Danıştay 9. Daire E.2020/1814 K.2022/3139

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Malatya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği ile imzalanan genel destek hizmeti alım ihalesinin, 696 sayılı KHK ile feshedilmesi üzerine, fesih sonrası dönem için ödenmiş olan damga vergisi tutarının, 12.11.2018 tarihinde iadesi yapılarak borçlarına mahsup edilmesinden sonra söz konusu mahsuben iade işleminin iptaline dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirketin, genel destek hizmeti alım ihalesinin uhdesinde kalması neticesinde imzalanan sözleşmeye istinaden 01.04.2016 tarihinde işe başladığı, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı ve yürürlüğe girdiği 24.12.2017 tarihi itibariyle bahse konu genel destek hizmetinin verilmeye devam ettiği dikkate alındığında, davacı şirketin feshedilen hizmet alım sözleşmesinin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23. maddesinin 15. fıkrası kapsamında bir sözleşme olmadığı ve bu fıkra kapsamında damga vergisi tutarlarının iade edilemeyeceği, diğer taraftan;

damga vergisinde, vergiyi doğuran olay, 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan kağıtların yazılıp imzalanması ya da imza yerine geçen bir işaret konulması anında meydana geldiği, ancak, ihale kararı ve sözleşme gibi, hüküm ifade etmesi için, ilgili makamın onayı ya da yetkili kuruma vaki itirazın sonuçlandırılmasının zorunlu olduğu işlemlere ilişkin kağıtlarda, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi, bu işlemlere ilişkin itirazın, sözü edilen makamlarca karara bağlanması;

diğer bir anlatımla, kağıda bağlanan hukuki durumun tekemmül etmesi halinde mümkün olduğu, doktrinde "fesih"; süreklilik arz eden bir sözleşme ilişkisini geleceğe yönelik olarak sona erdirmeye, ortadan kaldırmaya yönelik, bozucu yenilik doğuran bir hak olarak tanımlandığı, dava konusu olayda; taraflar arasında imzalanan 28.12.2015 tarihli hizmet alımı işine ait sözleşmenin 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23. madde uyarınca idare tarafından geleceğe yönelik olarak 01.04.2018 tarihinde feshedilerek sözleşme ilişkisinin sonlandırıldığı,

kanun hükmünde kararnameden kaynaklanan fesih nedeniyle yüklenicilere yapmış oldukları vergi, resim, harç ve paylar dahil olmak üzere tüm giderler ve mahrum kaldıkları kâr karşılığı olmak üzere tazminat ödeneceğinin öngörüldüğü, bu durumda, ihale kararı ve sözleşmenin hukuken tekemmül etmesinden sonraki bir aşamada idare tarafından sözleşme ilişkisinin mevzuat değişikliği nedeniyle sonlandırılmasının, ihale kararının ve sözleşmenin hukuken tekemmülü üzerinde herhangi bir etkisi söz konusu olamayacağından,

... ihale kayıt numaralı ihale kapsamında ihale ve sözleşme için ödenen damga vergilerinin ihaleden ve sözleşmeden yararlanılmayan kısmının mahsuben iadesine ilişkin işlemin iptali işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sözleşmenin tamamı için yatırılan ancak fesih sebebiyle faydalanılamayan döneme ilişkin damga vergilerinin, Borçlar Kanunu 125/3. maddesi gereğince fesih halinde iade edilmesi gerektiği, dava konusu damga vergilerinin sözleşmenin feshinden sonra kalan bir alacak olması sebebiyle kanun hükmünde kararnamede yer almadığı ayrıca normlar hiyerarşisine göre kanunun uygulanması gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.