Danıştay 9. Daire E.2020/5542 K.2022/5401

Dava konusu istem: Davacının kanuni temsilcisi olduğu … İnş. Taah. Mak. Güv. Tem. Hiz. ve Ür. Gıda Mad. Tab. Orm. Tar.Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve …Teks. İnş. Güv. ve Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile kendisinin şahsi borçlarının tahsili amacıyla taşınmazları üzerinde tesis edilen haciz işleminin kaldırılması istemiyle 21/01/2019 tarihinde yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararı ile; dosyanın incelenmesinden, davacının kanuni temsilcisi olduğu …İnşaat Taahhüt Makine Güvenlik Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Tabldot Orman Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile …Tekstil İnşaat Güvenlik ve Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait vergi borçlarının bu şirketlerden tahsil edilememesi üzerine davacı adına ödeme emirleri düzenlendiği, bu ödeme emirlerinin 2009, 2012, 2015, 2017, 2018 yıllarında muhtelif tarihlerde tebliğlerinin yapıldığı, söz konusu taşınmazlar üzerine vergi dairesi müdürlüklerince 2009, 2011, 2012, 2015, 2016 yıllarında hacizler uygulandığı, davacı iddialarının aksine davacı tarafından hacizlerden haberdar olunmasına karşın hem haciz işlemlerine hem de bu hacizlerin dayanağını oluşturan ödeme emirlerine karşı dava açılmadığı, bu arada 08/03/2011 tarihinde her iki şirket adına da mal bildiriminde bulunulduğu,

09/03/2011 tarihinde 6111 sayılı Yasadan faydalanıldığı, davacı tarafından Denizli İli Pamukkale İlçesi, …Köyü, ……mevkii … cilt/sayfa …ada/parsel sayılı 377 m2 alanlı taşınmaz ile yine aynı mevkideki … cilt/sayfa … ada/parsel sayılı 379 m2 alanlı taşınmazların vergi borçlarına mahsuben satılması talebinde bulunulduğu, 09/09/2015 tarihinde verilen dilekçe ile ise satış talebinden vazgeçildiği,

taşınmazlar üzerine vergi daireleri dışında 3. şahıslarca konulmuş çok sayıda haciz bulunduğu ve Gökpınar Vergi Dairesi Müdürlüğünce dosyaya sunulan … günlü E… sayılı yazıdan, Pamukkale İlçesi, …Mah. …ada …parselde kayıtlı BD:… deki taşınmazın …Bank A.Ş. alacaklısı.

İcra Dairesinin E:… sayılı dosyasından satışının yapıldığı, söz konusu taşınmazlar üzerine davacının kanuni temsilcisi olduğu …İnşaat Taahhüt Makine Güvenlik Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Tabldot Orman Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile. Tekstil İnşaat Güvenlik ve Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin vergi borçları ve davacının kendi borçları için Pamukkale, Gökpınar ve Çınar Vergi Dairelerince yukarıda belirtilen yıllarda hacizler konulduğu; ödeme emirlerinin tebliğleri, idarelerce tesis olunan haciz işlemleri, mal bildirimleri, 6111 sayılı Yasadan yararlanma gibi işlemler nedeniyle zamanaşımının kesilmiş bulunması sebebiyle vergi borçlarının zamanaşımına uğramadığı anlaşılmış olup, davacı tarafından ödeme emirlerine ve haciz işlemlerine karşı süresi içinde dava açılmadığı,

ancak bu davalarda ileri sürülebilecek iddiaların haczin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme karşı açılan bu davada incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı, kaldı ki ödeme emri tebligatlarının sadece bir kısmının tebliğinin …'ye yapıldığı, diğer tebligatlarda herhangi bir usulsüzlüğe rastlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sebebi açıkça ortaya konulmadan vergi tekniği raporuna dayanılarak re'sen matrah takdirine gidilemeyeceği, tebliğlerin ilgisiz kişilere yapıldığı, firmaları temsilen ve ortağı olarak asaleten davacıya yapılması gereken tebligatların, …, … ve … gibi temsil yetkisi olmayan ilgisiz kişilere yapılarak haczin kesinleştirilmeye çalışıldığı, buna göre usulsuz tebligat herhangi bir hüküm doğurmayacağından borçların da kesinleşmeyeceği, bu borçlara dayanılarak haciz tesis edilemeyeceği,6111 sayılı Kanun kapsamında vergi borçlarının yapılandırıldığı, hacze esas alınan vergi borçlarının hangi yıllara, hangi vergilere ait olduğunun belli olmadığı, hacze ilişkin vergi borçlarını içerip içermediğinin de belli olmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının kanuni temsilcisi olduğu …İnş. Taah. Mak. Güv. Tem. Hiz. ve Ür. Gıda Mad. Tab. Orm. Tar.Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve …Teks. İnş. Güv. ve Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile kendisinin şahsi borçlarının tahsili amacıyla taşınmazları üzerinde tesis edilen haciz işleminin kaldırılması istemiyle 21/01/2019 tarihinde yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "İdare Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ile ilk derecede Danıştay’da çözümlenecek olanlar dışındaki: İptal davalarını, tam yargı davalarını, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceği,

"Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. maddesinde; vergi mahkemelerinin genel bütçeye ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları ve bu konularda, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un uygulanmasına ilişkin davaları, çözümleyeceği belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20.maddesinde;Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapacakları, mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri, bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesinin mecburi olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükmünden idari yargı organlarının re'sen araştırma ilkesine tabi olup, davanın taraflarından bağımsız olarak maddi gerçeği açığa kavuşturmakla yükümlü oldukları, bu amaçla da dava konusu olayın çözümü için gerekli bilgi ve belgelerin yargı organlarınca re'sen toplanarak davanın hukuka ve hakkaniyete uygun şekilde sonuçlandırılması ve kamu yararının tesis edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle hakimin taraflarca iddia edilmese dahi dosyadaki eksiklik ve tutarsızlıkları, bu ilke uyarınca yapılacak bilirkişi incelemesi, keşif, ara karar gibi araçlarla gidermesi gerekmekte olup, hakime yasal mevzuatla tanınan bu yetki aynı zamanda hakim için görev ve sorumluluk niteliğindedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının …İnş. Taah. Mak. Güv. Tem. Hiz. ve Ür. Gıda Mad. Tab. Orm. Tar.Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve …Teks. İnş. Güv. ve Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kanuni temsilcisi olduğu ve anılan şirketlerden tahsil edilemeyen borçların tahsili amacıyla davacı adına ödeme emirleri düzenlendiği, gerek anılan şirketlerden gerekse davacının şahsi borçlarının tahsil edilememesi nedeniyle davacının taşınmazları üzerinde haciz işleminin tesis edildiği, söz konusu haciz işleminin kaldırılması istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Gerek dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden, gerekse UYAP üzerinden yapılan incelemeden; iptali istenilen işleme konu haczin dayanağı haciz varakalarının bir kısmında idare mahkemesinin görev alanına giren idari para cezalarının yer aldığı görüldüğünden, diğer haciz varakalarının da irdelenmesi ve görev hususunu netleştirmek suretiyle bir değerlendirme yapılması gerekirken bu husus dikkate alınmaksızın Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda isabet görülmemiştir.