Danıştay 9. Daire E.2022/4860 K.2023/3885

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Şubat-Eylül ve Kasım dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu olayda; davacı tarafından Mahkemelerine ibraz edilen uyuşmazlık dönemi 2016 yılına ait yasal defterler ile katma değer vergisi indirimine konu edilen belgeler üzerinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 135. maddesinde belirtilen incelemeye yetkili olan kişilere ara karar uyarınca yaptırılan inceleme sonucu Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Adana Denetim Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen 03/02/2022 tarihli tutanak ile davacının defterlerinin noter tasdiksiz olduğunun görüldüğü.

Vergi Usul Kanunu'nun 170 ve müteakip maddeleri gereği yevmiye defteri ve envanter defterinin tasdike tabi defterler olduğu, davacının defterlerinin ise tasdiki olmadığından yasal defter niteliği taşımadığı belirtilerek, yapılacak incelemenin düzenlenen vergi inceleme raporunun sonucunu değiştirmeyeceğinin belirtildiği,

bu tespit üzerine Mahkemelerince 18/03/2022 tarihinde yapılan ara karar ile davacıdan 2016 yılı defterlerinin noter onaylarının ibrazının istenildiği ancak davacının noter onayına ilişkin bilgi ve belgelere ulaşılamadığını beyan ettiği bu durumda usulüne uygun defter ve belgelerini tutmayan ve ibraz etmeyen davacı hakkında 2016 yılına ilişkin olarak indirim konusu yapılan katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi sonucunda yapılan 2016/Şubat-Eylül ve Kasım dönemlerine ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tasdiksiz de olsa ibraz ettikleri defter kayıtları ve belgeler üzerinden yapılacak bir incelemenin tüm kayıtlarının gerçek bir ticari işleme ait olduğunun görüleceği, tasdiksiz de olsa yapılan kayıtların tamamen yasal olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Şubat-Eylül ve Kasım dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 29. maddesinin 1/a bendinde, Mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, aynı Kanunun 34. maddesinin 1. bendinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan yasal düzenlemelere göre mükelleflerin yüklendikleri katma değer vergisini indirim konusu yapabilmeleri için iki koşul gerekmektedir. Birincisi, indirim konusu yapılacak verginin fatura veya benzeri belgeler ile gümrük makbuzu üzerinde gösterilmesi, ikincisi ise, söz konusu belgelerin kanuni defterlere kaydedilmiş olmasıdır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda; davacının 2016 yılı defter ve belgerinin ibrazı için düzenlenen defter ve belge isteme yazısının usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiği halde 15 günlük ibraz süresi içerisinde defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden ve mücbir sebebe ilişkin bir başvuru yapılmadığından bahisle davacının 2016 hesap döneminde yer alan indirilecek katma değer vergileri reddedilmek suretiyle dava konusu cezalı tarhiyatın yapıldığı, Mahkeme tarafından defter ve belgelerin istenmesi sonucunda;

davacının sunduğu defterler tasdiksiz olduğundan, usulüne uygun defterlerini tutmayan davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Olayda; davacı tarafından ibraz edilen defterlerin tasdiksiz olması; söz konusu defterlere kaydedilen işlemlerle ilgili mal alışlarının gerçek olup/olmadığı, söz konusu alımlar sırasında katma değer vergilerinin ödenip/ödenmediği veya ilgili dönemde verilen katma değer vergisi beyannameleri ile ibraz edilen belgeler ve tasdiksiz defterler arasında bir uyumsuzluk olup/olmadığı yönünde bir tespit yapılmasına engel teşkil etmediğinden;

söz konusu defter ve belgeler hakkında vergi idaresi de haberdar edilmek suretiyle incelemenin yapılıp, vergilendirmenin konusunu oluşturan katma değer vergisi indiriminin dayandığı faturalarda bu verginin ayrıca gösterilip gösterilmediği, belgelerin yasal defterlere usûlüne göre kaydedilip kaydedilmediği ve temsil ettiği hukukî muamelenin gerçek olup olmadığına ilişkin inceleme yapıldıktan sonra Bölge İdare Mahkemesi tarafından yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.