Danıştay 9. Daire E.2023/6165 K.2024/6583

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2016/Şubat-Mayıs, Temmuz-Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile 2016/Ekim-Aralık dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle üç kat, diğer dönemler için ise üç kat kesilen vergi ziyaı cezası ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu vergi/ceza ihbarnamelerinin davacı şirkete e-tebligat yoluyla tebliğ edildiği, davacı şirketin kurumlar vergisi mükellefi olması nedeniyle, elektronik tebligata elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirilen ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılabilecek olan mükellefler arasında olduğu, buna karşın defter ve belge isteme yazısının davacı şirketin kanuni temsilcisinin ikametgah adresine posta yoluyla tebliğe çıkarıldığı, elektronik yolla tebliğ edilmediği,

bu nedenle tebligat usulsüz olduğundan, davacı adına gerçekleştirilen cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın ve kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Elektronik ortamda tebliğin sadece Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı vergi dairesi müdürlükleri tarafından kullanılabildiği, inceleme elemanının bağlı olduğu Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca elektronik tebliğ sistemi kullanılamadığından elektronik yolla tebiğ imkanı bulunmadığı, bu nedenle kararın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, Daire kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2016/Şubat-Mayıs, Temmuz-Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile 2016/Ekim-Aralık dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle üç kat, diğer dönemler için üç kat kesilen vergi ziyaı cezası ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni ve İdari Süreler" başlıklı 14. maddesinde; vergi muamelelerinde sürelerin vergi kanunları ile belli edildiği, Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde onbeş günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliğ yapacak olan idarenin belirleyeceği ifade edilmiştir.

Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ esasları" başlıklı 93. maddesinde, tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazıların adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasıyla ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edileceği, şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılmasının caiz olduğu, "Tebliğ yapılacak kimseler" başlıklı 94. maddesinde, Tebliğin mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılacağı;

tüzel kişilere yapılacak tebliğin, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılacağı; tebliğin, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılacağı, "Kapalı zarf esası" başlıklı 99. maddesinde, posta ile tebliğde tebliğ edilecek vesika kapalı bir zarf içinde postaya verileceği, bunun için, şekilleri Maliye Bakanlığınca tesbit edilen özel zarfların kullanılacağı, "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinde ise;

bu Kanun'a göre bilinen adreslerin; mükellef tarafından işe başlamada veya adres değişikliğinde bildirilen işyeri adresleri, yoklama fişinde veya ilgilinin imzası bulunmak şartıyla yetkili memurlar tarafından bir tutanakla tespit edilen iş yeri adresleri ve 5490 sayılı kanuna göre oluşturulan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresleri olduğu düzenlenmesine yer verilmiştir

Aynı Kanunun 102. maddesinde; tebliğ olunacak evrakı içeren zarfın posta idaresince muhatabına verileceği ve bu durumun muhatap ile posta memuru tarafından tebliğ alındısına tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunacağı, bu Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması durumunda (Bulunamama durumu o adresten geçici ayrılmaları da kapsar.) durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek,

tebliğ evrakının gönderildiği idareye iade edileceği, bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılacağı, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeplerle tebliğ edilemezse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusulanın kapıya yapıştırılacağı, bu durumun, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek,

tebliğ evrakının, gönderildiği idareye iade edileceği, tebliğ evrakının pusulanın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ yapılmış sayılacağı, "Elektronik ortamda tebliğ" başlıklı 107/A. maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, 93. maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabileceği ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda hükümlerine yer verilen, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 107/A. maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, 93. maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabileceğinin belirtildiği, 107/A. maddesindeki bu kuralın emredici hüküm niteliğinde olmadığı, davalı idarenin Kanunda belirtilen posta ile tebliğ, ilan yoluyla tebliğ, memur vasıtasıyla tebliğ ve elektronik ortamda tebliğ yöntemleriyle muhataplarına tebligat yapabileceği, bu yöntemlerden herhangi birinin zorunlu tebliğ usulü olarak öngörülmediği,

ancak, dosyanın incelenmesinden, defter ve belge isteme yazısının posta yolu ile 30/04/2019 tarihinde ilk olarak davacı şirkete ait "... Mah. ... Cad. No:... Çankaya/Ankara" adresine tebliğe çıkartıldığı, bu adreste tebligatın adresin kapalı olması nedeniyle yapılamaması üzerine, davacı şirketin tek ortağı ve kanuni temsilcisi olan ...'in ikametgah adresine ...tarih ve E:... sayılı defter ve belge isteme yazısının 12/11/2019 tarihinde "... Mah. ... Sok. No:...

Sincan/Ankara" adresine tebliğe çıkartıldığı, adresin kapalı olması ve uzun süredir boş olması nedeniyle tebligatın yapılamaması nedeniyle aynı adrese ... tarih ve E:... sayılı defter belge isteme yazısının tebliği için 22/11/2019 tarihinde gidildiği ve aynı tarihli tebliğ alındısında adreste bulunamadığı şeklinde şerh düşülerek söz konusu defter belge isteme yazısının adresin kapısına pusula yapıştırılmak suretiyle tebliğ edildiği, karşıt inceleme nedeniyle istenilen 2016 yılına ait defter ve belgelerinin de 15/11/2019 tarihli tutanak ile mükellefe iade edildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, kanuni temsilcinin ikametgah adresine ilk defa 12/11/2019 tarihinde gidildiği, adresin kapalı olması ve uzun süredir boş olması nedeniyle tebliğ edilemediğinden bahisle tebliğ evrakının iade edildiği, karşıt inceleme için sunulduğu belirtilen defter ve belgeler 15/11/2019 tarihli tutanakla iade edildikten sonra aynı adrese farklı tarih ve sayılı defter ve belge isteme yazısının 22/11/2019 tarihinde tebliğe çıkarıldığı görüldüğünden, defter belge isteme yazısının usulüne uygun tebliğ edilmediği sonucuna varılmış olup,

davacı şirket adına defter belge ibraz etmediğinden bahisle re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile bazı dönemler için tekerrür uygulanmak suretiyle üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarında ve aynı nedenle kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmediğinden, davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.