Danıştay 9. Daire E.2022/3241 K.2023/775

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 ila 2020 yılları muhtelif dönemlerine ait işgal harcı tahakkukunun iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirket tarafından yol ve yeşil alan vasıflı taşınmaz üzerine yapı yapıldığından bahisle işgal harcı tahakkuklarının yapıldığı ancak, işgal harcının alınabilmesi için işgal edilen yerin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 52. maddesinde belirtilen yerlerden olması ve bu yerin geçici olarak işgal edilmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesinin gerekli olduğu,

olayda da davaya konu yapının davalı idare tarafından belirtildiği üzere 2011 yılında yapıldığından beri söz konusu yeri işgalinin devam ettiği açık olduğundan, işgalin geçici olmaması nedeniyle davacıdan 2464 sayılı Kanun hükümlerine dayanılarak işgal harcı istenilemeyeceğinden, dava konusu işgal harcı muhteviyatlı tahakkuk fişlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, tahakkuk fişlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Umuma ait bir yerin işgal harcına konu yapılabilmesi için, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 52. maddesinde sınırlı olarak sayılan yerlerden olması ve işgal edilmesi şartlarının bir arada bulunması gerektiği, ayrıca işgale ilişkin olarak mükellef nezdinde tutanak tutularak işgal edilen alanın tereddüte yer vermiyecek şekilde tespitinin yapılması ve işgal harcının tespit edilen alan üzerinden hesaplanarak makbuz karşılığında tahsil edilmesi gerektiği,

makbuz karşılığında tahsil edilememesi halinde 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 30.maddesi gereğince tanzim edilen yoklama fişine müsteniden idarece tarh edilerek bu şekilde tarh olunan vergilerle cezalarına ilişkin ihbarname düzenlenip davacıya tebliğ edilmesinin gerektiği, bu halde davalı idarece, öncelikle işgal harcına konu yerle ilgili kanunda aranılan şartların bir arada bulunduğunun somut tespitlerle ortaya konulması, daha sonra bu kamu alacağı için davacı adına ihbarname esasına dayalı olarak ilgili dönemlere ilişkin işgal harcı tarhiyatı yapılması,

düzenlenecek ihbarnamenin davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi gerektiğinden, davacı adına düzenlenen dava konusu tahakkuk fişlerinde bu gerekçeyle hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bir yerin sürekli olarak işgal etmiş olan davacının eyleminin sürekliliği karşısında usule ilişkin sebeplerle verilen kararın usule ve yasaya aykırı olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, 2016 ila 2020 yılları muhtelif dönemlerine ait işgal harcı tahakkukunun iptali istanilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 52.maddesinde ''Belediye sınırları içinde bulunan aşağıdaki yerlerden herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesi, işgal harcına tabidir.

1. Pazar veya panayır kurulan yerlerin, meydanların, mezat yerlerinin her türlü mal ve hayvan satıcıları tarafından işgali,

2. Yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerlerden bir kısmının herhangi bir maksat için işgali,

3. Motorlu kara taşıtlarının park etmeleri için il trafik komisyonlarının olumlu görüşü alınarak belediyelerce şehir merkezlerinde tesis edilen ve işletilen mahallerin çalışma saatleri içinde, taşıtlar tarafından işgali (Bisiklet ve motosikletler hariç).

Yukarıda sayılan yerlerin izinsiz işgalleri mükellefiyeti kaldırmaz.'' düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Kanunun 56. maddesinde ise; 52. maddede belirtilen işgallerden harç alınmasına ilişkin tarife hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun yukarıda yer verilen 52. ve 56. maddesi hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işgal harcının gün ve saat gibi kısa süreler için söz konusu olabileceği, umuma ait bir yerin ancak geçici olarak işgal edilmesi halinde alınacağı görülmektedir.

Dava konusu işgal harcının, davacı şirket tarafından yol ve yeşil alan vasıflı taşınmaz üzerine 2011 yılında yapı yapıldığı, daha sonrada taşınmazın önüne yapılan bahçe duvarı ve üzerini camekan ve tente ile kapatmak suretiyle ana yapıyla birleştirme işlemi yapılmak suretiyle umuma ait yerin 2016 yılından beri işgal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacıdan 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 52. maddesi hükmüne dayanılarak işgal harcı istenilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince usuli bir değerlendirme yapılmış ise de; yukarıda anılan Kanun maddeleri uyarınca umuma ait yerin ancak geçici olarak işgal edilmesi halinde işgal harcı alınabileceğinden ve olayda da umuma ait yerin geçici olarak işgal edildiğinden söz edilemeyeceğinden, istenilen işgal harcında hukuka uygunluk bulunmayıp, Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.