Danıştay 8. Daire E.2024/6746 K.2025/3943

Dava konusu istem: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programından mezun olan davacı tarafından, yüksek lisans diplomasına denklik verilmesi talepli başvurusunun reddine dair... tarih ve ... sayılı işleme karşı yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; komisyon raporları ve davalı idarece muhtelif Üniversitelerden alınan görüşler birlikte değerlendirildiğinde, davacının 2016-2018 yılları arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yakın Doğu Üniversitesinde Klinik Psikoloji alanında aldığı yüksek lisans programının, eğitim programı/alanı ve derecesi bakımından Türk yükseköğretim sistemindeki ilgili programlara denk olmadığı hususunun, bilimsel ve akademik gerekçeleri ile ortaya konulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, eksik gerekçe ile karar verildiği, aynı dönemde aynı eğitimi alan kişiye denklik verildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programından mezun olan davacı tarafından, yüksek lisans diplomasına denklik verilmesi talepli başvurusunun, alınan eğitimin Türkiye'deki Klinik Psikoloji alanındaki yüksek lisans derecesini karşılamadığından bahisle reddine dair ... tarih ve ... sayılı işleme karşı yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasamızın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinde; '...Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. ..' hükmü, "Yargı yolu" başlıklı 125. maddesinde; '...İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar.' hükmü yer almıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; 'Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı(...) tarihi izleyen günden başlar. (...)' hükmü, "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında; 'Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.' hükmü, "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise; 'İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir.

Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. (...) İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.' hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari işlemlere karşı başvuru yollarının ayrıntılı düzenlemelerde yer alması, başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilebilmesi nedeniyle, işlemlere karşı hangi idari birime, hangi sürede başvurulacağının idarelerce işlemde belirtilmesi hukuk güvenliği ilkesinin gereğidir. Anayasamızın 40. maddesi ile de bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.

İdarenin Anayasa’dan kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmesi esas olmakla birlikte, belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmemesi, idari işlemlere karşı açılan davalarda dava açma süresinin işletilmeyip, ihmal edilmesi sonucunu da doğurmamalıdır. Anayasamızın 125. maddesinde idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden başlayacağının bildirilmesi karşısında, usulüne uygun tebliğ olunan veya bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilen idari işlemler üzerine, 2577 sayılı Kanun’da açıkça belirtilen ve ilgililerce de bilindiğinin kabulü gereken genel dava açma sürelerinin işletilmesi zorunludur.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının denklik başvurusunun reddine dair ...tarih ve ... sayılı işlemin davacıya 12/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği, 60 gün içerisinde idareye başvurulması veya dava açılması gerekirken (süre sonu 10/09/2023 Pazar gününe denk geldiğinden, 11/09/2023 Pazartesi günü) davacı tarafından, 14/09/2023 tarihinde itiraz başvurusunda bulunulduğu ve itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle 20/11/2023 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; usulüne uygun tebliğ olunan idari işlem üzerine 2577 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen ve ilgililerce de bilindiğinin kabulü gereken genel dava açma süresi olan 60 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra yapılan ve geçmiş olan dava açma süresini canlandırmayacağı açık olan 14/09/2023 tarihli başvurunun reddedilmesi üzerine açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, işin esasına girilerek verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır.