Danıştay 9. Daire E.2021/2737 K.2022/6108

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 2014 ilâ 2018 yıllarına ilişkin tüketilen elektrik üzerinden ödenen toplam 221.395,861-TL elektrik ve havagazı tüketim vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Anayasa Mahkemesinin aynı konuya ilişkin olarak yapılan bireysel başvuru üzerine verdiği mülkiyet hakkının ihlali yönündeki kararına atıf yapılarak tüketenler tarafından elektrik enerjisi satın alınmayıp üretilmesi halinde matrahın nasıl belirleneceğinin ve elektrik enerjisini tedarik eden kuruluşun, diğer bir deyişle sorumlusunun olmadığı durumlarda verginin nasıl beyan edilerek ödeneceğinin Kanunda açık bir şekilde düzenlenmediği,

dolayısıyla verginin matrahının ve beyan ile ödeme şeklinin Kanunda belirli ve öngörülebilir olmadığı göz önüne alındığında, sözü edilen verginin alınması verginin kanuniliği ilkesine açıkça aykırılık teşkil edeceği, uyuşmazlık konusu olayda da, elektrik enerjisini kendisi üreten davacı tarafından satın alınan elektrik söz konusu olmadığından verginin matrahını belirlemeye imkan bulunmadığı, bu durumun ise açık bir vergilendirme hatası olduğu sonucuna varıldığından ödenen verginin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı;

davacının tecil faizi istemi bakımından da yargı kararıyla kaldırılan vergilendirmeler nedeniyle tahsil edilmiş tutarların ilgililere iadesi sırasında, tahsil tarihi ile karar tarihi arasında geçen süre için tasarrufundan yoksun bırakılmaktan dolayı iadenin hangi oranda faiz eklenerek yapılması gerektiği konusunda 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Kanunda yapılmış bir düzenleme bulunmadığı,

olayda, 2014 ila 2018 dönemleri için ödenen elektrik tüketim vergisinin, ödeme yapıldığı tarihten itibaren, Danıştayın yerleşik hale gelen içtihatlarıyla kabul edilen ve bu husustaki genel hükümleri içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun'da öngörülen oranda faiz uygulanarak ilgilisine ödenmesi gerektiğinden yasal faizi aşan miktarın talep edilmesinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin iptaline, ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Davalı idarenin istinaf başvurusu yönünden. Mahkeme kararının, dava konusu işlemin iptaline, fazladan ödenen tutarın iadesine dair hüküm fıkrasının dayandığı gerekçe ve nedenler karşısında, dilekçede ileri sürülen iddiaların yerinde ve kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda görülmediği;

mahkeme kararının, 213 sayılı Kanun'a göre tecil faizine hükmedilmesi isteminin reddi ile 3095 sayılı Kanun uyarınca kanuni faize hükmedilmesine ilişkin kısmına yönelik davacı şirketin istinaf başvurusuna gelince, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrasında, fazla veya yersiz tahsilatın mükelleften kaynaklanması halinde düzeltmeye dair müracaat tarihi, diğer hallerde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için faiz hesaplanması gerektiğine dair düzenleme dikkate alındığında.

Vergi Mahkemesince vergi hatası kapsamında değerlendirilen ve davacıdan hukuka aykırı şekilde tahsil edildiği sonucuna ulaşılan tutarın iadesinde, tahsil tarihinden itibaren faize hükmedilmesi yerinde ise de, 213 sayılı Kanun uyarınca yapılacak iadelerde uygulanacak faiz oranı bakımından özel düzenleme niteliğindeki aynı Kanun'un 112. maddesinin 4. fıkrasındaki düzenleme göz ardı edilerek genel düzenleme mahiyetindeki 3095 sayılı Kanun uyarınca yasal faize karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne,

Mahkeme kararının yasal faizi aşan faiz istemine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılarak bu husus bakımından davanın kabulüne, davacı şirketten tahsil edilen 221.395,86-TL'nin ödeme tarihinden iade işleminin yapıldığı tarihe kadar hesaplanacak tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacını verginin mükellefi olarak tükettiği elektrik enerjisini 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun değerleme hükümlerine göre belirleyeceği matrah üzerinden hesaplaması ve ödemesi gerektiği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.