Danıştay 8. Daire E.2025/3256 K.2025/6010

30/05/2014 tarih ve 29015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesinin iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari dava türlerinin arasında; idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları sayılmış olup 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde;

dava dilekçelerinin iptali istenen işlem yönünden idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken işlem olup olmadığı yönünden de inceleneceği, 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, 14. maddenin 3. fıkrasının (d) bendine aykırı olarak açılan davanın reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından Eskişehir Valiliğine 29/01/2025 tarihinde yapılan başvuruyla, ER:... erişim numaralı jeotermal arama ruhsatına koordinatları belirlenen alanların eklenmesinin talep edildiği, talebin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne (MAPEG) iletilmesi üzerine MAPEG'in ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 6. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 1000 metre mesafe şartını sağlamayan talep için sehven arama ruhsatı düzenlendiğinin belirtildiği,

bunun üzerine Eskişehir Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle sehven düzenlenen ... ruhsat ve ER:... sayılı jeotermal arama ruhsatının iptal edildiğinin davacıya bildirilmesi üzerine, bireysel işlemin iptali talep edilmeksizin 30/05/2014 tarih ve 29015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

30/05/2014 tarih ve 29015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesiyle aynı Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. fıkrasının ikinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Birbirine karşılıklı en yakın kenarları arasındaki mesafe 1000 metreden az olan alanlara ruhsat verilmez." cümlesi eklenilmiştir.

11/03/2021 tarih ve 31420 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 3. maddesiyle aynı Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. fıkrası tamamen değiştirilmiştir.

Görüldüğü üzere, her ne kadar Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. fıkrası 30/05/2014 tarih ve 29015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 2. maddesiyle değiştirilmiş ve maddeye 1000 metre mesafe şartı eklenilmiş ise de, aynı madde 11/03/2021 tarih ve 31420 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesiyle tamamen tekrar değiştirilmiştir. Bu haliyle 30/05/2014 tarih ve 29015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle yapılan değişiklik, 11/03/2021 tarih ve 31420 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği yayımı tarihi itibarıyla yürürlükten kalkmış ve hükümsüz kalmıştır.

Her ne kadar Dairemizin 20/12/2023 tarih ve E:2021/5174, K:2023/7487 sayılı kararıyla 11/03/2021 tarih ve 31420 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 3. maddesinin iptaline karar verilmiş ve bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/02/2025 tarih ve E:2024/1152, K:2025/387 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiş ise de; söz konusu maddenin iptaline karar verilmiş olması, iptal edilen bu düzenlemeden önce yürürlükte bulunan 30/05/2014 tarih ve 29015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 2. maddesinin kendiliğinden (tekrar) yürürlüğe girmesi sonucunu doğurmamaktadır.

Öte yandan; anılan iptal kararı sonucunda bu konuda ilgili idaresince (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca) yeniden bir düzenleme de yapılmadığı görülmektedir.

Bu durumda, bakılan davanın açıldığı tarih itibarıyla yürürlükte olmadığı görülen, 30/05/2014 tarih ve 29015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesinin iptalinin istenilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, yukarıda yer verilen yargı kararları sonucunda iptaline karar verilen ve bu karar üzerine yeni bir düzenleme yapılmadığı anlaşılan düzenleyici işlemin uygulanması suretiyle tesis edilen bireysel işlem nedeniyle bakılan dava açıldığından, yargılama giderlerinin davanın açılmasına sebebiyet veren idare üzerine bırakılması gerekmektedir.