Danıştay 9. Daire E.2021/643 K.2023/4773

Dava konusu istem: Keçiören Belediye Başkanlığı Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve davacı uhdesinde kalan … ihale kayıt numaralı "Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne Bağlı Birimlerde ve Sosyal Tesislerde Çalıştırılmak Üzere Personele Dayalı Hizmet Alımı İşi"ne ilişkin olarak ödenen sözleşme ve ihale kararı damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile gecikme faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından üstlenilen ihale ve bu ihaleye istinaden imzalanan sözleşmenin süresi dolmadan önce taraflarca imzalanan protokolle 31/01/2016 tarihinde sonlandırıldığı,

bu tarih itibarıyla vergiyi doğuran olayın gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği, bu yöndeki iddianın da, 213 sayılı Kanunun vergilendirme hatalarını düzenleyen 118/3. maddesinde, açık olarak vergi mevzuuna girmeyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kıymet, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınmasının mevzuda hata olarak nitelendirilmesi nedeniyle vergilendirme hatası kapsamında bulunduğu,

01/01/2015-31/01/2016 tarihleri arasında ihalenin ve sözleşmenin yürürlükte olması ve davacı tarafından hükümlerinden yararlanılması nedeniyle, dava konusu işlemin, iadesi istenen sözleşme ve ihale kararından kaynaklanan damga vergisinin bu tarih aralığına isabet eden kısmında hukuka aykırılık, sözleşmenin ve ihalenin taraflarca feshedildiği tarihten sonra, davacının ihale ve sözleşmenin hükümlerinden yararlanması mümkün olmadığından, 31/01/2016-31/12/2017 tarih aralığına isabet eden kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı,

tahsili hukuka aykırı bulunan tutarın bu husustaki genel hükümleri içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen oranda faiz uygulanmak suretiyle davacıya iadesi gerekmekte olup, davacının 3095 sayılı Kanun hükümleri uyarınca hesaplanacak yasal faiz oranını aşan faiz istemine ilişkin talebinin ise reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin.

31/01/2016-31/12/2017 tarih aralığına isabet eden ihale kararına ve sözleşmeye ait damga vergisine ilişkin kısmının iptali ile ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Olayda vergi hatası bulunmadığından 213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltme hükümlerinin tatbikinin mümkün olmadığı, ihale kararının alınmasıyla kağıtların hukuken tekemmül ettiği, kağıdın hukuken tekemmül etmesinden sonra uygulama imkanının kalmamasının vergilendirmeyi etkilemeyeceği, yargıya intikal eden vergilendirme işlemlerinde faiz ödenebilmesinin ancak kararın idareye tebliğinden itibaren infazın gecikmesi durumunda söz konusu olabileceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Keçiören Belediye Başkanlığı Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve davacı uhdesinde kalan … ihale kayıt numaralı "Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne Bağlı Birimlerde ve Sosyal Tesislerde Çalıştırılmak Üzere Personele Dayalı Hizmet Alımı İşi"ne ilişkin olarak ödenen sözleşme ve ihale kararı damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile gecikme faizi ile birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasında, vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 2. fıkrasında, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği; aynı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında ise, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu kurallarına yer verilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri. 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır.

Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanun'un 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması.

118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli, (I) sayılı tablonun “II.Kararlar ve Mazbatalar” başlıklı bölümünün 2. maddesine eklenen parantez içi hüküm "İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Ek hüküm: 15/07/2016-6728/28 md.) (4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 13/12/2022 tarihli ve E:2022/125, K:2022/162 sayılı Kararı ile.)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, Keçiören Belediye Başkanlığı Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından ihale edilen "Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne Bağlı Birimlerde ve Sosyal Tesislerde Çalıştırılmak Üzere Personele Dayalı Hizmet Alımı İşi"nin davacı uhdesinde kaldığı, 01/01/2015-31/12/2017 tarihleri arasında yapılacak işe ilişkin olarak 25/12/2014 tarihinde taraflarca imzalanan sözleşmeye istinaden 01/01/2015 tarihinde işe başlandığı, asgari ücret artışından kaynaklanan işçilik maliyetlerinin yükselmesinden dolayı sözleşme süresi dolmadan 31/01/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ve tarafların karşıklıklı olarak imzaladıkları protokol ile ihale iptal edilmeksizin sözleşmenin feshedildiği, anlaşılmaktadır.

Damga vergisinde vergiyi doğuran olayın, 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan kağıtların yazılıp imzalanması ya da imza yerine geçen bir işaret konulması anında meydana geldiği dikkate alındığında, davaya konu olayda, sözleşmenin imzalanması anında damga vergisini doğuran olayın gerçekleştiği, sözleşmenin, süresi dolmadan davacı ile ihale makamı olan belediyenin birbirine uygun iradeleriyle herhangi bir kanuni zorunluluk ya da mücbir sebep hali olmaksızın karşılıklı olarak imzaladıkları protokolle sözleşmenin,

ihalenin iptaline ilişkin herhangi bir karar alınmadan feshedilmiş olmasının, içerdiği hükümlerin iptal edilinceye kadarki hukuki durumu kusurlandırmayacağı ve tarafların sözleşme hükümleri sayesinde hak ileri sürerek ispatlayabilmeleri nedeniyle vergiyi doğuran olay üzerinde etkisi olmadığı göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, 488 sayılı Kanun'a ekli (1) sayılı tablonun "II.

Kararlar ve Mazbatalar" başlıklı kısmın 2. maddesine eklenen hüküm kapsamında, Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi halinden biri ya da mücbir sebep, öngörülmeyen durumların ortaya çıkması nedeniyle kanunen tanınan bir haktan yararlanmak suretiyle ihalenin feshini talep etme zorunluluğu da mevcut olmadığından bu hüküm kapsamında da değerlendirme yapılamayacağı anlaşıldığından,

davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasına yönelik vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.