Danıştay 9. Daire E.2023/5854 K.2024/7725

Dava konusu istem: Davacı adına, vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emri içeriği amme alacaklarına ilişkin davacı adına düzenlenen ihbarnamelerin 29/09/2017 tarihli tutanakla adreste ... Yenileme Ltd.Şti.'nin faaliyet gösterdiği ve davacının tanınmadığının tespit olunması üzerine davacıya ilanen tebliğ edildiği anlaşılmakta ise de, ihbarnamelere ilişkin tebliğ alındısının incelenmesinden, tebligat adresinde ...

Yenileme Ltd.Şti.'nin faaliyet gösterdiğine ve davacının tanınmadığına ilişkin tebliğ adresinde faaliyet gösteren şirket yetkilisi ve tebliğ memuru tarafından tutulan tutanağın, zarf üzerinde belirtilmediği ve tutanakla tebligat arasında bir bağ kurulamadığından, tebligatın usulüne uygun yapılmadığı ve bu aşamada amme alacağının davacı hakkında usulüne uygun olarak kesinleştiğinden bahsedilemeyeceğinden, kesinleşmeyen amme alacağının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkemece, dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamelerin davacının bilinen adresine tebliğe çıkarıldığı, 29/09/2017 tarihli tutanakla adreste ...

Yenileme Ltd.Şti.'nin faaliyet gösterdiği ve davacının tanınmadığının tespit edildiği, ancak ihbarnamelerin tebliğine ilişkin alındının üzerinde gerekli bilgilere yer verilmediği ve tutanakla tebliğ alındısı arasında bir irtibatın kurulmadığı gerekçesiyle tebliğin usulsüz olduğuna karar verilmiş ise de.

Mahkemenin ara kararı üzerine dosyaya sunulan tebliğe ilişkin belge asıllarının incelenmesinden, davacının adresinde bulunamadığı hususunun usulüne uygun tespit edildiği ve ilanen tebliğ koşullarının oluştuğu, ilanen tebliğin de usule uygun tamamlandığı; bu durumda dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnameler davacıya ilanen tebliğ edildiği halde süresinde dava konusu yapılmadığından tahakkuk etmiş vadesinde ödenmeyen amme alacağının tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı geekçesiyle davalı istinaf isteminin kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan takip dosyası, vergi tekniği raporu, vergi inceleme raporu, tahakkuk fişi ve ihbarnamenin tebliğ edilmediği, mernis adresine tebligat yapılmadan ilanen tebligat yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, ayrıca tebligat adresinde başka bir şirketin faaliyet gösterdiğine ilişkin tespitin gerçeği yansıtmadığı, öte yandan ödeme emri içeriği alacaklar bakımından sahte belge düzenlediğinden bahisle yapılan tarhiyatın ve kesilen cezaların hukuka aykırı olduğu, bu hususta ceza yargılamasının devam ettiği, ayrıca beyanname verememesinin geçirdiği ağır hastalık nedeniyle mücbir sebebe dayandığı, dolayısıyla kesilen usulsüzlük cezalarının da hukuka aykırı olduğu, kaldı ki borcun zamanaşımına uğradığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabul edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120. maddesinin 1. fıkrasında, "Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (indirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanunun değerlemeye ait hükümleri de dikkate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık kazançları (42. madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işten sağladıkları kazançlar hariç) üzerinden,

103. maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler." hükmü yer almakta olup, 4. fıkrasında ise yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin 2, 4. satırlarında yer alan 2014/Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımları ile 8, 9. satırlarında yer alan 2014/Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi aslı ile anılan dönem geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı dışında kalan kısımlarına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin 2, 4. satırlarında yer alan 2014/Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımları ile 8, 9. satırlarında yer alan 2014/Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi aslı ve anılan dönem geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına yönelik temyiz isteminin incelenmesinden;

Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin değerlendirilmesinden; yapılan incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10’unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde eksik beyan edilen bu kısım için re’sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici verginin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; mahsup olanağı kalmaması nedeniyle tahakkuk ettirilmemesi gereken geçici verginin tahakkuk ettirilerek dava konusu ödeme emrinde cebren tahsil aşamasına geçildiğinin görüldüğü ve bu durumun ödeme emrine karşı açılan davada "borcum yoktur" itirazı kapsamında kabul edilebilecek nitelikte olduğu ayrıca geçici vergi üzerinden ceza kesilmesi yukarıda belirtilen hükme uygun ise de,

yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat ceza kesilmesi ve davacı iddialarının da "borcum yoktur kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu ödeme emrinin 2014/Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi ile 2014/Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımlarında hukuka uyarlık bu kısımlar yönünden davanın reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.