Danıştay 9. Daire E.2019/6707 K.2022/599

Dava konusu istem: ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına ilişkin karar ve ilam harcının, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca 1 ay içerisinde ödenmesi gerektiği yolunda tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararıyla; davacı tarafından, karar ve ilam harcının tahsil edilebilmesi için kararın kesinleşmesi gerekmesine karşın harcın dayanağı kararın kesinleşmediği iddialarında bulunulmuşsa da; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca karar ve ilam harcının alınabilmesi için kararın kesinleşmesine gerek bulunmadığından, karar ve ilam harcının dayanağı Mahkeme kararının 12/04/2016 tarihinde taraflara tebliği üzerine, bir ay içinde ödenmeyen harcın tahsili amacıyla düzenlenen harç tahsil müzekkeresine istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Harç tahsil müzekkeresinin dayanağı Mahkeme kararının, menfi tespit davasına ilişkin olduğu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre söz konusu Mahkeme kararı kesinleşmedikçe uygulanamayacağından, bahse konu karar kesinleşmeden ödeme emri tanzim edilemeyeceği, 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre böyle bir yazının da düzenlenemeyeceğinin açık olduğu, UYAP üzerinden yapılan kontrolde ise kararın 19/02/2019 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü,

dolayısıyla henüz bahse konu karar kesinleşmeden, 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre borcun 1 ay içerisinde ödenmemesi durumunda Kanun'un cebri takip hükümlerinin tatbiki yoluna gidileceğinin bildirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacı istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yargı harcı ödemelerinde, ilgili mahkemece mükellef adına düzenlenen harç tahsil müzekkerelerine istinaden tahsilat vergi dairesi olarak işlem yapıldığı, tahsil dairesi sıfatıyla yapılan işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına ilişkin karar ve ilam harcının, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca 1 ay içerisinde ödenmesi gerektiği yolunda tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanun'a bağlı 1 sayılı Tarife'de yazılı olanların yargı harçlarına tabi olduğu; 28. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, karar ve ilam harçlarının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği ifade edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 367/2. maddesinde; taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararların kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6100 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen hükmü ile taşınmazın aynına ilişkin kararların kesinleşmeden icrası engellenerek ileride telafisi güç veya imkansız zararların doğmaması amaçlamıştır. Diğer bir ifadeyle; tapu iptali ve tescili davasında tescil kararının icrası üzerine taşınmazın satışı veya devri mümkün olup ileride kararın bozulması durumunda, eski malikin haklarının telafisi güç olacağından, bu tür durumların önüne geçilebilmesi için kanun koyucu tarafından bir önlem alınmıştır. Sonuç olarak bu önlem, taşınmazın aynına ilişkin kararlarla sınırlıdır.

Harçlar Kanunu bakımından ise yargı harçlarının hangi durumlarda alınacağı ve tahsil usulleri düzenlenmiş olup bu konuda kararın türüne göre farklı bir düzenleme veya istisna öngörülmemiştir.

Dosyanın incelenmesinden; açılan menfi tespit davası sonucunda verilen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına ilişkin olup ... aleyhine hükmedilen 146.200,38-TL karar ve ilam harcının tahsili amacıyla, anılan Mahkemece düzenlenen 23/05/2016 tarihli harç tahsil müzekkeresinin davalı idareye gönderilmesi üzerine, davalı tarafından, söz konusu harcın ödenmesine yönelik 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca vade belirlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin davacıya tebliğ edildiği görülmüştür.

Olayda, menfi tespit davasında hükmedilen karar harcının tahsil edilebilmesi için kesinleşmesi gerekmediğinden, Bölge İdare Mahkemesince yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.