Danıştay 9. Daire E.2021/4304 K.2023/4169

Dava konusu istem: Davacı tarafça, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş adına kayıtlı iken 2018 yılında Özelleştirme İdaresi Başkanlığından ihale ile satın alınan Tokat İli Turhal İlçesi … Mahallesi Akyazı Mevkii … ada … sayılı parselde kayıtlı bulunan taşınmazlara ilişkin; 2020 yılı için tahakkuk ettirilen 1.418.808-TL tutarlı emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; olayda, her ne kadar davacı tarafından dava konusu parselin asgari arsa metrekare birim değerinin yüksek olduğu, taşınmazın bir kısmının zirai istihsalde kullanılması nedeniyle gerek daimi muafiyet gerekse arazi vergi değeri ve oranı dikkate alınmak suretiyle vergilendirmenin yapılması gerektiği öne sürülmüş ise de; dava konusu taşınmazın Turhal İlçe merkezi konumlu olduğu ve tek parselde bulunduğu,

05.11.2012 tarihli 1/1.000 ölçekli "İlave Revizyon İmar Planı" kapsamında "Sanayi Alanı (Şeker Fabrikası)" lejandında kalmakta olduğu ve taşınmazın ilave revizyon imar planındaki lejandı ile uyumlu olarak sanayi amaçlı içerisinde şeker fabrikasının da bulunduğu ve şeker üretimi faaliyeti için kullanıldığı, fabrika tesisinin biri güney yönünden Cumhuriyet Caddesi üzerinde diğeri ise doğu yönünde iki girişi bulunduğu, taşınmazlara ait emlak vergisi bildirimlerinde dava konusu parsel üzerindeki fabrika tesisine ait kampüste ana fabrika binası yanında değişik yüzölçümlerinde kırkdokuz adet bina bulunduğu,

arazinin ise binanın mütemmimi kabul edilerek parselin tamamına ilişkin sadece binde iki oranında ticari işletme üzerinden emlak vergisi hesaplandığı anlaşılmış olup, davacının öne sürdüğü ve zirai istihsalde kullanıldığını belirttiği alanın anılan ticari binalar ile aynı parsel içerisinde bulunduğu, 213 sayılı Kanun'un 305. maddesinde belirtildiği üzere arazilerin ticarete tahsis edilmiş bulunan binaları bütünleyici nitelikte olduğu,

bununla birlikte ilave revizyon imar planı ile sadece binaların değil, parselin tamamının sanayi alanı olarak tahsis edilmiş olduğu ve davacı tarafça şeker imal tesisi olarak kullanılan binalar ile birlikte kullanıldığı anlaşıldığından, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca bahsi geçen alanın, binaların mütemmim cüzü (ayrılmaz parçası) olduğu ve binalardan ayrı arazi olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı;

uyuşmazlığa konu taşınmazın cephesi olan cadde, sokak vs. bölgesine göre vergilendirme yapılmadığı ileri sürülmüş ise de, davacı tarafından taşınmazın satın alınma sırasında kesinleşmiş m² birim değerinden haberdar olduğu ve bu durumu bildiği hususunun basiretli tacir olan davacıdan beklenmesi gerekeceğinden davacının söz konusu iddiasının yerinde görülmediği, bu durumda kesinleşmiş m² birim değeri üzerinden davacı adına tahakkuk eden dava konusu emlak vergilerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve kararın kaldırılmasını gerektiren neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafça, 2018 yılında Özelleştirme İdaresinden satın aldığı taşınmazlara ilişkin, tahakkuk eden emlak vergisinin metrekare değerinin satışa ilişkin rayiç değerden beş kat fazla olduğu, 613.880,87 metrekare alanda tek bir cepheye göre emlak vergisi hesabının hukuka aykırı olduğu, vergilendirmeye esas Cumhuriyet caddesine sınırı 159 metre iken, Yeşilırmak sınırı 792 metre, … sokak sınırı 711 metre olduğu belirtilerek sadece Cumhuriyet caddesine göre belirlenen yüksek bedelin uygulanmasının hakkaniyete aykırı olduğu, ekim dikim yapılan alanlar ve zirai istihsalde kullanılan alanlara ilişkin Emlak Vergisi kanununda yer alan muafiyetlerin uygulanmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.