Danıştay 9. Daire E.2021/3470 K.2023/871

Dava konusu istem: Davacı hakkında, 2017 yılı indirimli orana tabi konut teslimlerinden doğan katma değer vergisi iadesi tutarının 173.615,00.-TL’lik kısmını; konut yapımı için zorunlu olmayan sosyal alanların yapımı nedeniyle yüklenilen katma değer vergisi ile diğer inşaatında da kullandığı yüklenim listesinde kayıtlı araca ilişkin yüklenilen katma değer vergisinin tamamı ile şirket ortaklarına doğrudan veya dolaylı olarak teslim edilen konut nedeniyle yüklenilen katma değer vergisini yüklenilen katma değer vergisi hesabına dahil etmek ve konut teslimlerine eksik fatura düzenlemek suretiyle,

haksız aldığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca, tespit edilen matrah farklarına isabet eden katma değer vergisi tutarının hesaplanan katma değer vergisine eklenmesi suretiyle oluşturulan katma değer vergisi beyan tablosu ile yüklenilen katma değer vergisi hesabına dahil edilmemesi gereken tutarlar olarak tespit edilen tutarların yüklenilen katma değer vergisinden çıkarılması,

arsa sahibine teslim edilen konut satışları ile şirket ortaklarına doğrudan veya dolaylı olarak yapılan satışlar haricindeki konut satışlarından kaynaklanan matrah farkına isabet eden katma değer vergisinin hesaplanan katma değer vergisi olarak eklenmesi suretiyle yeniden oluşturulan indirimli oran tablosuna istinaden re'sen tarh edilen 2017/Eylül dönemi katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının ve Vergi Usul Kanunu'nun Mük.355/1-1 ve 353/1.maddeleri uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; cezalı tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda, konut yapımı için zorunlu olmayan sosyal alanların yapımı nedeniyle yüklenilen katma değer vergisi ile diğer inşaatında da kullandığı yüklenim listesinde kayıtlı araca ilişkin yüklenilen katma değer vergisinin tamamını ve şirket ortaklarına doğrudan veya dolaylı olarak teslim ettiği konut nedeniyle yüklenilen katma değer vergisini yüklenim hesabından çıkarılması,

konut teslimlerine eksik fatura düzenlenmesi nedeniyle tespit edilen matrah farklarına isabet eden katma değer vergisi tutarının hesaplanan katma değer vergisi olarak eklenmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, kamyonetin diğer inşaatta da kullanıldığına dair somut tespit yapılmadığı, davacının ifadesinde de iki inşaatın hesaplarının ayrı olduğunun belirtildiği, sosyal ihtiyaçlardan olan sosyal alanların konut yapımı için zorunlu alanlar olmadığı iddia olunmasına karşın iddianın sübuta erdirilmediği, ortaklara satışın fiktif işlem olduğuna dair somut tespit bulunmadığı gibi teslim için aranan tek koşulun tasarruf hakkının devri olduğu,

2017 yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyeti Hakkındaki Tebliğ'den hareketle yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinde yazılı inşaat alanı ve maliyet tutarlarına göre kayıtlı maliyetlerin ve kârlılık oranının gerçeği yansıtmadığı belirtilerek yeniden maliyet hesabı yapılarak ve %20 karlılık oranı esas alınarak konut teslim fiyatının yeniden belirlendiği,

ancak, aynı standartlardaki teslime konu dairelerin yer aldığı cephe, güneş ışığından faydalanıp faydalanmama, bulunduğu kat gibi faktörler değerlendirilerek farklı fiyatlarda satılabilecekleri dikkate alındığında standart bir karlılık oranı dikkate alınarak bütün dairelerin fiyatlarının aynı olarak kabul edilmesinin iktisadi ticari ve teknik icaplara aykırı bir durum olduğu, ayrıca davacının maliyet tutarı ile karlılık oranı hesaplanırken emsal araştırması yapılmadığı, bu konuda ilgili meslek odaları nezdinde herhangi bir inceleme ve araştırmada yapılmadığı, alıcıların ifadelerine başvurulmadığı,

maliyetlerin incelenmediği bu itibarla da tespit edilen tutarların ve oranın iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygun olup olmadığı, ilgili yılın ekonomik şartları doğrultusunda makul olup olmadığı hususları hakkında herhangi bir değerlendirmede yapılmadığı hususları dikkate alındığında eksik incelemeye dayanan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı.

Vergi Usul Kanunu'nun Mük.355/1-1 ve 353/1.maddeleri uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezaları yönünden ise davacının ilgili yıl için 7143 sayılı Kanuna göre, matrah artırımında bulunduğu dikkate alındığında incelemenin ancak vergi iadesi yönünden sınırlı olarak yapılabileceği, 213 sayılı Kanunda cezayı gerektiren fiil yönünden inceleme yapılamayacağından kesilen özel usulsüzlük cezalarında da hukuka uyarlık bulunmadığı; gerekçesiyle davanın kabulüne, vergi ziyaı cezalı tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezalarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda yer alan tespitlere istinaden yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.