Danıştay 9. Daire E.2021/3342 K.2022/4270

Dava konusu istem: … Kurumları A.Ş'nin bir dönem yönetim kurulu başkanı olan davacının, 7143 sayılı Kanun kapsamında, kendi adına yapılandırıp ödediği 214.000,00-TL'nin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; asıl vergi borçlusu.

Kurumları Anonim Şirketinin 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında çıkarılan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatıldığı, anılan şirketin borçları nedeniyle, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesi kapsamında davacının takibine başlandığı,

7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında 14/08/2018 tarihli dilekçeyle şirket borçlarının davacı tarafından kanuni temsilci sıfatıyla kendi adına yapılandırılarak ödendiği, bilahare davacı tarafından, borçlu şirketin malvarlığı yeterli şekilde araştırılmadığı ve tasfiye süreci tamamlanmadan ve dönemsel sorumluluğunun araştırılmadan kanuni temsilci sıfatıyla adına takip yapılmasının vergi hatası içerdiği iddia edilerek düzeltme şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvurunun reddi üzerine açılan iş bu davaya konu uyuşmazlığın çözümünün;

asıl borçlu şirketin mal varlığı araştırılmadan davacının kanuni temsilci sıfatıyla adına takip yapılması ve borcu ödemesinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesinde yer alan hükümlerin değerlendirilmesine ve yorumlanmasına bağlı olduğunun açık olduğu, bu durumda, hukuki bir sorun teşkil eden ve sözü edilen yasal düzenlemelerin yorumu sonunda çözümlenebilecek nitelikte olan uyuşmazlıkta, davacının iddiasına yönelik olarak, 213 sayılı Kanun'un 117 ve 118. maddelerinde tanımlanan hesap ve vergilendirme hatası bulunmadığından,

şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Olayda, asıl vergi borçlusu. Kurumları Anonim Şirketinin kanuni temsilcisi olan davacı tarafından, söz konusu şirket borçları nedeniyle adına yapılan takiplerin durdurulması amacıyla, kendi adına 7143 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma talep edilmesinden ve bunun üzerine yapılandırılan borca ilişkin herhangi bir ihtirazı kayıt konulmaksızın ödenmesinden sonra,

mevzuat gereği yapılandırılmış olan borçlara karşı dava açılamayacağı, aksi durumun 7143 sayılı yapılandırma Kanunu'nun amacına aykırılık teşkil edeceği açık olduğundan, davacının 7143 sayılı Kanun uyarınca yapılandırarak ödemiş olduğu 214.000,00-TL'nin ödenme tarihlerinden itibaren işletilecek tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle yaptığı düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddine karar veren Mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mal varlığına uygulanan hacizler nedeniyle ticari hayatına devam edebilmek için şirkete ait vergi borcunu zaruret içerisinde 7143 sayılı Yasa kapsamında ödemek zorunda kaldığı ve borçlu şirketin tasfiye süreci tamamlanmadan haciz yazısı tanzim edilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Kurumları A.Ş'nin bir dönem yönetim kurulu başkanı olan davacının, 7143 sayılı Kanun kapsamında, kendi adına yapılandırıp ödediği 214.000,00-TL'nin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri. 124. maddesinde de vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır.

Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanun'un 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması.

118. maddesinde de vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.

7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasında, Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanun'un yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) a)Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine bu Kanun'un yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanun'da belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile aslı bu Kanun'un yayımı tarihinden önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği, aynı maddenin 10. fıkrasında, bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları,

açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamalarının şart olduğu düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, bir dönem kanuni temsilcisi olduğu asıl borçlu … Kurumları A.Ş'nin muhtelif dönemlerdeki kesinleşmiş vergi borçları için kanuni temsilci sıfatıyla, 7143 sayılı Kanun kapsamında 14/08/2018 tarihli dilekçeyle adına yapılandırmaya başvurularak borcun 2018 yılında ödendiği, ödenen tutarın iadesi istemiyle 27/02/2010 tarihinde Kadirli Vergi Dairesi Müdürlüğüne yaptığı düzeltme başvurusunun 06/03/2020 tarihinde reddi üzerine, 09/03/2020 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığına şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusunun da zımnen reddi üzerine, söz konusu işlemin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dosya içeriğinde bulunan ve 7143 sayılı Kanun kapsamında davacı tarafından imzalanan yapılandırma talepli dilekçede de 7143 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 10. fıkrasında yer alan kural yazılı bulunmaktadır. Mükelleflerin borçlarını 7143 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanarak ödemek istemeleri halinde koşullardan biri de dava açmamaları, açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları olduğundan, bu Yasa'dan yararlanılarak, vergilerin yapılandırılması ve ödemenin yapılması durumunda, anılan Yasa hükümlerinin idarece yanlış uygulanması sonucu doğacak uyuşmazlıklar ile mükelleflerin sehven yaptıkları başvurular üzerine borçları yapılandırmaları gibi durumlar hariç herhangi bir sebeple aynı borçlar için dava açılması söz konusu olamaz.

Bu durumda, 7143 sayılı Kanun uyarınca kesinleşen borçlar için yapılandırma talep edilmesinden ve yapılandırılan borcun ödenmesinden sonra, ödenen tutarın iadesi istemiyle düzeltme şikayet yolu ile davalı idareye başvurulmuş ise de söz konusu Kanun'dan yararlanılarak yapılandırılan vergilerin aslına ilişkin iddialarla dava konusu edilmesine olanak bulunmadığı ve davacının başvurusunun da yukarıda belirtilen kapsamda olmadığı anlaşıldığından, düzeltme şikayet başvurusunun reddi yolunda tesis edilen işlemde isabetsizlik, davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.