Danıştay 9. Daire E.2022/2941 K.2023/3781

Dava konusu istem: ... İnş. Nakl. Dan. Hayv. Tar. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen 09/04/2021 tarih ve …,… ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının 29/03/2017 - 03/05/2018 tarihleri arasında şirket müdürü olduğu, asıl borçlu ... İnş. Nakl. Dan. Hayv. Tar. Ürn. San. Tic. Ltd.

Şti.'den tahsil edilemeyen 2017, 2018 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kurumlar vergisi, gelir stopaj, katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, damga vergileri, özel usulsüzlük cezası, usulsüzlük cezası, gecikme zammı, gecikme faizi, kurumlar vergisi ve katma değer vergisi matrah artırımlarının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, dava konusu … tarih ve … sayılı ödeme emri bakımından;

ödeme emri içeriğinde yer alan 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran dönemlerine ilişkin damga vergilerinin (takip dosya numarası 1,6,15 olan alacaklar) vadelerinde asıl borçlu şirkette kanuni temsilcilik görevi bulunmayan davacının kanuni ödevini yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceğinden ve anılan dönemlere ilişkin olarak asıl borçlu şirket adına tahakkuk ettirilen amme alacaklarının davacıdan kanuni temsilci sıfatıyla talep edilmesi hukuken mümkün bulunmadığından, amme alacaklarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinin ilgili kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı,

ödeme emri içeriğinde yer alan usulsüzlük cezası, özel usulsüzlük cezaları, 2018/Ocak-Aralık dönemine ilişkin kurumlar vergisi matrah artırımı, 2018/Ocak-Aralık dönemine ilişkin katma değer vergisi matrah artırımının (takip dosya numarası 2,4,10,12,13,14 olan alacaklar) vade tarihlerinin davacının kanuni temsilcilik görevinin sona erdiği 03/05/2018 tarihinden sonra olduğunun anlaşıldığı, davacının ödeme emri içeriğinde yer alan amme alacaklarının vadesinde ödenmemesinden dolayı sorumlu tutulamayacağı açık olduğundan davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinin ilgili kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı,

ödeme emrinin kalan amme alacaklarına (takip dosya numarası 3,5,7,8,9,11,16 olan alacaklar) ilişkin kısımlarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu … tarih ve …,… sayılı ödeme emirleri bakımından; ödeme emri içeriğinde yer alan amme alacaklarının vade tarihlerinin davacının kanuni temsilcilik görevinin sona erdiği 03/05/2018 tarihinden sonra olduğunun anlaşıldığı,

davacının ödeme emri içeriğinde yer alan amme alacaklarının vadesinde ödenmemesinden dolayı sorumlu tutulamayacağı açık olduğundan davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …,… sayılı ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçeleriyle kısmen reddine, kısmen kabulüne, dava konusu … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriğindeki alacaklardan takip dosya numarası 3,5,7,8,9,11,16 olanlar hariç ve … tarih ve …,… sayılı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirketten tahsil imkanı bulunmayan borçlar nedeniyle davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İnş. Nakl. Dan. Hayv. Tar. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …,… ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 10. maddesinde “Tüzelkişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatler gibi tüzelkişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzelkişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir. Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanunî ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriği 2018/Ocak-Aralık dönemine ilişkin kurumlar vergisi matrah artırımı ve 2018/Ocak-Aralık dönemine ilişkin katma değer vergisi matrah artırımına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu … tarih ve …, … sayılı ödeme emirleri ile 2018/Ocak-Aralık dönemine ilişkin kurumlar ve katma değer vergisi matrah artırımına ilişkin amme alacakları hariç olmak üzere … sayılı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin temyiz istemine gelince;

Olayda, yukarıda belirtilen dava konusu ödeme emirleri içeriği vergi borçlarının, 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin katma değer vergisi, damga vergisi, vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası ve gecikme faizi olduğu ve davacının şirketi temsil yetkisinin sona erdiği tarihten sonra şirkete tebliğ edilen defter belge isteme yazısına rağmen kanuni temsilcinin bu yükümlülüğü yerine getirmemesinden kaynaklandığı, defter belge isteme yazısının tebliğ edildiği tarihte davacının anılan şirketle hukuki bağının kalmadığı, davacının vergisel sorumluluğunun kendi dönemine ilişkin beyanname verilmemesi,

beyan edilen borcun ödenmemesinin tespiti halinde söz konusu olabileceği, kanuni temsilcilik sıfatının sona ermesinden sonra görev yapan kanuni temsilcinin defter ve belge ibraz etmeme eyleminden sorumlu tutulamayacağı sonucuna varıldığından, davayı bu kısımlar yönünden kabul eden Vergi Mahkemesi kararında ve davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.