Danıştay 8. Daire E.2025/5789 K.2025/8220

2- (DAVACILAR) Kendi Adlarına ... Adına Velayeten ..., ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 15/06/2025 tarihinde gerçekleştirilen Liselere Giriş Sınavı'nın çocukları için geçersiz sayılarak iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali ve anne ... için 250.000,00-TL, baba ... için 250.000,00-TL, çocuk ... için 500.000,00-TL olmak üzere toplam 1.000.000,00-TL manevi tazminatın sınav tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; adayların yalnızca cevap kağıdını ve kitapçığını teslim etmekle yükümlü kılındıkları, bu aşamadan sonra yapılması gereken işlemlerin sınav görevlilerinin yükümlülüğünde olduğu,

...'ın cevap kağıdını teslim etmediğine dair herhangi bir tespit bulunmadığından cevap kağıdının sınav evrakı dönüş zarfı dışarısında teslim edilmesinden sorumlu tutulamayacağı, aksi bir düşüncenin öğrencinin öğrenimi boyunca sarf ettiği emeğin dikkate alınmaması sonucunu doğuracağı, davacının mevcut cevap kağıtları üzerinden puan hesaplaması yapılması gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; manevi tazminat sorumluluğu için idarenin ağır hizmet kusurunun olması gerektiği, idarenin hukuka aykırı işlemi sonucu davacıların şeref ve haysiyetinin zedelenmediği,

yaşama sevincinin eksilmediği, bu durumun davacılar tarafından somut delillerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davacılar tarafından, sınav sonucunun davalı idarenin kusuru nedeniyle hesaplanmadığı, ilk tercihlerinde tercih yapamadıkları, ikinci tercihlere ucu ucuna yetiştikleri, kararın manevi tazminata ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, yürütmenin durdurulması kararına istinaden sınav değerlendirilmesinin yapıldığı, ...'ın merkezi sınav puanının 182,2895 olduğu, sınavsız yerel yerleştirme ile öğrenci alan okullar için yapılan tercihlerden ... Anadolu Lisesi'ne yerleştirildiği, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının onanması; manevi tazminata ilişkin kısmının kaldırılarak çocuk için 50.000,00-TL'lık kısmının kabulüne, kalan manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu Mahkeme kararının iptale yönelik kısmının incelenmesi:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu Mahkeme kararının manevi tazminata yönelik kısmının incelenmesi:

İdare hukukunun genel ilkelerine göre, idarenin bir zararı ödemekle yükümlü tutulabilmesi için, ortada bir zararın bulunmasının yanında bu zararın idareye yüklenebilen işlem veya eylemden doğması, zararla hizmet kusuru arasında nedensellik bağı kurulması ve olayda idare hukukuna özgü zorunluluk sebeplerinin olması gerekir.

Hukuk devleti ilkesi uyarınca, faaliyetlerini hukuka uygun biçimde yürütmek zorunda olan idarenin hukuka aykırı eylem yapması veya işlem tesis etmesi, kural olarak hizmet kusuru oluşturur.

İdarenin yürütmekle yükümlü olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.

Manevi tazminat, patrimuanda meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın zenginleşmeye yol açmayacak şekilde

belirlenmesi gerekmekte ise de, takdir edilecek miktarın aynı zamanda duyulan elem ve ızdırabı giderecek, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, adalete uygun bir oranda olması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacılar çocuğu ...'ın 15/06/2025 tarihinde gerçekleştiirlen Liselere Giriş Sınavının 2. oturumuna (Sayısal Bölüm) Edirne Cumhuriyet Ortaokulu 2. salon 10. sırada girdiği, sınav süresi bitiminde cevap kağıdını ve sınav kitapçığını salon görevlilerine teslim ederek yoklama listesini imzaladığı, salon görevlilerince yoklama listesinde yer alan "Sınav bitiminde, sınava giren ve girmeyen öğrencilerin cevap kağıtlarındaki ve salon yoklama listesindeki ilgili alanlar doldurulup sıralı bir şekilde sınav evrakı dönüş zarfına/poşetine konuldu" kısmının onaylama suretiyle işaretlendiği ve yoklama listesinin imzalandığı,

sınav evrakı dönüş zarfı kapatıldıktan sonra davacının cevap kağıdının salon kitapçığı içerisinde kaldığının tespit edildiği ve cevap kağıdının koruma altına alınarak MEB Ölçme Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğüne APS aracılığıyla gönderildiği, konuya ilişkin 17/06/2025 tarihinde Okul Müdürlüğünce tutanak tutulduğu,

akabinde bahse konu cevap anahtarının davalı idareye gönderilmesi üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünce 19/06/2025 tarihinde tutulan tutanakta "Adı geçen okula ait Sayısal Bölüm Cevap Kağıdı 19/06/2025 tarihinde ve saat 10:30'da B.Ç. tarafından zarf içerisinde teslim alınmıştır. Zarfın içerisinden ...'a ait cevap kağıdı (asıl) ve tutanak çıkmıştır.

Cevap kağıdı taranıp görüntüsü alındıktan sonra optik okuma işlemi yapılmak üzere optik birimine teslim edilmiştir." ifadelerine yer verildiği, 21/06/2025 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ölçme, Değerlendirme ve Yerleştirme Hizmetleri Daire Başkanlığı Masa Ekibi Tespit Tutanağında, "Bilgileri verilen adaya ait Cevap Kağıdının Sınav Evrakı Dönüş Zarfından çıkmadığı tespit edilmiştir." ifadelerine yer verildiği görülmekle birlikte, 11/07/2025 tarihinde açıklanan sonuçlarda ...'ın sınavının iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, cevap kağıdının sınav evrakı dönüş zarfı dışında teslim edilmesinde sınav görevlilerinin ihmalinin olduğu, dolayısıyla davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu tartışmasız olup, olayın gerçekleşme şekli, zararın niteliği, manevi tazminatın amaç ve niteliği dikkate alınmak suretiyle anne ... için 5.000,00-TL baba ... için 5.000,00-TL, çocuk ... için 10.000,00-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 20/07/2025 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında, tazminat kişinin mal varlığındaki zararın oluştuğu an itibarıyla karşılanması gerektiğinden, istenilecek olan tazminatın gecikerek ödenmesi nedeniyle para değerinde enflasyondan dolayı meydana gelebilecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak faize hükmedilmelidir.

Maddi zararlar, mal varlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalma miktarının idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeni ile de kayba uğrayacağı açıktır. Manevi zararlar ise, mal varlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararı meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır.

Bu itibarla, ilk defa yargı kararıyla para olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve de ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi, manevi tazminat, esasen bütün hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlendiğinden, manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyorum.