Danıştay 8. Daire E.2025/4782 K.2025/8811

Dava konusu istem: Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul ve tasdik edilen Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Belediye Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (u) bendinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarece dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden dava konusu Yönetmelik maddesinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine dayanılarak çıkarıldığı, idare tarafından karavanlar için yeni park alanı oluşturulduğu, yönetmelikte bahsi geçen "bulvar, meydan, cadde, sokak, otoyol kenarı, park bahçe, sahil, deniz kıyısı, yeşil alanlar ile ücretsiz otoparklarda" alanlarda park eden karavanları vatandaşlar ve bölge sakinlerince şikayet konusu edildiği,

dava dosyasına eklenen fotoğraflardan da karavanların park yerlerinde birden fazla aracın yerini işgal ettiği, vatandaşlar tarafından kullanılan yerlerde konaklama yapıldığı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde karavanlar için park etme ya da konaklamanın yasak olduğu yerlerin düzenlenmediği gibi Karayolları Trafik Kanunu'nda da bu duruma ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmış olup davalı idarece vatandaşlardan gelen şikayet ve yapılan denetimler neticesinde bu alanda düzenleme yapma yetkisi kapsamında Yönetmelik hazırlanarak dava konusu edilen ilgili maddenin eklendiği,

bu durumda, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığınca kendi görev alanını ilgilendiren alanda Yönetmelik çıkarma yetkisinin bulunduğu, umumun huzuru, kamu yararı ve kamu düzeninin sağlanması ile planlı şehirleşmenin oluşturulması bakımından yetki ve görevi bulunan davalı belediye tarafından yetkisi kapsamında 5393 sayılı Kanun'a dayanılarak dava konusu Yönetmelik maddesinin hazırlandığı, karavanların özel amaçlı taşıt olduğu ve özel olarak düzenleme yapılmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu,

karavanlar için oluşturulan park alanlarının yetersiz olduğuna ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin de olmadığı anlaşıldığından dava konusu edilen yönetmelik maddesinin kamu yararı ve kamu düzeni bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... gün ve E:...

K:... sayılı kararda; mevzuat hükümleri ile, büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, Yönetmelikle belirlenen kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılacağı ulaşım koordinasyon merkezi kurulacağı, büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi,

dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılacağı, mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri alma, büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar alma ve görüş oluşturma görev ve yetkilerinin UKOME'ye bırakıldığı ve anılan görev ve yetkilerin UKOME tarafından kullanılması gerektiği,

ulaşım koordinasyon merkezi kararlarının ise, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe gireceği, olayda, iptali istenilen "Her türlü motorlu veya motorsuz karavan ile karavan alanı olarak belirlenen yerler dışında, bulvar, meydan, cadde, sokak, otoyol kenarı, park bahçe, sahil, deniz kıyısı, yeşil alanlar ile ücretsiz otoparklarda konaklamak ve park etmek yasaktır." yönündeki düzenlemenin Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından gerçekleştirildiği,

oysaki konaklama ve park yasağına yönelik bu düzenleme yetkisinin, mevzuat hükümleri kapsamında (araç park yerlerini tespit etmek, Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmak, park edilecek yerlerin belirlenmesine karar vermek kapsamında) Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'ne (UKOME) ait olduğu, Ulaşım Koordinasyon Merkezinin görev ve yetki alanında bulunan bu hususun ise Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından belirlendiği anlaşıldığından,

dava konusu işlemde "yetki" unsuru bakımından hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; iptaline karar verilen Yönetmelik maddesinde UKOME'nin yetkisine bir müdahale olmadığı, UKOME'nin kararları doğrultusunda bir zabıtaya işlem yapma yetkisi verildiği, Mahkemece UKOME'ye yazı yazılarak karavan parkları konusunda yasaklara ilişkin bir karar bulunup bulunmadığı ya da bir karar alınıp alınmadığı sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan dava konusu Yönetmeliğin maddesinin iptaline karar vermenin hukuka aykırı olduğu, dava konusu Yönetmelik maddesinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine dayanılarak çıkarıldığı, karavanların özel amaçlı taşıtlar kategorisinde olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, ... tarih ve ... sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Belediye Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 5-u "Her türlü motorlu veya motorsuz karavan ile karavan alanı olarak belirlenen yerler dışında, bulvar, meydan, cadde, sokak, otoyol kenarı, park bahçe, sahil, deniz kıyısı, yeşil alanlar ile ücretsiz otoparklarda konaklamak ve park etmek yasaktır." maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında. "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği.

Tarihi izleyen günden başlar. 3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar. 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar.

Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.", Aynı Kanun'un "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinde. "1.Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. 2. Tatil günleri sürelere dahildir.

Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. 3. Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır." hükümleri düzenlenmiştir.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olduğu haliyle 3011 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, "Mahalli idarelerce düzenlenen ve bu idarelerin yetki ve görev alanlarına giren yönetmelikler, mahallinde çıkan gazete veya internet haber sitesi ya da diğer yayın yolları ile ilan olunur." düzenlemesi bulunmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinde: "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak. b) Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek...p) Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek;

durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, davalı idarenin yetkisi kapsamında tesis ettiği düzenleyici işlem niteliğindeki ... tarih ve ... sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Belediye Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği'nin 5-u maddesinden kaynaklanmaktadır.

Dairemizin "dava konusu ... tarih ve ... sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul ve tasdik edilen Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Belediye Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği'nin yayım tarihinin sorulmasına, bu işleme dair bilgi ve belgelerin istenilmesine" ilişkin yapılan 11/09/2025 tarihli ara kararına davalı idare tarafından verilen 15/10/2025 tarihli cevaptan Yönetmeliğin 20/06/2023 tarihinde Samsun Büyükşehir Belediyesi Web sayfasında yayımlandığı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; 3011 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 2. maddesine uygun şekilde 20/06/2023 tarihinde yayımlanan dava konusu Yönetmeliğe karşı 21/06/2023 tarihinden itibaren başlayan 60 günlük dava açma süresinin son günü ara verme zamanına rastladığından davanın en son 07/09/2023 tarihine kadar açılması gerekirken, UYAP kayıtlarına göre bu süre geçirildikten sonra 18/09/2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğundan davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esasının incelenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.