Danıştay 9. Daire E.2022/3188 K.2023/3959

Dava konusu istem: Davacı tarafından, maliki ve hissedarı olduğu, Ankara ili Çankaya ilçesi ... mahallesinde bulunan taşınmazlara ilişkin 2015, 2016, 2017, 2018 yıları ile 2019/1. dönemi için davacı adına tahakkuk ettirilen ve ödenen emlak vergileri, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı, gecikme zamları ile vergi ziyaı cezalarının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarenin davacıya ait taşınmazlar nedeniyle yapılan tahsilatlara ilişkin sunduğu "ada/parsel bazında tahsilat raporu" başlıklı listede davacının bazı ödemelerini 6736, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yaptığı anlaşıldığından, yapılandırılan ve ödeme yapılması ile yapılandırma süreci tekemmül ettiği görülen bu kısımlar açısından dava konusu zımnen ret işleminin yapılandırılarak ödenen borçlara ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin diğer kısmına gelince.

6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun geçici 2. maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerden kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren belirtilen süre zarfında vergi, harç ve katılım payı alınmayacağının düzenlendiği, davaya konu taşınmazların bulunduğu ...

Mahallesinin ise, 23/07/2004 tarih ve 25531 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştüğü anlaşıldığından, davacının 2004 yılında köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen ...

Mahallesinde bulunan taşınmazları için adına emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı tahakkuk ettirilmesinde ve bunlara bağlı olarak da gecikme zammı istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin, uyuşmazlığa konu taşınmazlar için 2015-2018 yılları ile 2019/1. dönemine ilişkin, 6736, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılmakla birlikte ödenmeyen (tahsil edilmeyen) kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin, Mahkeme kararının davanın kısmen reddine dair hüküm fıkrasının; davalı idare istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların da, Mahkeme kararının, dava konusu işlemin, 6736, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında olmayan ödeme ve tahakkuklara ilişkin kısmı bakımından dava konusu işlemin iptaline dair hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, davalı idarenin.

6736, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılmakla birlikte ödenmemiş tutarlar bakımından dava konusu işlemin iptaline dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf isteminin ise, yapılandırılan alacaklar bakımından ilgili kanunlardan yararlanmanın "ödeme" koşuluna bağlandığı, yapılandırıldığı halde ödenmemiş olan tutarlar bakımından yapılandırmadan yararlanma koşulunun kaybedildiği, başka deyişle, yapılandırıldığı halde ödenmemiş alacakların anılan kanunlar kapsamına girmediği, dolayısıyla söz konusu ödenmeyen tutarlar için davadan vazgeçilmesine de hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varıldığından,

6736, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılmakla birlikte ödenmemiş tutarlar bakımından dava konusu işlemin iptaline dair hüküm fıkrasında bu nedenle hukuka aykırılık görülmediği, Vergi Mahkemesi kararının Dairelerince yukarıda açıklanan gerekçe de eklenmek suretiyle uygun görüldüğü belirtilerek tarafların istinaf istemlerinin reddine karar verilmştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Köyden mahalleye dönen yerlerde bulunan taşınmazlardan emlak vergisi alınmayacağı kanunla düzenlenmişken, sırf söz konusu emlak vergilerinin yapılandırıldığından bahisle iptal edilmemesinin kanunilik ilkesine aykırı olduğu ve eksik inceleme yapıldığı iddialarıyla, kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Yapılandırılan amme borçlarının dava konusu edilemeyeceği, 6360 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce mücavir alan sınırları içerisinde yer alan ... Mahallesinde bulunan taşınmazların 6360 sayılı Kanun kapsamında tanınan geçici muafiyetten yararlandırılmasının Kanun'un amacına uygun düşmediği iddialarıyla, kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının, Daire kararında belirtilen gerekçe ile kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, maliki ve hissedarı olduğu, Ankara ili Çankaya ilçesi ... mahallesinde muhtelif ada ve parsellerde kayıtlı bulunan taşınmazlara ilişkin 2015, 2016, 2017, 2018 yılları ile 2019/1. dönemi için davacı adına tahakkuk ettirilen ve ödenen emlak vergileri, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı, gecikme zamları ile vergi ziyaı cezalarının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un kapsamına dahil olan amme alacaklarından, 2. maddede kesinleşmiş, 3. maddede ise kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacakların yapılandırılması halinde izlenecek usuller düzenlenmiş olup, anılan maddelerin 10. fıkralarında, bu madde hükümlerinden yararlanılması için madde kapsamına giren alacaklara karşı dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmamasının şart olduğu düzenlenmiştir.

7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "Ortak hükümler" başlıklı 3. maddesinin 15. fıkrasında, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların bu Kanunda belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri, kanun yollarına başvurmamaları ve başvuru süresi içerisinde yazılı olarak bu iradelerini belirtmelerinin şart olduğu belirtilmiştir.

7143 sayılı Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Ortak hükümler" başlıklı 9. maddesinin 13. fıkrasında, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve ilgili maddeler uyarınca dava açmamaları veya açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gereken borçluların, bu Kanun hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili maddelerde belirlenen başvuru sürelerinde, yazılı olarak bu iradelerini belirtmelerinin şart olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, 6736, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılmakla birlikte ödenmemiş bulunan kısmı haricinde kalan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup, taraflarca ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın bu hususlara ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin 6736, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılmakla birlikte ödenmemiş bulunan kısmına yönelik davalı idarece ileri sürülen temyiz iddialarına gelince;

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, 6736, 7020, 7143 sayılı Kanunlar gibi yapılandırma kanunlarının ortak amacı, vergi uyuşmazlıkların “sulh yoluyla” sonlandırılması olup, mükelleflere ve ceza muhataplarına tanınan bu haktan yararlanmanın dava açmama, açılmış davalardan vazgeçme, kanun yollarına başvurmama koşullarına bağlanması, bu yasaların ortak amacıyla uyumlu olup, ilgililerin bu haklarını kullandıktan sonra, anılan Yasa hükümlerinin idarece yanlış uygulanması sonucu doğacak uyuşmazlıklar ile mükelleflerin sehven yaptıkları başvurular üzerine borçları yapılandırmaları gibi durumlar hariç , yapılandırılan vergilerin, aslına ilişkin iddialarla dava konusu edilebilmelerine olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 6736, 7020, 7143 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılarak yapılandırılan vergilerin aslına ilişkin iddialarla dava konusu edilmesine olanak bulunmadığından ve yapılandırılan borçların ödenip ödenmemesi bu sonucu değiştirmeyeceğinden, açılan davayı kısmen kabul eden, kısmen reddeden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden, davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu ise kısmen reddeden, kısmen "yapılandırıldığı halde ödenmemiş olan tutarlar bakımından yapılandırmadan yararlanma koşulunun kaybedildiği,

başka deyişle, yapılandırıldığı halde ödenmemiş alacakların anılan kanunlar kapsamına girmediği, dolayısıyla söz konusu ödenmeyen tutarlar için davadan vazgeçilmesine de hukuken olanak bulunmadığı" gerekçesiyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, 6736, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılmakla birlikte ödenmemiş emlak vergisi, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı, gecikme zamları ile vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısmında isabet bulunmamaktadır.