Danıştay 9. Daire E.2021/1477 K.2022/5395

Dava konusu istem: Esenyurt Belediyesi tarafından 2004 ila 2018 yılları için davacı adına re'sen tarh edilen bina vergilerinin düzeltilmesi talebiyle 24/04/2019 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla. 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 122'nci maddesinde, mükelleflerin vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri.

124'üncü maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığı'na müracaat edebileceklerinin açıklandığı, 126'ncı maddesinde, 114 üncü maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hatalarının düzeltilemeyeceği, bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatası ise, aynı Kanunun 116'ncı maddesinde; vergiye müteallik hesaplarda veya vergilemede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması biçiminde tanımlandıktan sonra,

117'nci maddesinde, matrah hatası, vergi miktarında hata ve mükerrer vergi istenilmesi hesap hataları olarak açıklandığı, 118'inci maddesinde ise, mükellefin şahsında, mükellefiyette, konuda ve vergilendirme veya muafiyet döneminde yapılan hatalar vergilendirme hataları olarak belirlendiği, dava konusu taşınmaza ilişkin emlak vergisi bildirimlerinde, İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, …Köyü, …ada, … parselde yer alan arsa üzerine 2003 yılında yüzölçümü 2.274 m2 olan betonarme kargas bir binanın yapıldığı, 2017 yılında yüzölçümü 2.500 m2 olan betonarme binanın taşınmaz üzerinde bulunduğu,

… tarih ve …sayılı yapı ruhsatı ile taşınmaz üzerine 14.527 m2 bina yapılacağının bildirildiği, davalı idarece 01/03/2019 tarihinde tutulan tespit tutanağında inşaat alanının 16.800 m2 olduğunun tespit edildiği, 2003 yılından beri mevcut olan 2274 m2'lik binaya bu tarihten itibaren, geriye kalan 14.527 m2'lik binaya ise bitim tarihi itibariyle bina vergisi uygulandığı, davacının 24/04/2019 tarihinde hatalı vergilerin düzeltilmesi için yaptığı başvuruya cevap verilmemesi üzerine davanın açıldığı,

davalı idareye 24/04/2019 tarihinde başvurulduğu dikkate alındığında, 2003 ila 2013 yıllarına ilişkin vergi hatası kapsamında başvuru süresi geçirildiğinden, 2014 ila 2019 yıllarında ise fiili duruma uygun vergi salındığından davalı idarece tesis edilen zımni ret işleminde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusu hakkında feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mükelleflerin takdir komisyonu kararları kesinleşene dek takdir komisyonu kararlarının iptalini talep edebilecekleri gibi, kesinleştikten sonra emlak vergisi tarhiyatının bildirilmesi veya öğrenilmesi yahut ödenmesi vb. uygulama işlemleri üzerine de bu işlemlerin dayanağı olan takdir komisyonu kararlarının iptalini talep edebilecekleri, arazi vasfı taşıyan taşınmaz için 2004 yılından itibaren bina vergisi tahakkuk ettirildiği ancak söz konusu parsel üzerinde yapı bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Esenyurt Belediyesi tarafından 2004 ila 2018 yılları için davacı adına re'sen tarh edilen bina vergilerinin kaldırılması talebiyle 24/04/2019 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinde, bina vergisinin, ilgili belediye tarafından dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden bütçe yılının Ocak ve Şubat aylarında 33'üncü maddenin (1) ila (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerle bildirim verilmesi icabeden hallerde, vergi değerini tadil eden sebeplerin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılın Ocak ayı içinde, vergi değerini tadil eden sebep yılın son üç ayı içinde vuku bulmuş ve bildirim, vergi değerini tadil eden sebebin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılda verilmiş ise bildirimin verildiği tarihte,

29'uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yıllık olarak tarh olunacağı, bildirim posta ile gönderilmiş ise verginin, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunacağı, bu suretle tarh olunan vergilerin tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılacağı ve mükellefe bir yazı ile bildirileceği.

37.maddesinde ise, bu Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla, bu Kanuna göre alınacak vergiler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanacağı.

Vergi Usul Kanun'unun 25. maddesinde, vergi kanunlarına göre beyan üzerinden alınan vergilerin "Tahakkuk fişi" ile tarh ve tahakkuk ettirileceği, bu esasa göre, vergi dairesince beyannamenin alınması üzerine bir tahakkuk fişi tanzim olunacağı ve bunun bir nüshası mükellefe veyahut beyannameyi mükellef namına vergi dairesine tevdi edene verileceği, bu suretle verginin tahakkuk etmiş olacağı, tahakkuk fişinin mükellefe verilen nüshasının aynı zamanda beyannamenin makbuzu yerine geçeceği.

30.maddesinde ise, re'sen vergi tarhının, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt, ve belgelere, kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonunca takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah farkı üzerinden yapılacağı.

34. ve 35 maddelerinde ise, ikmalen ve re'sen tarh edilen vergilerin ihbarname ile ilgililere tebliğ olunacağı, ihbarnamelerde bulunması gereken bilgiler ile vergi mahkemesinde dava açma süre ve şeklinin gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan şekliyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11.maddesinde İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın ve aynı davacıya ait Danıştay Dokuzuncu Dairesinin E:2022/992 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; davacının İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, …Köyü, …ada, … parselde yer alan arsa üzerinde taşınmaz inşaası için 21/04/2015 tarihinde yapı ruhsatı aldığı, ruhsatta toplam kapalı yapı inşaat alanının 14.526,99 m2 olduğu, 28/12/2017 tarihinde 14.527 m2 olarak iş bitirme tutanağı düzenlendiği,

18/02/2019 tarihinde arsa vasıflı taşınmaz üzerinde yapı bulunduğuna ilişkin dilekçe ile davalı idareye bölge tespiti istemiyle yapılan başvuru üzerine 01/03/2019 tarihli tespit tutanağında söz konusu parselde 16.800 m2 kapalı alanlı taşınmaz tespit edildiği, 16.800 m2'lik alanın 14.527 m2'lik kısmının imara uygun inşa edildiği ancak (16.800-14.527=) 2.274 m2'nin imara aykırı inşa edildiğinin tespit edildiği,

bu nedenle söz konusu 2.274 m2'lik inşaat için davacı adına geriye yönelik olarak 2004 yılından 2017 yılına kadar bina vergisi tahakkuklarının yapıldığı,anılan taşınmazlar için arsa tahakkuklarının ise 2018 yılı itibariyla terkin edilerek 2017 yılı iş bitirme tutanağı ve 01/03/2019 tarihli tespit tutanağına istinaden inşa edilen binanın her bir bağımsız bölümünün metrekarelerine göre emlak beyanları düzenlenerek bina vergisi tahakkukları yapıldığı,

bununla birlikte yukarıda atıfta bulunulan dosyada yapılan ara karara idarece verilen cevabi yazıda vergi ihbarnamesinin düzenlenmek suretiyle davacıya bildirimde bulunulmadığının ifade edildiği görülmüştür.

Bu durumda; davacı tarafından adına tahakkuk eden bina vergileri ve fer'ilerinin kaldırılması istemiyle 24/04/2019 tarihinde Esenyurt Belediye Başkanlığı'na yapılan başvurunun reddine dair işleme karşı açılan davada 2577 sayılı Kanun'un 11.maddesi kapsamında değerlendirilmesi suretiyle işin esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, Vergi Mahkemesince düzeltme-şikayet başvurusu kapsamında yapılan bir başvuru olarak değerlendirilmek suretiyle geçmişe yönelik olarak tahakkuk ettirilen 2003 ila 2013 yıllarına ilişkin kısmının vergi hatası kapsamında düzeltme süresinin geçirildiği gerekçesiyle,

kalan kısmın ise fiili duruma uygun vergi salındığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamıştır.