Danıştay 9. Daire E.2021/4459 K.2023/79

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun E:2013/3, K.2019/1 sayılı kararı dikkate alınmak suretiyle, defter-belge ibraz etmeme nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açtıkları davalarda, mahkemeye ibraz edilen bilgi ve belgelere göre düzenlenen … tarih ve … sayılı raporda belirtilen katma değer vergisi indirimlerinin kabul edilerek 2010, 2011, 2012 yıllarına ilişkin olarak fazla yapıldığı belirtilen tahakkukların, cezaları ile birlikte düzeltilmesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlığın davacı tarafından Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine açılan davada verilen merciine tevdi kararına istinaden Gelir İdaresi Başkanlığınca tesis edilen şikayet başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemine ilişkin olduğu,

İçtihadı birleştirme kararları, genel ve soyut bir normu yorumlayan, yeni bir kural koymayan, hukuk kurallarının somut olayda nasıl değerlendirileceği ve uygulanacağı yönünde hukuki güvenlik, istikrar ve eşitlik ilkeleri gereğince aynı uyuşmazlık tipi için benimsenecek yeknesak bir uygulama getirmeye yönelik kararlar olduğu, hukuki güvenlik ilkesi gereğince yayımlandığı tarihten itibaren, yargılamanın devam ettiği uyuşmazlıklarda ve idare tarafından tesis edilecek yeni işlemlerde uygulanacağı ve kural olarak da geçmişe yürümeyeceğinin kabulü gerektiği, olayda;

davacı şirket adına yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatların terkinine ilişkin başvurunun reddedilmesi üzerine açılan davada. Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:… ve K:… sayılı merciine tevdi kararı üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından tesis edilen … tarih ve E… sayılı işlemin, 25.07.2019 tarihinde yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararı'nın davacı şirket hakkında uygulanması gerektiği gerekçesiyle iptaline ilişkin olarak dava açılmışsa da;

defter ve belge ibraz edilmemesi nedeniyle davacı şirket hakkında vergi inceleme raporu tanzimiyle başlayan süreçte, söz konusu vergi inceleme raporlarına istinaden yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatlara karşı açılan davada, davacı şirket tarafından defter ve belge isteme yazısının tebliğ edilmesine rağmen ibrazın yapılmamasında, Mahkeme tarafından mücbir sebep halinin mevcudiyeti kabul edilerek Mahkeme tarafından, davacı şirketten istenilen belgelerin dava dosyasına ibrazını takiben idare tarafından,

söz konusu belgelerin değerlendirilmesiyle yeni bir inceleme raporu tanzim edildiği ve belirtilen raporda yer alan tespitlerden hareketle davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine karar verilmesi üzerine yapılan istinaf incelemesinde ise mücbir sebep hali olarak gösterilen yangın olayının meydana geliş tarihi dikkate alınarak olayda geçerli bir mücbir sebep halinin bulunmadığı ve dolayısıyla da defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmediği sonucuna varılarak kısmen kabul yönündeki hükmün de redde çevrilmesi suretiyle davacı şirket adına yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatlara karşı açılan davaların reddedildiği ve söz konusu kararlara karşı

davacı şirket tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Dokuzuncu Dairesince kesin olarak verilen 22/06/2018 tarihli (temyiz isteminin süreaşımı nedeniyle reddine ilişkin) kararlarla birlikte sürecin tamamlanarak, davacı şirket hakkında yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatların, kanun yollarının tüketilmesi suretiyle kesinleştiği ve defter ve belgelerin dava dosyasına da ibraz edilebileceğine yönelik Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararının ise 25/07/2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlandığı dikkate alınarak,

içtihadı birleştirme kararlarının Resmi Gazete'de yayımlanacağı, tüm idari yargı mercileri ile idare tarafından uygulanacağının Kanun ile düzenlenmiş olmasında hareketle içtihadı birleştirme kararlarının, karar tarihinden önce tesis edilen işlemler ile kesinleşerek sonlanan/tamamlanan yargısal uyuşmazlıklar açısından geriye yürümeyeceği/uygulanamayacağı ve dolayısıyla yargı kararı ile kesinleşmiş olan işlemlere etki etmeyeceği de gözetildiğinde yargılaması,

temyiz başvurusu neticesinde verilmiş olan 22.06.2018 tarihli kesin kararlarla tamamlanan davacı şirket hakkındaki vergi ziyaı cezalı tarhiyatların, daha sonraki bir tarihte (25.07.2019) Resmi Gazete'de yayımlanan içtihadı birleştirme kararı nedeni ile terkin edilmesi mümkün olmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren başka bir neden bulunmadığı belirtilerek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İçtihadı birleştirme kararlarının geriye yürümeyeceğine dair yasal düzenleme bulunmadığı, 6 yıl süren içtihadı birleştirme kararı süreci başladıktan sonra açılan davaların süreç tamamlanmadan sonuçlandırılmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğu, 09.09.2022 tarihli dilekçesi ekinde sundukları süregelen içtihat farklılıkları nedeniyle reddedilen davada adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı da dikkate alınarak, kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Davacının duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.