Danıştay 9. Daire E.2023/3969 K.2024/988

Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına ...İnş. Oto. Gıda Pet. Nak. Kuy. İth. İh. San. Tic. Ltd Şti.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ...,...,...,...,...,...,...,...sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının muhasebe hizmeti verdiği asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun davacı ile ilgili kısmında, davacı hakkında "sahte belge düzenleme organizasyonundaki mükelleflere mali müşavirlik hizmeti vermediğinden ve sahte belge düzenleyen mükellef kurum ile gerçek anlamda işbirliği içinde olduğuna yönelik somut deliller bulunmadığından sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinin varsayılmayacağının" belirtildiği görülmekte olup,

söz konusu vergi tekniği raporuna istinaden sahte belge düzenleyip komisyon geliri elde ettiğinden bahisle şirket adına tarh edilen vergi zıyaı cezalı vergilerin ödenmesinden imzaladığı beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere aykırı olduğu yönünde somut bir tespit bulunmayan davacının müteselsilen sorumlu tutulmasında, dolayısıyla 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi bağlamında "böyle bir borcu bulunmayan" davacı adına tanzim ve tebliğ olunan dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinde yazılı fiillere iştirak edilmesi ile anılan Kanun'un mükerrer 227. maddesine göre meslek mensuplarının ziyaa uğratılan vergi ve kesilecek cezalardan, asıl mükellefle birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasının farklı hukuki duruma ve maddi olaya dayandığı, olayda, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, davacının sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği yönünde somut tespitler olmadığından,

213 sayılı Kanunun mükerrer 227. maddesi uyarınca meslek mensubu olarak mesleki kurallara uygun hareket etmemesi nedeniyle davacının sorumluluğuna gidilmesi nedeniyle istinafa konu mahkeme kararının gerekçesinde isabet görülmeyerek uyuşmazlığın müteselsil sorumluluk hükümlerine göre incelenmesi gerektiği sonucuna varıldığı, davacının kuruluşundan itibaren beyannamelerini verip hizmet sunduğu ... İnş. Oto. Gıda Pet. Nak. Kuy. İth. İh. San. Tic.

Ltd Şti. hakkında sahte fatura düzenleyicisi olduğu yönünde tespitler içeren vergi tekniği raporunun incelenmesinden, defter ve kayıtlarını tutması için davacıda bulunan ve incelemeye ibraz edilen mükellefe ait defter-i kebir ve envanter defterinin sadece ilk ve son sayfasının olması, yani işlenen kayıtların davacının sorumluluğunda kaybolması ve/veya incelemeye sunulmaması; temsilci Hasan Doğan'ın şirketi devraldığı 25/11/2015 tarihinden önce matrahsız olan beyannamelerin daha sonraki dönemlerde normal sayılamayacak bir artış göstermesi;

mükellefin fatura basım ve teslim tarihinden önce fatura düzenlemesi ile faaliyet konusu dışında ürünler için faturalar düzenlemesi ayrıca mükellefin kendi kendine 2,5 milyonu aşan fatura düzenlemesi hususlarının beyannamelerin dayanağı olan faturaların sahte belge olduğunun harici araştırmayı gerektirmeyen belgeler kapsamında olduğu; yine mükellefin 50.000,00-TL nakdi sermaye ve 35.000,00-TL emtia ile 15 aylık faaliyet döneminde (2015 yılının 3 ayında 1,5 milyon ve 2016 yılına 15 milyonu aşkın) toplamda 17 milyon civarında satış yapmasına karşın ödenecek verginin çok cüzi çıkması,

yüksek tutarlı katma değer vergisi beyannameleri vermekle birlikte katma değer vergisi indirim mekanizması kullanmak suretiyle ödenecek verginin hiç çıkmaması, yine 2015 yılında yüksek tutarda gösterilen genel yönetim giderleri ile kanunen kabul edilmeyen giderlere ilişkin belgelerin bulunmaması, 2016 yılında ise 15 milyonu aşan satış hacmi için sadece 1.000,00-TL tutarlı muhasebe ücreti giderinin gösterilmiş olmasının işletmenin iş hacmiyle uyumlu olmayan belgeler niteliğinde meslek mensubunun sorumluluğu kapsamında olduğu;

diğer yandan, organizasyon dahilinde sahte belge düzenlemek suretiyle haksız katma değer vergisi iadesi alımına ilişkin emareler olması, (mükellef kurumun temsilcisinin organizisyondaki diğer bir şirketin de temsilcisi olması, anılan firmaların %95 oranında birbirlerine ve ...Tekstil A.Ş 'ye fatura düzenlenmesi gibi), alış - satış yapılmış görünen firmalar hakkında sahte belge düzenlenme filli nedeniyle raporlar bulunması, firmanın (ilk yoklama hariç) yerinde olmamasına rağmen beyannamelerin verilmeye devam edilerek,

tahakkuk fişlerinin her ay iş yeri adresinde teslim edildiğine ilişkin davacı beyanın hayatın olağan akışı ve ticari icaplara uygun düşmemesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının beyannamelerini verdiği mükellefin sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği hususunu sorumluluğu gereği bilmesi gerektiği ve defter ve kayıtlarını tuttuğu, beyanname ve bildirimlerini verdiği mükellefle ilgili olarak mesleki özen ve sorumluluğu göstermediği sonucuna varıldığından, vergi kaybından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği belirtilerek,

davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin iptali yolundaki Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Meslek mensupların sorumluluğunun kapsamının beyanname ve tasdik raporlarında yer alan bilgilerin, defter ve dayanak belgeye uygunluğuyla sınırlı olduğu, inceleme ve araştırma yetkileri bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına ...İnş. Oto. Gıda Pet. Nak. Kuy. İth. İh. San. Tic. Ltd Şti.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ...,...,...,...,...,...,...,...sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. maddesinde kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak düzenlenmiş, aynı Kanun'un 2. maddesinin A bendinde, muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusunun, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr, zarar tablosu ve beyannameleri ile ilgili diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işler yapmak olduğu belirtilmiştir.

3568 sayılı Kanun'un serbest muhasebeci, serbest muhasebeci ve mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere vermiş olduğu yetkiye ilişkin mali sorumluluğu düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde ise, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki düzenlemelerin değerlendirilmesinden, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin sadece imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabilecekleri anlaşılmaktadır.

Davacı hakkında düzenlenen ...tarih ve ...sayılı görüş ve öneri raporunun incelenmesinden; muhasebe hizmeti verilen ...İnş. Oto. Gıda Pet. Nak. Kuy. İth. İh. San. Tic.

Ltd Şti hakkında düzenlenen ...tarih ve ...sayılı vergi tekniği raporunda, söz konusu mükellefin gerçek bir faaliyetinin bulunmadığı, komisyon karşılığı sahte belge düzenlediği, meslek mensuplarının bilerek kullandıkları veya harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olduğu anlaşılabilen belgelerden miktar ve tutar itibarıyla işletmenin faaliyet konusu veya iş hacmiyle mütenasip olmayan belgeler ile ticari örf ve teamüle uygun olmayan belgelerden sorumlu olacakları belirtildiğinden davacının ilgili dönemlerde vermiş olduğu beyannameler nedeniyle sorumlu tutulması gerektiği tespitlerine yer verilmiştir.

Yukarıda anılan hükümler uyarınca, serbest muhasebecilerin müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilebilmesi için çalışma konuları içinde yaptığı ve yapması gereken işler dolayısıyla, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması ve bunun neticesinde vergi kaybı meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Olayda, davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda, dava konusu ödeme emirleri içeriği borcun, beyannamelerde yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönünde bir tespit yapılmadığı, davacının sorumluğunu doğuracak hususların açık ve somut bir şekilde ortaya konulamadığı,

mükellefçe kendisine verilen bilgi ve belgelerden farklı olarak muhasebe kayıtlarına aykırı biçimde kayıt yaptığına veya kayıtları mali tablolara yansıtmadığına yönelik tespitlere yer verilmediği görüldüğünden, serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin iptali gerekirken, açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik, davalı idarenin istinaf başvurusunu kabul ederek, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.