Danıştay 9. Daire E.2021/3087 K.2022/4731

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2011 ila 2019 yıllarına ilişkin olarak re'sen tarh edilen bina vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarını koruma katkı payı ile 2011-2019 yılları için kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Uzlaşmanın konusu, kapsamı, komisyonlar ve şekli" başlıklı Ek 1. maddesinde, mükellefler tarafından, ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilerle bunlara ilişkin vergi ziyaı cezalarının (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilen vergi ve kesilen ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza hariç) tahakkuk edecek miktarları konusunda uzlaşma başvurusu yapılabileceği, uzlaşma talebinin, vergi ihbarnemesinin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yapılacağı,

uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde yeniden uzlaşma talebinde bulunulamayacağı, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağa idarenin nihai teklifinin yazılacağı, mükellefin, dava açma süresinin sonuna kadar teklif edilen vergi ve cezayı kabul ettiğini yazılı olarak bildirmesi halinde uzlaşmanın sağlanmış sayılacağının hüküm altına alındığı.

"Uzlaşma komisyonu muamelelerinin kesinliği" başlıklı Ek 6. maddesinde, uzlaşma komisyonlarının tutacakları uzlaşma tutanaklarının kesin olduğu ve gereğinin vergi dairelerince derhal yerine getirileceği, mükellef veya adına ceza kesilenin, üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit olunan hususlar hakkında dava açaçayacağı ve hiçbir merciye şikayette bulunamayacağı.

"Uzlaşma ve vergi mahkemesinde dava açma" başlıklı Ek 7. maddesinde de, müddeti içinde uzlaşma talebinde bulunan mükellef veya ceza muhatabının, uzlaşma talep ettiği vergi veya ceza için ancak uzlaşma vaki olmadığı takdirde dava açma yoluna gidebileceği, mükellef veya ceza muhatabı, aynı vergi veya ceza için uzlaşma talebinden önce dava açmışsa davanın, uzlaşma işleminin sonuca bağlanmasından önce vergi mahkemelerince incelenmeyeceği;

herhangi bir sebeple incelenir ve karara bağlanırsa bu kararın hükümsüz sayılacağı, uzlaşmanın vaki olması halinde mükellefin, üzerinde uzlaşılan vergi ve cezaya (bunlardan birisi üzerinde uzlaşılmış olsa dahi her ikisine) karşı dava açamayacağı kuralına yer verilmiş olduğu, dosyanın incelenmesinden; davacı adına, ilave olarak yapmış olduğu binaları bildirim dışı bıraktığının tespit edildiğinden bahisle davalı idare tarafından 2011 ila 2019 yılları muhtelif dönemlerine ilişkin olarak kültür varlıklarını koruma katkı payı ve bina vergisi tarh edildiği ve vergi ziyaı cezaları kesildiğinin anlaşıldığı, olayda;

davacı şirketin … tarih ve … kayıt numaralı dilekçe ile davalı idareye başvurarak, maliki olduğu taşınmaza ilişkin olarak tebliğ edilen vergi cezaları üzerinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun Ek 1. maddesi hükmü gereğince uzlaşmak istediğini bildirdiği ve bu talep neticesinde söz konusu vergi ziyaı cezaları hakkında 22/11/2019 tarihli tutanak ile uzlaşmaya varıldığının görüldüğü, bu durumda davacı adına düzenlenen ihbarnameler içeriği vergi ziyaı cezaları ile ilgili olarak davacı tarafından uzlaşma talep edilmesi sonucu söz konusu cezalar üzerinde uzlaşmaya varılmış olduğu anlaşıldığından,

mükellefin, üzerinde uzlaştığı vergi ve cezalara (bunlardan birisi üzerinde uzlaşılmış olsa dahi her ikisine) karşı dava açamayacağı kuralı karşında, işbu davanın esasının incelenmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Anayasanın 36. maddesinde belirtilen, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğuna ilişkin kural gereğince davanın esasının incelenmesi gerektiği, davanın esasının incelenmemesinin, davacının hak arama hürriyet ile adil yargılanma hakkının ihlaline neden olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.