Danıştay 9. Daire E.2021/3212 K.2023/1610

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İzmir İli, Konak İlçesi, … Mahallesi, … Ada,… parsel ve … Ada, … parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen toplam 350.935,00-TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, 6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen İzmir İli, Konak İlçesi,. Mahallesi,. Ada,… parselde kayıtlı …,…,…,…,…,…,…,…,…,…,…,…,… numaralı bağımsız bölümler ile.

Ada, … parselde kayıtlı …,…,…,…,…,…,…,…,…,…,…,…,…,… numaralı bağımsız bölümlerin 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında satışları sırasında ödenen tapu harçlarının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı.

6306 sayılı Kanun kapsamında dönüşüm uygulaması ile inşa edilen bağımsız bölümlerin ilk satış işlemlerinin anılan Kanun uyarınca harçtan istisna tutulduğu, dolayısıyla dava konusu taşınmazların maliki olan davacı şirket tarafından ilk satışlarına ilişkin tapu harcı tahsilinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, ödenen 350.935,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma dilekçesinde yer alan iddialarla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İzmir İli, Konak İlçesi, … Mahallesi, … Ada,… parsel ve … Ada, … parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen toplam 350.935,00-TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde; tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı târifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tâbi olduğu, 58. maddesinde; tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli târifede belirtilen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (4) sayılı tarifenin 20/a maddesinde ise; gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlâk vergisi değeri üzerinden (cebri icra ve şüyûun izâlesi hallerinde satış bedeli, istimlâklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı tapu harcı alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; tapu harcının mükellefinin gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabında devir eden ve devir alan olarak belirlendiği görülmüştür.

Olayda; dosya içeriğinde yer alan tapu senetleri ve UYAP üzerinden temin edilen takbis kayıtlarının incelenmesinden, dava konusu İzmir İli, Konak İlçesi,. Mahallesi,. Ada,… parselde kayıtlı ...,…,…,…,…,…,…,…,…,…,…,…,… numaralı bağımsız bölümlerde davacı şirketin tam mülkiyete sahip olduğu, ancak.

Ada, … parselde kayıtlı …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … numaralı bağımsız bölümlerde ise belirli oranlarda hissedar olduğu, dava konusu satış işlemleriyle üçüncü kişilere satılan bağımsız bölümlerin satışlarına ilişkin ödenen tapu harçlarının tamamının davacı tarafından dava konusu işlemle talep edildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından, satışı yapılan bağımsız bölümlerde sahip olduğu hisse oranında adına tahakkuk ettirilerek tahsil edilen tapu harcı tutarının düzeltme şikayet başvuruna konu edilerek iadesinin talep edilmesi mümkün olup, diğer müşterek malikler adına tahakkuk eden tapu harcı tutarlarının düzeltme şikayet başvurusuna konu edilerek iadesinin talep edilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.Ayrıca, satışı yapılan bazı bağımsız bölümlerle ilgili ödeme makbuzlarının dosyada yer almadığı, bazı bağımsız bölümlerle ilgili ise tapu senetleriyle ödeme makbuzları arasında uyumsuzluk bulunduğu görülmüştür.

Bu durumda; yukarıda belirtilen hususlar araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususlar araştırılmaksızın davanın kabulü yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalının istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.