Danıştay 8. Daire E.2025/3328 K.2025/7196

Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde yüksek lisans öğrencisi iken azami öğrenim süresinin dolduğundan bahisle ilişiği kesilen davacı tarafından, 7417 sayılı Kanun uyarınca af kapsamında tekrar kaydının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemin iptaline karar verildiği belirtilerek davalı idarenin söz konusu kararı uygulamaması sebebiyle oluştuğu belirtilen 5.000,00-TL maddi, 25.000,00-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının maddi tazminat isteminin reddine manevi tazminat isteminin 12.500,00-TL'lik kısmının kabulüyle 12.500,00-TL manevi tazminatın dava tarihi olan 31/10/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, geri kalan kısmının reddine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu edilen kararda davanın konusunun davacıya 30.000,00- TL tazminatın (5.000,00-TL maddi tazminat ile 25.000,00-TL manevi tazminatın) ödenmesine ilişkin olduğu ve talep edilen miktarın otuzbir bin Türk Lirasını geçmediği, dolayısıyla kesinlik sınırı altında kaldığı görüldüğünden, yukarıda alıntısı yapılan kanuni düzenlemeler uyarınca, kesin olan kararın istinaf kanun yoluyla incelenmesine hukuken imkan bulunmadığı gerekçesiyle davacının ve davalı idarenin istinaf başvurusunun incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından Bölge İdare Mahkemesinin bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, davalı idare bünyesinde yüksek lisans öğrencisi iken ... tarih ve ... sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ile azami öğrenim süresinin dolduğundan bahisle ilişiğinin kesildiği, 05/07/2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7417 sayılı Kanun uyarınca af kapsamında tekrar kaydının yapılması istemiyle başvuru yaptığı, yapılan başvurunun "Devletin Gizli Kalması Gereken Bilgilerini Siyasal veya Askeri Casusluk Amacıyla Temin Etme suçundan tutuklu olması nedeniyle 7417 sayılı Kanunla 2547 sayılı Kanuna eklenen Geçici 83. maddesi uygulama ilkeleri uyarınca af başvurusunun kabulünün mümkün olmadığı" gerekçesiyle ...

Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bildirilen ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitü Müdürlüğü'nün ... ve ... sayılı işlemi ile reddine karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle ...

İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında açılan davada dava konusu işlemin iptaline karar verildiği belirtilerek, davalı idarenin söz konusu kararı uygulamaması sebebiyle oluştuğu belirtilen 5.000,00-TL maddi, 25.000,00-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanunla eklenen geçici 8. maddesinde, 6545 sayılı Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin 2576 sayılı Kanun'un anılan Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları 20/07/2016 tarihinden sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı; aynı Kanun'un "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin (istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kaldırılması hali bulunmadığı için bakılmakta olan uyuşmazlıkta uygulanan) 6. fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu.

"Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin bu maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların Danıştayda temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği; aynı maddenin 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hallerde altıncı fıkrada sözü edilen kararın Danıştayın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Ek 1. maddesinde, "Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davaların belirlenmesinde davanın açıldığı. 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır.

Ancak nihai karar tarihinden sonra parasal sınırlarda meydana gelen artış, bölge idare mahkemesinin kaldırma veya Danıştayın bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalarda uygulanmaz." hükümleri yer almakta iken, 04/06/2025 tarih ve 32920 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile Ek 1. maddenin 2. fıkrası değiştirilmiş,

anılan değişiklik ile "17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davalar ile 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır." düzenlemesi getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan düzenlemelerin incelenmesinden, istinaf kanun yolu parasal sınırının belirlenmesinde, istinaf yolu ile incelenen İdare Mahkemesi kararının verildiği tarihin esas alınması kurala bağlanmış iken, 04/06/2025 tarih ve 32920 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun ile 2577 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde yapılan değişiklik sonucu bundan sonra istinaf kanun yolu parasal sınırının belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınırın esas alınması düzenlenmiştir.

Bilindiği üzere, usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır.

Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken diğer bir husus da yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Çünkü bir usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girerse tamamlanmış işlem geçerli olarak kalır. Buna karşılık bir usul işlemi henüz tamamlanmamış ise yeni kanun, kural olarak hemen yürürlüğe girecektir. Başka bir deyişle, tamamlanmış usul işlemleri, yeni yürürlüğe giren usul hükmünden etkilenmeyecektir.

Nitekim, medeni yargılama hukukuna ilişkin usul kanunu niteliğindeki 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 448. maddesinde “Bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla” derhal uygulanır denilmek suretiyle usul hükümlerinin zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık ilkesi benimsenmiş, tamamlanmış işlemler ise istisna kapsamında tutulmuştur.

Dava, dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlayan ve bir kararla sonuçlanıncaya kadar devam eden çeşitli usul işlemlerinden ve aşamalarından oluşmaktadır. Yargılama sırasında yapılan bir usul işlemi ve kesiti tamamlanmış ise artık yeni kanun o usul işlemi hakkında etkili olmayacak dolayısıyla da uygulanmayacaktır.

Bu açıklamalar kapsamında, usuli meselelerden biri olan bir davanın istinaf kanun yoluna tabi bir dava olup olmadığı hususu yönünden işbu temyiz incelemesinde 7550 sayılı Kanun ile 2577 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde yapılan değişikliğin uygulanma kabiliyeti bulunduğu görüldüğünden anılan usuli meselenin nihayete erdiğinden bahsedilemeyecek, bu sebeple usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında gözetilen derhal uygulanırlık ilkesi kapsamında anılan değişiklik işbu incelemede dikkate alınacaktır.

Bu kapsamda dosyanın tetkikinde davacı tarafından, davalı idarenin Mahkeme kararını uygulamaması sebebiyle oluştuğu belirtilen 5.000,00-TL maddi, 25.000,00-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davanın değerinin, davanın açıldığı tarih itibarıyla istinaf parasal sınırının üstünde kaldığı görüldüğünden, ... İdare Mahkemesince verilen kararın esas yönünden istinaf incelemesine tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.