Danıştay 9. Daire E.2022/1307 K.2023/1327

Dava konusu istem: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı “Osmanca-Ada 2 DGKÇS E.İ. Hattının Bakiye İşlerinin Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesisi İşi" uhdesinde kalan davacı şirketçe ödenen 267.757,54-TL ihale kararı damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Mahkemelerince verilen ara karar üzerine davalı idarece 267.757,54-TL ihale kararı damga vergisinin, herhangi bir faiz ödemesi yapılmaksızın davacıya ... tarih ve ... sayılı düzeltme fişiyle iade edildiği bildirildiğinden, davaya konu zımnen ret işleminin damga vergisinin iadesi talebi yönünden davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı; söz konusu konusu ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan Türkiye Elektrik İletim A.Ş. olduğu,

488 sayılı Kanun'un 24. maddesi marifetiyle mükellef ve sorumlu tutulamayacak davacı şirketten, bu "ihale kararı" nedeniyle damga vergisi tahsil edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından davaya konu zımnen ret işleminin, faiz istemine ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, 267.757,54-TL'nin tahsil tarihinden davacıya iade edildiği 05/05/2020 tarihine kadar işleyecek tecil faizi oranında hesaplanacak faizinin davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının faize ilişkin hüküm fıkrasının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma ve istinaf dilekçelerinde izah edildiği üzere dava konusu işlemin yerinde ve hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı “Osmanca-Ada 2 DGKÇS E.İ. Hattının Bakiye İşlerinin Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesisi İşi" uhdesinde kalan davacı şirketçe ödenen 267.757,54-TL ihale kararı damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde; bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi tutulacağı belirtilmiş, 3. maddesinde; damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenlerin olacağı, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, Kanunun 8. maddesinde; bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu,

bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı, Kanuna ekli (1) sayılı Tablonun "II-Kararlar ve mazbatalar" başlıklı bölümünün 2. maddesinde ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu hükmüne yer verilmiştir.

488 sayılı Kanun'un 22. maddesinin (a) bendinde de; makbuz karşılığı ödemelerde Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödeneceği, Maliye Bakanlığının, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, 24. maddesinin üçüncü fıkrasında ise.

22. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bulunanların, taraf oldukları işlemlere ilişkin kağıtlara ait verginin beyan ve ödenmesinden sorumlu oldukları, verginin ödenmemesi veya noksan ödenmesi durumunda vergi, ceza ve fer'ilerinin, vergi için diğer işlem taraflarına rücu hakkı olmak üzere, bu fıkrada belirtilen kişilerden alınacağı belirtilmiştir.

Ayrıca 04/02/2005 tarih ve 25717 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 43 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile daha önce yayımlanan 16 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yer alan anonim şirketlerin sürekli damga vergisi mükellefiyetinin devam ettiği açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden; 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmayan ve damga vergisinden muaf tutulmayan makamlarca alınan ihale kararlarına ilişkin damga vergisinin mükellefinin ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ihale makamları olduğu, ancak anonim şirketler gibi sürekli damga vergisi mükelleflerinin, ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi olmaması ve kararda imzaları bulunmamasına rağmen sürekli damga vergisi mükellefiyetleri gereği 488 sayılı Kanunun 24. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ihale kararına ilişkin verginin beyan edilmesinden ve ödenmesinden sorumlu bulunduğu anlaşılmaktadır.

TEİAŞ'ın 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı anlaşılmakla birlikte yukarıda belirtildiği üzere, davacı şirketin ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi olmasa da ihale kararının tarafı olması ve sürekli damga vergisi mükellefiyeti gereği 488 sayılı Kanunun 24. maddesinin 3. fırkası uyarınca ihale kararına ilişkin verginin beyan edilmesinden ve ödenmesinden sorumlu bulunduğu sonucuna varılmış olduğundan, uyuşmazlığa konu ihale kararı damga vergisinin davacı tarafından ödenmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından ödenmesinde hukuka aykırılık bulunmayan uyuşmazlığa konu ihale nedeniyle doğan ihale kararı damga vergisinin davalı idare tarafından iade edilmemesi gerekirken davacıya haksız olarak iadesi sonucunda anılan tutarla ilgili olarak; yukarıda izah edildiği üzere ortada tahsilinde hukuka aykırılık bulunmayan bir asıl alacak olduğundan ve bu asıl alacağın davacıya iadesi gerektiğinden söz edilemeyeceğinden bu alacak nedeniyle ödenecek bir faiz alacağından da söz edilemeyeceği açıktır.

Açıklanan nedenlerle, düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemin faize ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediğinden, davayı bu kısım yönünden kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.