Danıştay 8. Daire E.2025/2500 K.2025/6701

İstemin Özeti

... Üniversitesi Meslek Yüksekokulu ... Programında öğretim görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali, görevine iadesine karar verilmesi ve iş akdinin feshedildiği tarihten itibaren görevine başlatılmadığı 8 aylık boşta geçirdiği süre boyunca mahrum kaldığı/kalacağı parasal haklarının tazminatı olarak şimdilik 14.000,00-TL tutarında tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada; Danıştay Sekizinci Dairesinin 14/11/2023 tarih ve E:2022/1863 K:2023/5781 sayılı sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi : ... Düşüncesi : İstemin kısmen reddedilmesi, kısmen kabul edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

Dava; ... Üniversitesi Meslek Yüksekokulu ... Programında öğretim görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali, görevine iadesine karar verilmesi ve iş akdinin feshedildiği tarihten itibaren görevine başlatılmadığı 8 aylık boşta geçirdiği süre boyunca mahrum kaldığı/kalacağı parasal haklarının tazminatı olarak şimdilik 14.000,00-TL tutarında tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.

...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davalı idarece Meslek Yüksekokulu bünyesinde bulunan programlardan Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı programı 1. öğretimi ile Halkla İlişkiler ve Tanıtım programının 2. öğretimine öğrenci alımı yapılmadığının belirtildiği, Yüksekokulda bulunan Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı, Halkla İlişkiler ve Tanıtım bölümlerinin doluluk oranlarının düşük olduğu, davacının yerine başka bir personelin alındığına dair herhangi bir argümanın öne sürülmediği, davalı idareden de bu yönde bir cevap verilmediği, Meslek Yüksekokulunda bazı bölümlerin kapatıldığı,

işlem tarihi itibariyle öğrenci sayısında yaşanan düşüşün ortaya konulduğu, davalı idarenin bu tespitlerinin ve davacının sözleşmesine ilişkin değerlendirmelerinin takdir yetkisinin sınırsız kullanımına yönelik olmadığı, bu yetkinin hizmetin gerektirdiği çerçevede gerekçelendirilerek ortaya konulduğu, davacı ile davalı idare arasındaki hukuki ilişkinin niteliğini değiştirici fonksiyona sahip davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karara yönelik davacının istinaf başvurusu ise reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın temyiz incelemesi sonucunda, Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 14/11/2023 tarih ve E:2022/1863 K:2023/5781 sayılı kararıyla; yükseköğretim mevzuatında, mütevelli heyetin yetkilerini mütevelli heyet başkanına devredebileceğine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği, mütevelli heyetin yetkilerini mütevelli heyet başkanına devrinin, heyetin fiilen işlememesi sonucunu doğuracağı, bu yönde bir yetki devrinin kabulüne de imkan olmadığı, mütevelli heyet başkanı ve rektör vekili tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı;

sözleşmelerin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, ortada bir sözleşme ilişkisinin bulunmadığı, idari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı, sözleşmenin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilemeyeceği gerekçesiyle ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi bozma kararına uymak suretiyle, dava konusu işlemin iptaline, davacının iş akdinin feshedildiği tarihten itibaren görevine başlatılmadığı 8 aylık boşta geçirdiği süre boyunca mahrum kaldığı 1.077,56-TL'lik tazminatın ödenmesine karar vermiştir.

Dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi yönünden:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu mahrum kalınan parasal hakların tazmini istemi yönünden:

Uyuşmazlıkta; davacı ile davalı üniversite arasında 10/09/2018-31/08/2019 dönemini kapsayan sözleşmenin imzalandığı, dava konusu işlemle de, davacının sözleşmesinin 31/08/2019 tarihi itibarıyla sona erdirildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalkmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki iş sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve iş sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan mali ve özlük hakları için sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı da verilemeyecektir.

Bu kapsamda; sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olması nedeniyle mahrum kalınan parasal hakların tazmini istemi hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 18/06/2025 tarih ve E:2024/2910, K:2025/1348 sayılı kararı da bu yöndedir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; dava konusu işlemin iptal edilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, mahrum kalınan parasal hakların tazminine ilişkin kısmının BOZULMASINA, bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 11/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

(X)- İdareye; sözleşmeli personel çalıştırıp çalıştırmama veya sözleşmesi sona eren bir personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir hakkı tanındığında tartışma bulunmamakta, takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılacağı hususu ise yargısal içtihatlarla istikrarlı şekilde gözetilmektedir.

Kimi hukuk yazınında ve yargı kararlarında; idarenin sözleşme yenilememe yönünde tesis ettiği işlemler ile devam eden bir sözleşmenin feshine yönelik işlemler arasındaki nitelik farkı gözetilmeksizin, sözleşme yenilememe işlemlerinde de idarenin kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığının, idarece ispat edilmesi yani somut delillerle ortaya konulması gerektiği ifade edilmektedir.

Oysa, devam eden bir sözleşmenin feshi işleminde idarenin, feshin haklılığını ispat etmek diğer bir anlatımla sözleşmenin niçin feshedildiğini somut gerekçelerle ortaya koymak zorunluluğu bulunmasına karşın, süresi bitmiş bir sözleşmenin yenilenmemesi konusunda idareye ispat külfeti yüklemek yani sözleşmenin niçin yenilenmediğinin somut gerekçelerle ortaya konulmasını beklemek ya da mahkeme kararlarıyla idareyi sözleşme yenilemeye zorlamak, kanun koyucunun idareye tanıdığı takdir yetkisini büsbütün ortadan kaldırma,

her nasılsa bir defa sözleşme imzalayan bir kişinin disipliner sonuç doğuran bir eylemde bulunmadığı ve bu eylemin soruşturma raporuyla tespit edilmediği sürece sözleşmesinin yargı kararıyla mütemadiyen yenilenmesini sağlama sonucunu doğuracaktır.

Öte yandan sözleşme ilişkisinin başlangıcında ilgililer tarafından sözleşmenin süreli olduğu ve sürenin bitiminde kendiliğinden ortadan kalkacağı bilinmekte olup, sözleşmesinin devamı konusunda haklı bir beklenti oluştuğundan da söz edilemez. Bu itibarla, davacının süresi biten sözleşmesinin uzatılmaması şeklinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.