Danıştay 9. Daire E.2020/6008 K.2022/4287

Dava konusu istem: Davacı adına, … Asliye Ticaret Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla hükmedilen karar ve ilam harcının tahsili için düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emri içeriğinin. Asliye Ticaret Mahkemesince … tarihinde verilen E:… , K:… sayılı kararda davacı aleyhine hükmedilen harç olduğu, bu karar için her ne kadar. Bölge Adliye Mahkemesi.

Hukuk Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de bu kararın Yargıtayda temyiz edildiği ve Uyap kayıtlarının incelenmesinden henüz bir karar verilmediği anlaşıldığından, kesinleşmeyen kararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335/3. madde hükmü uyarınca gereğinin yerine getirilemeyeceği, başka bir ifade ile yargılama aşamasında adli yardım talebi kabul edildiği anlaşılan davacı adına hüküm kesinleşmediğinden harç tahsili için ödeme emri düzenlenemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

:Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, … Asliye Ticaret Mahkemesince … tarihinde verilen E:… , K:… sayılı kararıyla hükmedilen karar ve ilam harcının tahsili için düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde; yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı, 1 sayılı Tarife'de yazılı olanların yargı harçlarına tabi olduğu, 28. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; karar ve ilam harçlarının dörtte birinin peşin, geri kalanının, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği, aynı Kanun'un 37. maddesinde, bu kanunda ödeme zamanı gösterilen harçlardan süresinde ödenmeyenlerin, ilgili mahkeme ve daireler tarafından, sürenin sonundan itibaren onbeş gün içinde bir yazı ile o yerin vergi dairesine bildirileceği ve harçların vergi dairesince tahsil olunacağı, yazıda; harcın nevi ve mahiyeti, miktarı, mükellefin soyadı ve adı ve en son ikâmet adresinin açık olarak gösterileceği ifade edilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, adli yardımla ilgili bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447. maddesinin 2. fıkrasında, mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/06/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı yolundaki kuralı gereğince, uyuşmazlıkta uygulanması gereken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 337. maddesinin 3. fıkrasında "Adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; … Asliye Ticaret Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında görülen tazminat davasında, anılan Mahkeme tarafından … tarih ve K:… sayılı kararla 3.036.472,61-TL karar harcının davacıdan tahsiline hükmedildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi tarafından … tarih ve E:… sayılı ara kararla davacının adli yardım talebinin kabulüne ve bu kararın hükmün kesinleşmesine kadar devamına karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda aktarılan 6100 sayılı Kanun'un 337. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, davanın ilerleyen aşamalarında verilen adli yardım kararının, önceki safhalarda yapılan yargılama giderlerini kapsamayacağı dikkate alındığında, dava konusu harcın dayanağı olan … Asliye Ticaret Mahkemesi kararından sonra, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince verilen adli yardım kararı, ilk derece mahkemesinde verilen kararda hükmedilen karar harcını kapsamadığından, aksi yönde verilen kararda isabet bulunmamaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi kapsamında ödeme emrine karşı ileri sürülebilecek nedenler dikkate alınmak suretiyle yapılacak incelemeye göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.