Danıştay 9. Daire E.2019/4667 K.2020/5496

Tetkik Hakimi …'ın Düşüncesi: Tarhiyata konu yatırım taahhütnamesinde 210.000.000-TL yatırım yapılacağının açıkça yazılmış olması nedeniyle, damga vergisinin ve noter harcının bu miktar üzerinden ve nispî oranda hesaplanması hukuka uygun olduğundan, aksi yönde verilen mahkeme kararının bozulması gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü: Davalının karar düzeltme istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca yerinde görüldüğünden, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 19/03/2019 tarih ve E:2016/13384; K:2019/969 sayılı kararı kaldırıldıktan sonra temyiz istemi incelendi:

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından haricen ve tek imzalı tanzim edilen "yatırım taahhütnamesi" başlıklı belgede, 6.393,92-TL karşılığında davacıya devredilecek olan, hazineye ait 27 adet taşınmaz üzerinde, davacı tarafından 210.000.000-TL tutarında yatırım yapılacağının belirtildiği, söz konusu taahhütnamenin 30/01/2013 tarihinde Notere onaylatılması sırasında, 6.393,92-TL üzerinden nispî damga vergisi ile maktu noter harcı yatırıldığı,

Adalet Başmüfettişi tarafından Noterliğin denetimi sırasında, söz konusu taahhütnamenin vergi ve harç matrahının, taahhüt edilen yatırım miktarı olması ve her ikisine de nispî oran uygulanması gerektiğinin Vergi Dairesi Başkanlığına bildirilmesi üzerine, davacı şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca 210.000.000-TL yatırım bedeli üzerinden nispî oranda hesaplanan dava konusu damga vergisi ve noter harcı tarhiyatının yapıldığı ve tekerrür hükümleri uygulanmak üzere bir kat vergi ziyaı cezasının kesildiği anlaşılmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasında, anılan Kanun'a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, söz konusu tablonun 1. bölümünde de, mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerden belli bir parayı ihtiva edenlerin nispi, etmeyenlerin maktu damga vergisine tabi tutulacağı; aynı Kanun'un 6. maddesinde, bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde, damga vergisinin, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınacağı.

10. maddesinde de, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre bu kağıtlarda yazılı belli paranın; maktu vergide, kağıtların mahiyetlerinin esas alınacağı; belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği düzenlenmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 38. maddesinin 1. fıkrasında, noter işlemlerinden bu Kanun'a bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanların noter harçlarına tabi olduğu, 41. maddesinde, noter harçlarının (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı, 42. maddesinde, değer veya ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (2) sayılı tarifede yazılı değer veya ağırlıkların esas olduğu, menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve kâğıtlarda değer gösterilmesinin mecburi olduğu,

rehin bordroları ile kamu idarelerine verilmek üzere ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uyulacağına ilişkin düzenlenen taahhütnameler hakkında bu hükmün uygulanmayacağı, 46. maddesinde, birbiriyle ilgili işler bir arada bulunursa en yüksek harç alınmasını gerektiren iş üzerinden harç alınacağı ifade edilmiş, (2) sayılı tarifenin I– Değer veya ağırlık üzerinden alınan nispi harçlar kısmının 1. sırasında da, muayyen bir meblağı ihtiva eden her nevi senet, mukavelename ve kağıtlar sayılmıştır.

Olayda, yatırım taahhütnamesinin incelenmesinden, hazineye ait taşınmazların davacı şirkete, çimento ve esaslı mamul üretim tesisleri yapılması amacıyla ve 350 kişiye istihdam sağlanması ve 210.000.000-TL yatırım yapılması şartıyla, 6.393,92-TL karşılığında devredildiği görüldüğünden, açıkça zikredilen 210.000.000-TL yatırım taahhüt miktarı üzerinden nispi oranda damga vergisi ve noter harcı hesaplanıp ikmâlen tarh edilmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına hükmeden mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Öte yandan, yeniden verilecek kararda, vergi ziyaı cezasına tekerrür hükümleri uygulanmasının hukuka uygunluğunun da değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.