Danıştay 9. Daire E.2023/3034 K.2024/1571

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2002 ila 2005 ve 2009 yıllarının muhtelif dönemlerine ait vergi borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Üçüncü Dairesince idari davaya konu olabilecek bir işlem tesisi için yaptığı başvuruya olumsuz yanıt verilmesi suretiyle yetkili merci tarafından kurulan işlemin hukuka uygunluğu incelenerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle verilen bozma kararına uyarak yeniden incelemek suretiyle; olayda, 2002 ila 2005 ve 2009 yıllarının muhtelif dönemlerine ait vadeleri 2004,2005,2006,2009 yılları olan muhtelif vergi borçlarına ilişkin olarak davacının banka hesaplarına 2009,2010,2012,2013 ve 2014 yıllarında haciz tatbik edildiği, haciz tatbikiyle banka hesaplarından bir kısım tahsilat yapıldığı,

maaş haczinin 2.sırada olmak üzere 2009 yılında tatbik edildiği, mal bildiriminin 2006 yılında yapıldığı, 2011 yılında 6111 sayılı Kanun kapsamında borçların yapılandırıldığı, varisinden intikal eden taşınmaza 26/03/2008 tarihinde haciz tatbik edildiği, tüm bu hususlar dikkate alındığında her bir işlemin ayrı ayrı tahsil zamanaşımı kestiği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesinin dava dilekçesi ve eklerinin görevli idari merci olan Gelir İdaresi Başkanlığına tevdine ilişkin karara karşı yapılan davalının istinaf başvurunun kabulüne, Vergi mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2002 ila 2005 ve 2009 yıllarının muhtelif dönemlerine ait vergi borçlarına ilişkin tebliğ alındılarını sunulmadığı, borçların tahsil zamanaşımına uğradığı, mal bildirimi yapıldığına dair delil olmadığı, banka hesaplarından haciz tatbiki suretiyle tahsil olunan paranın hesaba kendisi tarafından yatırılmadığı, iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Olayda, zamanaşımına uğradığı ileri sürülen vergi borçlarının terkini istemiyle yapılan başvuru üzerine tesis edilen işlemin 6183 sayılı Kanun kapsamında yer alan cebren tahsil işlemlerinden olmadığı, başvurunun uygun görülmediğine dair bilgilendirme mahiyetinde işlem olduğu dolayısıyla bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyla hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 2002 ila 2005 ve 2009 yıllarının muhtelif dönemlerine ait vergi borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunun 378.maddesi 1.fıkrasında, vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonları kararlarının tebliğ edilmiş olması; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapılmış ve ödemeyi yapan tarafından verginin kesilmiş olması lazımdır kuralına 2.fıkrasında, mükellefler beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamazlar. Bu Kanunun vergi hatalarına ait hükümleri mahfuzdur, kuralına, yer verilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un, cebren tahsil ve şekilleri başlıklı 54.maddesinde ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangi birinin tatbikı suretiyle yapılır: 1. Amme borçlusu tahsil dairesine teminat göstermişse, teminatın paraya çevrilmesi yahut kefilin takibi, 2. Amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi, 3. Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi" kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14.maddesi 3.bendi ile ve aynı bendin (d) alt bendinde ise Dilekçelerin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından; İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden de inceleneceği, aynı Kanun'un 15.maddesi 1. fıkrasında ise Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin 3. fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14.maddenin 3/d bendinde yazılı hallerde davanın reddine karar verileceği, kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonları kararlarının tebliğ edilmiş olması, tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapılmış ve ödemeyi yapan tarafından verginin kesilmiş olması, beyan üzerine tarhta ise vergilendirmede vergi hatasının bulunması,

ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağının tahsili amacıyla cebren tahsil işlemlerinden herhangi birinin tatbik edilmiş olması gerektiği, bu kapsamda vergilendirme sürecinde vergi idaresince tesis edilen, ihbarname, tahakkuk fişi, ödeme emri, haciz tatbiki gibi vergilendirme işlemlerinin birer idari işlem olduğu, bu mahiyette bulunmayan işlemlerin vergilendirme alanında etkili birer işlem mahiyetinde olmadıklarından; hukuki sonuç doğurmayan bu işlemlere karşı açılan davaların da esasının incelenmesine olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, 2002 ila 2005 ve 2009 yıllarının muhtelif dönemlerine ait vergi borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek davalı idareye yapılan başvuru ile anılan borçların kaldırılması talep edilmiş ise de; olayda davalı idare tarafından başvuru üzerine tesis edilen işlemin 6183 sayılı Kanun kapsamında tesis edilen cebren tahsil işlemlerinden olmadığı, başvurunun uygun görülmediğine dair bilgilendirme mahiyetinde işlem olduğu, dava konusu edilebilecek nitelikte vergilendirme işlemlerinden olmadığı anlaşıldığından,

davacı tarafından zamanaşımına uğradığını ileri sürdüğü borçlar için, vergi idaresince vergilendirme işlemlerinden olan cebren tahsil işlemlerinden herhangi birinin tesis edilmesine karşı dava açılması gerekirken, 2002 ila 2005 ve 2009 yıllarının muhtelif dönemlerine ait vergi borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek kaldırılması istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığından, yukarıda yazılı gerekçeyle istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın reddine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.