Danıştay 9. Daire E.2022/2899 K.2024/1125

2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü-

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına muhtelif vergi ve yargı harcı ile haksız çıkma zammının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; serbest muhasebeci mali müşavir olarak faaliyet gösteren davacı tarafından 2013, 2014 ve 2015 yıllarında defter ve kayıtlarını tuttuğu ... İnş. Met. Plas. San ve Tic. Ltd.

Şti adına sahte belge düzenleme nedeniyle tarh ve tahakkuk ettirilen vergi ve cezaların tahsili amacıyla adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle açılan davalarda .... tarih ve E:..., K:.... E:... K:... sayılı kararlar ile davanın reddine, E:..., K.... E:..., K:..... E:..., K:....

E:..., K:... sayılı kararlar ile davanın kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, belirtilen kararların kesinleşmesi üzerine davacı hakkında kesinleşen amme alacaklarının % 10'u tutarında haksız çıkma zammı ve karar harçlarına ilişkin 2 no'lu vergi/ceza ihbarnamelerinin düzenlendiği ve davacıya tebliğ edildiği, vadesinde ödenmeyen bu haksız çıkma zamları ve karar harçları ile davacının 2019 ve 2020 yılları için verdiği beyannamelere istinaden tahakkuk eden ancak vadesinde ödenmeyen amme alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,

dava konusu ödeme emri içeriği amme alacaklarından 9090 ve 9066 kodlu amme alacaklarının dayanağının, davacı hakkında daha önce düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle açılan davaların işin esasına girilerek reddedilmesi sonucu hesaplanan haksız çıkma zamları ile bu Mahkeme kararlarından kaynaklanan karar harçlarının olduğu, ödeme emri içeriği diğer kamu alacaklarının ise davacı tarafından 2019 ve 2020 yılları için verilen beyannamelere istinaden tahakkuk eden ancak vadesinde ödenmeyen amme alacakları olduğu,

haksız çıkma zamları ve karar harçlarına ilişkin olarak 2 no'lu vergi/ceza ihbarnameleri düzenlenerek davacıya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, haksız çıkma zamları ve karar harçları ile davacı tarafından verilen beyannamelere istinaden tahakkuk eden kamu alacaklarının vadesinde ödenmemesi üzerine bu kamu alacaklarının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, usulüne uygun şekilde kesinleşen ve vadesinde ödenmediği sabit olan kamu alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının dava konusu ödeme emrinin haksız çıkma zammı dışında kalan kısmının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın haksız çıkma zammına ilişkin kısmı yönünden ise; haksız çıkma zammının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Ek 1 Nolu Protokol kapsamında mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale niteliğinde olduğu gibi mahkemeye erişim hakkını engelleyici etkisi yönünden de aynı sözleşmenin 6.maddesi yönünden de sözleşme hükmüne aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından ödeme emrinin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf talebinin kısmen reddine, kısmen kabulüne,

Mahkeme kararının dava konusu ödeme emrinin haksız çıkma zammına ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin haksız çıkma zammına ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

İştirak fiilini işlemediği halde iştirakten dolayı vergi ziyaı cezasına maruz kaldığı, ödeme emrinde kendisine ait olmayan borçların yer aldığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Davacı adına düzenlenen ödeme emri içeriği haksız çıkma zammı yönünden, davacının adına düzenlenen ödeme emirlerine karşı açmış olduğu dosyalarda verilen kararlar kesinleşmiş olduğundan haksız çıkma zammı tahakkuk ettirildiği, bu nedenle kararın kabule ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu ödeme emri içeriğinde vergi ziyaı cezası olmadığı da görüldüğünden temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına muhtelif vergi ve yargı harcı ile haksız çıkma zammının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinin 1. fıkrasında; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği; 5. fıkrasında da itirazda tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan, hakkındaki itirazın reddolunduğu miktardaki amme alacağının % 10 zamla tahsil edileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un 58. maddesinin 5. fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla itiraz yolu ile başvuru yapılmış, Anayasa Mahkemesinin 02/08/2022 tarih ve 31911 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 21/04/2022 tarih ve E:2021/119, K:2022/48 sayılı kararı ile 6183 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 5. fıkrasının iptaline karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin haksız çıkma zammı dışında kalan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup, davacı tarafından ileri sürülen iddialar, kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin haksız çıkma zammına ilişkin kısmı yönünden ise; haksız çıkma zammını düzenleyen 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinin 5. fıkrası, Anayasa Mahkemesinin 02/08/2022 tarih ve 31911 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 21/04/2022 tarih ve E:2021/119, K:2022/48 sayılı kararı ile, Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edildiğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.