Danıştay 9. Daire E.2023/450 K.2023/5765

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... A.Ş. Genel Müdürlüğünce ihale edilen ... ihale kayıt numaralı “Bursa Doğalgaz Kombine Çevrim Santralı’nın Gaz Türbinleri (1,2,3 ve 4), Buhar Türbinleri (1 ve 2), Kazanlar (1,2,3 ve 4), Santral Ortak Sisteminin ve Yardımcı Sistemlere Ait Otomasyon Kontrol Sisteminin Rehabilitasyonu Alımı İşi”ne ilişkin olarak ödenen ihale kararı damga vergisinin tecil faiziyle birlikte iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ile ödenen tutarın gecikme zammı oranında hesaplanan faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…. K:… sayılı kararıyla. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri sayılmış olup, uyuşmazlığa konu ihaleyi yapan ... A.Ş.

Genel Müdürlüğü'nün bu idareler içinde yer almadığı gibi, bu kurumun, damga vergisi yönünden resmi daire sayılacağı yada muaf olduğu yönünde bir başka Kanun ya da Kanun Hükmünde Kararname'de düzenleme bulunmadığı, uyuşmazlığa konu ihaleyi yapan kurumun 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı dikkate alındığında ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ...

A.Ş. Genel Müdürlüğü olduğundan mükellefi ve sorumlusu olmayan davacıdan "ihale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesinin vergilendirme hatası kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, ödenen tutarın tecil faizi oranında hesaplanan faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Davalı idare tarafından istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenler mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline dair hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, davacının istinaf başvurusuna gelince, olayda davacı tarafından, ödenen damga vergisinin gecikme zammı oranında hesaplanacak faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada Mahkemece tecil faizi oranında faize hükmedilerek istem kısmen kabul edilmiş olduğu halde davanın kabulü şeklinde hüküm kurulmasında usule uyarlık bulunmadığından,

davacının faiz isteminin tecil faizi oranında hesaplanacak faiz tutarını aşan kısmının reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf isteminin reddine, istinaf isteminin kısmen kabulü ile mahkeme kararının faize ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına ve esastan incelenen davada davacıdan tahsil edilen damga vergisinin tahsil tarihinden iade tarihine kadar tecil faizi oranında hesaplanan faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ile yapılan açıklamaları gözetilerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Dosyanın incelenmesinden, Damga Vergisi Kanunu'nun bir vergi güvenlik önlemi olan sorumluluk müessesesine ilişkin düzenlemeleri ile verginin mükellefi ve sürekli damga vergisi mükellefiyetine ilişkin düzenlemelerinin değerlendirilmesinden, şirket türü olarak anonim şirket olan davacının ihale kararında imzası bulunmasa da sürekli damga vergisi mükellefiyetinin bir gereği olarak ilgilisi olduğu diğer bir deyişle kendisi hakkında alınan ihale kararına ilişkin verginin beyan ve ödenmesinden sorumlu olduğu,

dolaysıyla ihaleyi yapan idarenin resmi daire sıfatına haiz olmadığı ve vergiden de muaf tutulmadığından ihale kararı damga vergisi alınmasında vergilendirme hatası bulunduğu ileri sürülerek yapılan düzeltme ve şikayet başvurusu üzerine tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık aksi yöndeki temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, ... A.Ş. Genel Müdürlüğünce ihale edilen ... ihale kayıt numaralı “Bursa Doğalgaz Kombine Çevrim Santralı’nın Gaz Türbinleri (1,2,3 ve 4), Buhar Türbinleri (1 ve 2), Kazanlar (1,2,3 ve 4), Santral Ortak Sisteminin ve Yardımcı Sistemlere Ait Otomasyon Kontrol Sisteminin Rehabilitasyonu Alımı İşi”ne ilişkin olarak ödenen ihale kararı damga vergisinin tecil faiziyle birlikte iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ile ödenen tutarın gecikme zammı oranında hesaplanan faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde; bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi tutulacağı, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği.

2. maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi olduğu.

3. maddesinde; damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenlerin olacağı, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, Kanunun 8. maddesinde; bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

488 sayılı Kanun'un 22. maddesinin (a) bendinde de; makbuz karşılığı ödemelerde Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödeneceği, Maliye Bakanlığının, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, 24. maddesinin üçüncü fıkrasında ise.

22. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bulunanların, taraf oldukları işlemlere ilişkin kağıtlara ait verginin beyan ve ödenmesinden sorumlu oldukları, verginin ödenmemesi veya noksan ödenmesi durumunda vergi, ceza ve fer'ilerinin, vergi için diğer işlem taraflarına rücu hakkı olmak üzere, bu fıkrada belirtilen kişilerden alınacağı belirtilmiştir.

Ayrıca 04/02/2005 tarih ve 25717 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 43 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile daha önce yayımlanan 16 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yer alan anonim şirketlerin sürekli damga vergisi mükellefiyetinin devam ettiği açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden; 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmayan ve damga vergisinden muaf tutulmayan makamlarca alınan ihale kararlarına ilişkin damga vergisinin mükellefinin ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ihale makamları olduğu, ancak anonim şirketler gibi sürekli damga vergisi mükelleflerinin, ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi olmaması ve kararda imzaları bulunmamasına rağmen sürekli damga vergisi mükellefiyetleri gereği 488 sayılı Kanunun 24. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ihale kararına ilişkin verginin beyan edilmesinden ve ödenmesinden sorumlu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bölge İdare Mahkemesince, ... A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün 488 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı sonucuna varıldığından, ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ... A.Ş.

Genel Müdürlüğü olduğundan, mükellefi ve sorumlusu olmayan davacı adına "ihale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; yukarıda belirtildiği üzere, davacı şirketin ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi olmasa da ihale kararının tarafı olması ve sürekli damga vergisi mükellefiyeti gereği 488 sayılı Kanunun 24. maddesinin 3. fırkası uyarınca ihale kararına ilişkin verginin beyan edilmesinden ve ödenmesinden sorumlu bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda; düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.