Danıştay 9. Daire E.2022/3686 K.2023/3920

Dava konusu istem: İhtirazi kayıtla verilen 2020 yılı kurumlar vergisi beyanına göre tahakkuk eden verginin, serbest bölgedeki faaliyetinin 2023 yılına kadar istisna kapsamında olduğundan bahisle kaldırılması ve ödenen tutarın faizi ile iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; serbest bölgedeki faaliyeti nedeniyle çeşitli ruhsatları bulunan davacının, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunun geçici 3. maddesinin yürürlük tarihinden önce idareye yaptığı başvuruya verilen cevapta yatırımın tamamlanması halinde ruhsat süresinin 20 yıla çıkarılacağına dair açıklama doğrultusunda hareket edilerek yatırımların tamamlanması,

akabinde sözkonusu ruhsatın 2006 yılında ve başlangıçta verilen ruhsatın bitiminden 7 yıl önce ve başlangıç tarihi 26/09/2003, ruhsat süresi de 20 yıl olarak revize edilmesi nedeniyle, kazanılmış hakları korunarak serbest bölgedeki dava faaliyetinin 2023 yılına kadar istisna kapsamında olması gerektiğinden, dava konusu tahakkuk işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, faiz istemine gelince;

fazla ve yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde, "tecil faizi" uygulanacağı yolundaki açık hüküm nedeni ile davacıya verilmiş olan maddi zararın karşılanması için tahsil edilen tutarın tahsilat tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline ve ödenen verginin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'na eklenen geçici 3. maddeyle getirilen düzenleme ile mükelleflerin, maddenin yürürlüğe giriş tarihinden önce almış oldukları faaliyet ruhsatlarında belirtilen sürenin sonuna kadar gelir ve kazançlar yönünden istisnanın devamı sağlanarak, kazanılmış hakların ve haklı beklentilerinin korunduğu, davacının faaliyet ruhsatının süresinin ise 05/04/2006 tarihli müracaatı ile 20 yıla çıkarılmış olması nedeniyle istisna kapsamında bulunmadığı,

ayrıca Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve … sayılı yazısında açıkça faaliyet ruhsatının 10 yıl için verildiği ancak belli şartlarda 20 yıla çıkartılacağı belirtilmekle başlangıçta 20 yıl için ruhsat verilmediği hususu açık olduğundan, ihtirazi kayıtla verilen beyan üzerine tahakkuk eden kurumlar vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirketlerince serbest bölgede sürdürülen faaliyetin 2023 yılına kadar istisna kapsamında olduğu, ruhsat süresinde yapılan değişikliğin hukuken süre uzatım niteliğinde olmadığı, 2013 yılı ve sonraki yıllarda beyannamelerin ihtirazi kayıtla verildiği ve yargı yoluna başvurulduğu, verilen kararların şirketleri lehine olduğu ve kesin hüküm niteliği taşıdığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İhtirazi kayıtla verilen 2020 yılı kurumlar vergisi beyanına göre tahakkuk eden verginin, serbest bölgedeki faaliyetinin 2023 yılına kadar istisna kapsamında olduğundan bahisle kaldırılması ve ödenen tutarın faizi ile iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun "muafiyet ve teşvikler" başlıklı 6. maddesinde; serbest bölgelerin gümrük bölgesi dışında sayılacağı, bu bölgelerde gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümlerinin uygulanmayacağı, aynı Kanunun 5084 sayılı Kanunun 9. maddesiyle eklenen geçici 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin, bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazançlarının, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir ve kurumlar vergisinden müstesna olduğu kurala bağlanmıştır.

1 Seri no'lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin 5.12.3.8.3. "Faaliyet ruhsatlarında belirtilen sürenin uzatılması" başlıklı maddesinde; " serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükellefler, maddenin (3218 sayılı yasanın geçici 3. maddesi) yürürlüğe girdiği 06/02/2004 tarihi itibarıyla faaliyet ruhsatlarında öngörülen sürenin sonuna kadar kurumlar vergisi istisnasından yararlanabileceği, 06/02/2004 tarihinden sonra, mükelleflerin faaliyet ruhsatlarının süresinin çeşitli nedenlerle (inşaat süresi ile ilgili süre uzatımları hariç) uzatılması durumunda, istisna süresinin uzamasının söz konusu olmayacağı" açıklamalarına yer verilmiştir.

Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinin Geçici 4. maddesinin 4. fıkrasında ise; faaliyet ruhsatı süresi bitmek üzere olan ve ara vermeksizin faaliyetine devam etmek isteyen kullanıcılar, faaliyet ruhsatı süresi dolmadan önce, Yönetmeliğin 11. maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde müracaat edeceği, müracaatın uygun bulunması halinde, faaliyet ruhsatının sona erdiği tarihten itibaren başlamak üzere aynı numarayla yeni bir faaliyet ruhsatı düzenleneceği açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının serbest bölgedeki faaliyeti nedeniyle, 01/09/2003 tarihinde üretim konulu 754 nolu faaliyet ruhsatı talebinde bulunduğu, bu talebine istinaden kendisine Ege 754 nolu faaliyet ruhsatının verildiği, bu ruhsatın süresinin 30 yıl olduğu, akabinde 21/10/2003 tarihli dilekçe ile alım-satım faaliyet ruhsatı için başvuru yapıldığı, bu başvuruya istinaden Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nün 28/10/2003 tarih ve 2891 sayılı yazısı ile alım-satım konusunda Ege 760 nolu 10 yıl süreli faaliyet ruhsatı verilmesinin uygun görüldüğü,

yatırımın tamamlanmasını müteakip, alım-satım faaliyetinin işyerinde sürdürülmesinin talep edilmesi halinde ruhsat süresinin 20 yıla çıkarılacağının bildirildiği, davacı yatırımını tamamlayarak 05/04/2006 tarihli dilekçe ile alım-satım faaliyet ruhsatının tadili başvurusunda bulunduğu, bunun üzerine Ege 760 nolu ruhsatın Ege 754 tarihli üretim ruhsatına bağlanarak başlangıç tarihi 26/09/2003 ve süresi 20 yıl olarak yeniden düzenlendiği anlaşılmıştır.

3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 06/02/2004 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve 5084 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile eklenen geçici 3. maddesinin kazanılmış hakları koruma amacıyla getirilmiş bir düzenleme olduğu izahtan varestedir.

Uyuşmazlıkta, serbest bölgedeki faaliyeti nedeniyle çeşitli ruhsatları bulunan davacının, söz konusu geçici maddenin yürürlük tarihinden önce idareye yaptığı başvuruya verilen cevapta yatırımın tamamlanması halinde ruhsat süresinin 20 yıla çıkarılacağına dair açıklama doğrultusunda hareket edilerek yatırımların tamamlanması,

akabinde sözkonusu ruhsatın 2006 yılında ve başlangıçta verilen ruhsatın bitiminden 7 yıl önce ve başlangıç tarihi 26/09/2003, ruhsat süresi de 20 yıl olarak revize edilmesi nedeniyle, kazanılmış hakları korunarak serbest bölgedeki dava konusu faaliyetinin 2023 yılına kadar istisna kapsamında olması gerektiğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bluunmadığından, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu kabul ederek Mahkeme kararını kaldırıp davayı reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.