Danıştay 8. Daire E.2025/1220 K.2025/4564

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından,... Merkezi'nin kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. 652 sayılı Özel Barınma Hizmetleri Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43. maddesi uyarınca tekerrür hükümlerinin işletilmesi suretiyle ... Merkezinin kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, ... tarih ve ...sayılı soruşturma raporu uyarınca verilen ikinci cezanın.

S.M.E. ve R.Ş. isimli öğrencilerin 2022 yılı Ekim ayı için planlanan derslerin 2 saatine katılmadığının kamera kayıtlarından tespit edilmesi üzerine verildiği, S.M.E. ve R.Ş. isimli öğrencilere velilerinin talebiyle evlerinde ders verildiği (fizik tedavisinin uygulandığı), bu durumun ifadelerle sabit olduğu, bu haliyle gerçeğe aykırı bildirimde bulunulmadığı anlaşıldığından, davacı şirkete ait kurumun kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirkete ait eğitim kurumunda kayıtlı bulunan S.M.E. ve R.Ş. isimli öğrenciler için evde bakım hizmeti verilmesi için alınmış bir izninin bulunmadığı, adı geçen öğrencilerin 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamındaki kurumlara gidemeyecek durumda olduğu yönünde yapılmış bir tespitin olmadığı, anılan öğrencilerin normal eğitim aldığı, 2022 Ekim ayında yapılan denetim sonucu davacı eğitim kurumunda ders planlaması yapılan 2 öğrencinin kamera görüntülerinin eksik olduğunun sabit olduğu,

652 sayılı Özel Barınma Hizmetleri Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 43/2. maddesi uyarınca kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuat hükümlerine ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı şirket tarafından, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacını duruşma istemi yerinde görülmeyerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, 652 sayılı KHK'nın 43. maddesinin 2. fıkrasının ikinci kez ihlal edildiği gerekçesiyle, ... Merkezi'nin kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43. maddesinde "(1) Özürlü sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kurum veya kuruluşlarınca verilen sağlık kurulu raporuyla asgarî % 20 oranında özürlü olduğu tespit edilen ve özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından da eğitsel değerlendirme ve tanılamaları yapılarak 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen destek eğitimini almaları uygun görülen görme, işitme, dil-konuşma, spastik, zihinsel,

ortopedik veya ruhsal özürlü bireylerin eğitim giderlerinin her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Bu özürlü bireylerin özür grupları ve dereceleri ile özür niteliğine göre eğitim programlarının kapsamı ve eğitim süreleri, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle yönetmelikle belirlenir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen eğitim hizmetini sunan veya yararlananların gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet vermeleri durumunda bu tutarlar, iki katı ve kanunî faiziyle birlikte ilgililerden müteselsilen tahsil edilir. Bu fiillerin özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri tarafından tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilir.

(3) (Ek fıkra: 02.12.2016 - 6764 S.K/Madde 10) Engelli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine veya birimlerine kayıt ve kabul işlemleri ile engelli birey ve eğitim personelinin ders devam takibi, 1/9/2018 tarihinden itibaren biyometrik kimlik doğrulama sistemi veya kameralı görüntüleme sistemi ile yapılır. Bu yöntemlerle ders devam takibi mümkün olmayan engelli bireylerin ders devam takibi ile kimlik doğrulama sistemi veya kameralı görüntüleme sistemine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. hükmüne yer verilmiştir.

18/05/012 tarihli ve 28296 sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "Günlük çalışma saatleri ve devam devamsızlık takibi" başlıklı 25. maddesinin 9. fıkrasının işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde; "(Ek:RG-5/9/2019-30879) Kurumlar, engelli birey ve eğitim personelinin yüzünün net bir biçimde görülebileceği şekilde kamera sistemini kurmakla ve elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi alır.

Verilen destek eğitimlerine ilişkin kamera görüntülerinin sunulamaması halinde gerçekleşen ödemelerle ilgili olarak 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır." hükmüne.

"İnceleme, Soruşturma ve Denetim" başlıklı 27. Maddesin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunana halinde ise; "(1) Kurumlar, Genel Müdürlükçe veya Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 67 nci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda denetlenir.

(2) (Ek fıkra: 05.09.2019 - 30879 s. R.G. Yön./12. md.) Bakanlık maarif müfettişleri/Bakanlık maarif müfettiş yardımcıları veya il millî eğitim müdürlüklerince görevlendirilen il millî eğitim müdür yardımcıları/il veya ilçe millî eğitim şube müdürleri veya diğer denetim yetkisi bulunanlarca yapılan inceleme/soruşturma/denetimlerde onayın alındığı aydan önceki geriye dönük olarak en az 90 günlük kamera kayıtlarını sunamayan ve/veya kamera kayıtlarında Engelli Birey Modülü üzerindeki eğitim saatleriyle kamera görüntüleri arasında uyuşmazlık bulunan kurumlara ödemenin yapılmış olması hâlinde, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesi ikinci fıkrasında yer alan hükümlere uygun işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan hükümlerden de anlaşıldığı üzere; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen destek eğitimini almaları uygun görülen görme, işitme, dil-konuşma, spastik, zihinsel, ortopedik veya ruhsal özürlü bireylerin eğitim giderlerinin her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanacak olup; bu kapsamda Bakanlıkça yapılacak ödemeler kurumların, ilgili bireylere eğitim verdiklerine ilişkin beyanları ve bu beyanları destekleyen bilgi ve belgenin idareye sunulması üzerine gerçekleşmektedir.

652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43. maddesinde de, kurumlarca, engelli bireylere eğitim verilmediği halde verilmiş gibi bilgi ve belge düzenlemek suretiyle gerçeğe aykırı beyan ile yersiz ve haksız ödemeye sebebiyet verilmesi halinde, bu tutarların, iki katı ve kanunî faiziyle birlikte ilgililerden müteselsilen tahsil edileceği ve bu fiillerin özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri tarafından tekrarı hâlinde ise, ayrıca kurum açma izinlerinin iptal edileceği kurala bağlanmıştır.

Yine, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 43. maddesinde yer alan; engelli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine veya birimlerine kayıt ve kabul işlemleri ile engelli birey ve eğitim personelinin ders devam takibinin, 01/09/2018 tarihinden itibaren biyometrik kimlik doğrulama sistemi veya kameralı görüntüleme sistemi ile yapılacağı kuralına benzer hükümlere 18/05/012 tarihli ve 28296 sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nde de yer verilerek kamera kaydının sunulamaması halinde 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 43. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükümlere uygun işlem yapılacağı kuralı benimsenmiştir.

Görüldüğü üzere; gerek kamera kayıtlarının sunulamaması gerekse gerçeğe aykırı beyan verilmesi nedeniyle yersiz ve haksız ödemeye sebebiyet verilmesinin tespiti halinde; kurumlara yapılan ödeme tutarları, iki katı ve kanunî faiziyle birlikte ilgililerden müteselsilen tahsil edilecek olup; bu fiillerin özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri tarafından tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilecektir.

Dosyanın incelenmesinden; ... Merkezi hakkında bazı öğrencilere eğitim verilmediği halde verilmiş gibi belge düzenlemek suretiyle gerçeğe aykırı beyan ile fazladan ödemeye sebebiyet verildiğinden bahisle başlatılan soruşturma neticesinde hazırlanan raporda mali yönden 853,20-TL tutarındaki ücretin iki katının kanuni faiziyle tahsil edilmesi yönünde getirilen teklif uyarınca işlem tesisi edildiği,

yine davacı kurum hakkında ders planlaması yapılan öğrencilerin kamera denetimi sırasında görüntü eksikliği olduğu hususu hakkında başlatılan soruşturma kapsamında hazırlanan soruşturma raporunda 2022 yılı Ekim ayı fatura listesine R.Ş. ve S.M.E. isimli öğrencilerin birer ders saatleri ücretlerinin fazladan faturalandığı tespit edilerek toplamda 817,02-TL'nin iki katının kanuni faiziyle tahsil edilmesi gerektiği yönünde getirilen teklif üzerine dava konusu işlemle 652 sayılı Kararname'nin 43/2. maddesi uyarınca tekerrür hükümlerinin işletilmesi suretiyle ...

Merkezinin kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilmiştir.

Dava konusu işlemin tekerrür hükümlerinin işletilmesi üzerine tesis edildiği dikkate alındığında; uyuşmazlığın çözümü için tekerrür hükümlerinin görülmekte olan uyuşmazlıkta nasıl uygulanması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Yukarıda da ifade edildiği üzere; gerek gerçek dışı beyan ile yersiz ve haksız ödemeye sebebiyet verme gerekse kamera kaydı sunulaması halinde 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43. maddesinin 2. fıkrası uygulanacağından; bu kapsamda olan kurumların gerçek dışı beyanları ayrı kamera kaydı sunulamamasına ilişkin fiilleri ayrı olarak kendi içinde tekerrüre esas alınması gerekmektedir.

Bir başka ifadeyle; gerçek dışı beyanda bulunmak fiilin ikinci tekrarında ya da kamera kayıtlarının sunulamaması halinin ikinci kez gerçekleşmesi durumunda, kurum açma izinlerinin iptali gerekmekte olup; salt 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43. maddesinin 2. fıkrası uygulandığından bahisle gerçek dışı beyanda bulunarak yersiz ve haksız ödemeye sebebiyet vermek fiili ile kamera kaydı sunulamaması fiillerinin birlikte tekerrüre esas alınması mümkün değildir.

Bu itibarla; ...tarih ve ... sayılı soruşturma raporuna istinaden gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verildiği gerekçesiyle 853,20-TL tutarındaki ücretin iki katının kanuni faiziyle ödemesinin talep edildiği; ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporuna istinaden 2022 yılı Ekim ayı fatura listesine R.Ş. ve S.M.E. isimli öğrencilere ait kamera kaydının sunulamadığından bahisle 817,02-TL'nin iki katının kanuni faiziyle ödenmesinin talep edildiği, İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle de tekerrür hükümlerinin uygulanması suretiyle kurum açma izninin iptal edildiği dikkate alındığında; anılan işlemlerin tekerrür hükümleri kapsamında birlikte değerlendirilemeyeceği tartışmasızdır.

Bu durumda; dava konusu işlemde hukuka uyarlık; işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine ilişkin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Nitekim; Dairemizin 07/04/2023 tarih ve E:2022/4222, K:2023/1733 sayılı kararı da benzer yöndedir.