Danıştay 9. Daire E.2023/3140 K.2025/283

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2018 yılı yasal defterlerini ibraz etmediği, 2018 yılının Mart ayından itibaren e-defter kullanıcısı olduğu ancak 2018 Ocak ve Şubat ayları için defter tasdikinin yapılmaması nedeniyle bu dönemler için katma değer vergisi beyanlarında indirim konusu yapılan tutarların tamamının ilgili dönem indirimleri içinden çıkarılması, geri kalan vergilendirme dönemleri için ise Kızılbey Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı mükellefi ...

Akaryakıt Nak. İnş. Taah. Gıda Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturalar sahte olduğundan sadece sahte belge tutarına isabet eden indiriminin reddi gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Ekim, Aralık dönemine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından, adına düzenlenen vergi inceleme raporu ile 2018 yılı yasal defterlerini ibraz etmediği, 2018 yılının Mart ayından itibaren e-defter kullanıcısı olduğu ancak 2018 Ocak ve Şubat ayları için defter tasdikinin yapılmaması nedeniyle bu dönemler için katma değer vergisi beyanlarında indirim konusu yapılan tutarların tamamının ilgili dönem indirimleri içinden çıkarılması,

geri kalan vergilendirme dönemleri için ise bir kısım alışlarının sahte fatura ile belgelendirildiğinin tespit edildiğinden bahisle sahte fatura tutarına isabet eden katma değer vergisi tutarının indiriminin reddi ve dönem beyanlarının düzeltilmesi sonucunda re'sen tarh olunan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının kaldırılması istemiyle davanın açıldığı;

tarhiyatın davacının e-defter kullanımına geçmeden önceki dönemler olan 2018 yılı Ocak ve Şubat ayları indirim konusu yapılan tutarların indirimler içinden çıkarılmasına ilişkin kısmı yönünden, davalı idarece defter belge isteme konulu yazının davacıya tebliğ edildiği ancak ilgili dönemlere ilişkin defter kayıtlarının ibraz edilmediği, bu dönemlere ilişkin olarak defter tasdiki de yaptırılmadığı anlaşıldığından, bu dönem indirimlerin reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı; tarhiyatın ...

Akaryakıt Nak. İnş. Taah. Gıda Eml. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'den alınan faturalara ilişkin kısmının incelenmesinden ise, anılan şirket hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunun değerlendirilmesinden, anılan mükellef tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir emtia satışı karşılığı düzenlenmediği, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı fatura olduğu anlaşılmakla bu faturalardaki katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi sonucu davacı adına tarh olunan vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Vergi incelemesinin, incelemeye başlama tutanağı bulunmaksızın incelemeye başlanıldığından ve raporda belirtilen inceleme döneminin haricinde incelemelerde de bulunulduğundan, yine ilgili dönemde yürürlükte olan Kanunda belirtilen usule aykırı olarak iş yerinde yapılmadığından hukuka aykırı olduğu, bununla birlikte bir an için hukuka uygun bir inceleme yapıldığı varsayılsa dahi defter ve belgelerin vergi müfettişine teslim ve ibraz edildiği, öte yandan sahte olduğu iddia edilen faturaları düzenleyen mükellef hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporunun tebliğ edilmemesinin savunma hakkının ihlaline neden olduğu,

kaldı ki anılan vergi tekniği raporunun hukuka aykırı olduğu, bir an için sahte fatura kullanılmış olduğu kabul edilse dahi kasten sahte fatura kullanılmadığından üç kat vergi ziyaı cezası kesilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğu, zira 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesiyle düzenlenen kaçakçılık suçları ancak kastla işlenebileceğinden kasten fatura kullanmayan mükellefe vergi ziyaı cezası kesilmesinin hukuka aykırı olduğu, yine kabul anlamına gelmemekle birlikte ticari ilişkinin gerçeği yansıttığının tespiti mevcut olduğunda kesilmesi gereken cezanın da 1 kat vergi ziyaı cezası olduğu;

ayrıca vergi inceleme raporunda faturalardaki malların gerçekte alınmamış olduğuna ilişkin somut bir delil ve belgeye ulaşılmamış olduğu açıkça ikrar edilmiş olmasına rağmen vergi mahkemesinin bu hususu dikkate almaksızın olayın gerçek mahiyetini araştırmadan hüküm kurmasının hukuka aykırı nitelik taşıdığı, davacı hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporu irdelenmeden yalnızca başkaca mükellef hakkında tanzim edilen ve yargı denetiminden geçmeyen vergi tekniği raporu dikkate alınarak hüküm tesis edilmesinin adil yargılanma hakkının ve gerekçeli karar hakkının ihlali niteliğinde olduğu,

vergi mahkemesi kararında davacı tarafından sahte fatura kullanıldığına yönelik hiçbir somut tespit yapılmadan eksik inceleme neticesinde hüküm kurulmasının hukuka uyar yönü bulunmadığı, bununla birlikte vergi incelemesinde sahte belge kullanımı yönünden vergi inceleme raporu düzenlendiği ve sonuç kısmında sahte belge kullanımına yönelik açıklamalar yapıldığı ancak vergi mahkemesi tarafından muhteviyatı itibariyle yanıltıcı fatura kullanımından hüküm tesis edilmesinin yerindelik denetimine sebep olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, 2018 yılı yasal defterlerini ibraz etmediği, 2018 yılının Mart ayından itibaren e-defter kullanıcısı olduğu ancak 2018 Ocak ve Şubat ayları için defter tasdikinin yapılmaması nedeniyle bu dönemler için katma değer vergisi beyanlarında indirim konusu yapılan tutarların tamamının ilgili dönem indirimleri içinden çıkarılması, geri kalan vergilendirme dönemleri için ise Kızılbey Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı mükellefi ... Akaryakıt Nak. İnş.

Taah. Gıda Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturalar sahte olduğundan sadece sahte belge tutarına isabet eden indiriminin reddi gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Ekim, Aralık dönemine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 29. maddesinin 1/a bendinde, Mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, aynı Kanunun 34. maddesinin 1. bendinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın ... Akaryakıt Nak. İnş. Taah. Gıda Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, tarhiyatın davacının e-defter kullanımına geçmeden önceki dönemler olan 2018 yılı Ocak ve Şubat aylarında indirim konusu yaptığı tutarların indirimler içinden çıkarılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına gelince;

Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporunun incelenmesinden raporda, davacının 2018 yılı defter ve belgerinin ibrazı için düzenlenen defter ve belge isteme yazısının davacıya tebliğ edildiği halde 15 günlük ibraz süresi içerisinde defterlerin ibraz edilmediği ve mücbir sebebe ilişkin bir başvuru yapılmadığı,

davacının 2018 yılının Mart ayından itibaren e-defter kullanıcısı olduğu ancak 2018 Ocak ve Şubat ayları için defter tasdikinin yapılmaması nedeniyle anılan dönemler için katma değer vergisi beyanlarında indirim konusu yapılan tutarların tamamının ilgili dönem indirimleri içinden çıkarılması gerektiğinin belirtildiği, Mahkeme tarafından da defterlerin ibraz edilmediği, 2018 Ocak ve Şubat aylarına ilişkin defter tasdiki de yaptırılmadığı anlaşıldığından,

söz konusu dönem indirimlerin reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle tarhiyatın bahse konu dönem indirimlerinin reddinden kaynaklanan kısmı yönünden de davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, defterlerin tasdiksiz olması, söz konusu defterlere kaydedilen işlemlerle ilgili mal alışlarının gerçek olup/olmadığı, söz konusu alımlar sırasında katma değer vergilerinin ödenip/ödenmediği veya ilgili dönemde verilen katma değer vergisi beyannameleri ile ibraz edilen belgeler ve tasdiksiz defterler arasında bir uyumsuzluk olup/olmadığı yönünde bir tespit yapılmasına engel teşkil etmediğinden;

defter belgelerin ibraz edilmemesi bakımından ise Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K: 2019/1 sayılı kararı göz önünde bulundurulduğunda davacı tarafından bu dönemler içinde vergi inceleme elemanına sunulduğu ve ibraz edilebileceği iddia edilen defter ve belgeler hakkında vergi idaresi de haberdar edilmek suretiyle incelemenin yapılıp, vergilendirmenin konusunu oluşturan katma değer vergisi indiriminin dayandığı faturalarda bu verginin ayrıca gösterilip gösterilmediği,

belgelerin yasal defterlere usûlüne göre kaydedilip kaydedilmediği ve temsil ettiği hukukî muamelenin gerçek olup olmadığına ilişkin inceleme yapıldıktan sonra Bölge İdare Mahkemesi tarafından yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.