Danıştay 9. Daire E.2022/2754 K.2024/2376

Dava konusu istem: Davacı adına ... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sahte belge düzenleme, kayıtdışı ve belgesiz satış yapma fiililerine iştirak ettiğinden bahisle 2018 yılı kurumlar vergisi, 2018/Ocak ila Nisan, Ağustos ila Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ve 2018/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen bir kat, 2018/Nisan-Haziran dönemi geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının fiiline iştirak ettiği belirtilen ...

Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında uyuşmazlık konusu dönem için salınan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:...ve E:...,K:... sayılı kararlarıyla; katma değer vergisi yönünden davanın reddine, geçici vergiye bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımları ile 213 sayılı Kanunun 353/2. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına,

bir ve üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katına ilişkin kısımları ile 213 sayılı Kanunun 353/6. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması isteminin reddine, geçici vergi asıllarının kaldırılması istemi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacının şirket adına yapılan vergi incelemelerinde vergi inceleme tutanağını bizzat şirket temsilci vekili sıfatıyla imzalaması, aralarında "Has altın" içerikli fatura döngüsü olan ve ...

A.Ş'nin bayileri olan şirketlerin resmi muhasebe işlemlerinin de davacı tarafından yürütülmesi, şirket tarafından ibraz edilen ve vergi inceleme tutanağına ek yapılan belgeler arasında bulunan çalışma kağıdında Mola Akaryakıt istasyonlarının has altın fatura döngüsünün tarihleri itibariyle izlendiğinin görülmesi, 2016 yılı vergi incelemesine istinaden davacı hakkında düzenlenen 26/12/2017 tarihli ifade tutanağında davacının, bu çalışma kağıdını kendisinin tuttuğunu ikrar etmesi, has altın içerikli faturaların incelenmesinde; tek yazı karakterinin olduğunun görülmesi,

kira giderinin hangi yıla ilişkin olduğunu temel muhasebecilik bilgisi kapsamında dahi bilmesi gerekli olan davacının, 2018 yılına ilişkin mükerrer kira geliri kaydı yapmış olması, her iki şirketin de muhasebecisi olan davacının, gerçek bir ilişkiye dayanmadığı somut verilerle ortaya konulan inşaat iade faturalarının muhatabı iki şirketin de muhasebecisi olması, POS satış tutarlarının tamamının, market satışları, akaryakıt satışları ve perakende altın satışlarından oluştuğunu beyan eden davacının, altın alış faturalarına göre yüksek miktarlarda altın alışı ve bu has altın ticaretinin gerçek olduğunu beyan etmesinin çelişki doğurduğu,

şirketin market ve tekel(sigara) ürünü satışlarına yönelik sorularına cevap veren davacının, inceleme kapsamında tespit edilen hususlara karşı aksi bir iddia da ileri sürememesi nedeniyle davacının söz konusu fiilleri mükellef şirketle doğrudan doğruya beraber işlediği ve iştirakın maddi ve manevi unsurlarının dava konusu olayda gerçekleştiği ve davacının iştirak iradesini ortaya koyacak şekilde somut ve hukuken geçerli tespitler bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu ...

Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından açılan davaların derdest olduğu ve kesinleşmeden davacının sorumluluğuna gidilemeyeceği, meslek mensubu olan davacının, mükellef tarafından ibraz edilen belgeleri defter sisteminde kayda alıp sonuçlarına göre düzenlediği beyannameyi vergi dairesine vermekle yükümlü olup belgenin gerçekliğini veya sahteliğini araştırma yükümlülüğünün olmadığı, akaryakıt bayileri arasında alınıp satılan altınların kaynağının altın ticareti yapan tanınmış bir kuyumculuk şirketi olduğu,

mükelleflerin akaryakıttan gelen paraları değerlendirme maksadıyla altın ticareti yapmalarının davacının sorumluluk alanına girmediği, teknik eleman olmayan davacının yazar kasaların özelliklerini bilemeyeceği,yasal defter ve kayıtlar arasında bulunması zorunlu olmayan ayrıca meslek mensuplarına ibraz edilmeyen belgelere dayanarak, satış belgesi düzenlenmeyen tutarlar için saptanan matrah farkından dolayı, meslek mensubu davacının sorumlu tutulamayacağı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sahte belge düzenleme, kayıtdışı ve belgesiz satış yapma fiililerine iştirak ettiğinden bahisle 2018 yılı kurumlar vergisi, 2018/Ocak ila Nisan, Ağustos ila Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ve 2018/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen bir kat, 2018/Nisan-Haziran dönemi geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinde vergi ziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade ettiği, 344. maddesinin 2. fıkrasında ise vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, 2018 yılı kurumlar vergisi, 2018/Ocak ila Nisan, Ağustos ila Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ve 2018/Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, ileri sürülen temyiz nedenleri, kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının 2018/Nisan-Haziran dönemine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasını aşan kısmına yönelik temyiz istemine gelince;

Davacı adına dava konusu vergi ziyaı cezalarının ... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin fiililerine iştirak ettiğinden bahisle kesildiği dikkate alındığında yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince kesilen vergi ziyaı cezalarının bir kat olarak uygulanması gerekmekte olup 2018/Nisan-Haziran dönemine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmında yasal isabet görülmediğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Öte yandan temyize konu kararda atıf yapılan kararlar Dairemizce onanarak kesinleşmiştir.