Danıştay 9. Daire E.2023/6829 K.2024/3247

Dava konusu istem: Davacı adına, vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı,...tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu ...tarih ve ... sayılı ödeme emri ve ...tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden hukuka aykırılık görülmediği, ... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden; uyuşmazlığın çözümü için söz konusu ödeme emri içeriği vergi borçlarının usulüne uygun kesinleştirilip kesinleştirilmediğinin tespiti gerektiği, anılan ödeme emri içeriği vergi borçlarının;

davacı hakkında sahte belge düzenleme fiili yönünden düzenlenen ... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporu ve ...-...-...-...-... sayılı vergi inceleme raporları uyarınca davacı adına tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar olduğu, söz konusu vergi ve cezaları içeren...-...-...-...-...-...-...-...-... ve ... sayılı vergi ceza ihbarnamelerinin davacıya posta yoluyla tebliğ edilmesi gerekirken usulsüz olarak elektronik tebligat yoluyla 13/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği,

ancak Mahkemelerinin 09/03/2021 tarihli ara kararına istinaden dosyaya sunulan elektronik sistem ekran görüntülerinden ihbarnamelerin davacı tarafından 29/08/2019 tarihinde okunduğunun görüldüğü, bu itibarla, davacıya yapılan tebligatlar her ne kadar usulsüz ise de; davacının, adına düzenlenen ihbarnameleri öğrenme tarihi olan 29/08/2019 tarihinden itibaren 30 gün içinde dava açmadığı anlaşıldığından dava konusu yapılmamak suretiyle kesinleşen vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği,

ancak, yasal dayanağı bulunmadığı halde vergi ceza ihbarnamelerine fazladan eklendiği tespit edilen tutarların, davacı tarafından vergi ceza ihbarnamelerine süresinde dava açılmamış olsa bile, tahsilat aşamasında düzenlenen ödeme emrine karşı açılan davada 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde yer alan itiraz nedenleri arasında sayılan "borcum yoktur" itirazı kapsamında incelenmesi gerektiği, bu itibarla, dava konusu anılan ödeme emri içeriğinde yer alan alacak satırları incelendiğinde, 2016/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri ile 2017/Ocak-Mart,

Nisan-Haziran dönemleri için gelir geçici vergisi üzerinden davacı adına üç kat vergi ziyaı cezası kesildiği görüldüğünden, bu hususa ilişkin olarak; yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat ceza kesilmesi gerektiğinden, geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının, bir katını aşan kısmında ve bu kısım üzerinden hesaplanan gecikme faizinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emri içeriği 2016/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri ile 2017/Ocak-Mart,

Nisan-Haziran dönemleri geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı ve bu kısım üzerinden hesaplanan gecikme faizinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ödeme emirleri hakkında Mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan, davacı istinaf isteminin reddine, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden ise: mükellefiyetin 30/05/2018 tarihinde sonlandırılması nedeniyle, dava konusu ödeme emrinin dayanağı ihbarnamelerin tebliğinin elektronik tebligat yöntemi dışında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na uygun diğer mali tebligat hükümleri uygulanmak suretiyle tebliğ edilmesi gerekirken,

elektronik sistem ekran görüntülerinden bahsi geçen ihbarnamelerin davacı tarafından 29/08/2019 tarihinde okunsa dahi, davacı adına düzenlenen ihbarnamelerin 13/04/2019 tarihinde elektronik tebligat yöntemiyle tebliğinin usulsüz olması sebebiyle kesinleşmiş bir alacaktan bahsetme imkanı bulunmadığından davacı adına yapılan takipte hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı ve bu kısım üzerinden hesaplanan gecikme faizine ilişkin kısma yönelik davalı idare istinaf isteminin yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine,

geçici vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ve buna bağlı gecikme faizine ilişkin kısma yönelik davacı istinaf başvurusunun kabulüne, kararın buna ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, ödeme emrinin anılan kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Elektronik Ortamda Tebliğ" başlıklı 107/A maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, 93 üncü maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabileceği, elektronik ortamda tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı, Maliye Bakanlığı'nın, elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili her türlü teknik altyapıyı kurmaya veya kurulmuş olanları kullanmaya, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesinin 3. fıkrası uyarınca verilen yetkiye dayanılarak 27/08/2015 tarihinde yayımlanan 456 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "Elektronik Tebligat Sisteminden Çıkış" başlıklı 7. maddesi: "Zorunlu veya ihtiyari olarak elektronik tebligat sistemine dahil olanların aşağıdaki durumlar dışında sistemden çıkmaları mümkün değildir.

Gerçek kişilerde ise ilgilinin ölümü veya gaipliğine karar verildiğinin idare tarafından tespit edildiği durumlarda ölüm/karar tarihi itibarıyla ilgilinin elektronik tebligat adresi re’sen kapatılır. ..." şeklinde düzenlenmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte bulunan 58. maddesinde; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Elektronik tebligat, vergilendirme ile ilgili evrakın Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından e-imzalı olarak muhatabın elektronik tebligat adresine gönderilmesi işlemidir.

Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğ evrakı muhatabın elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır.

Dosyanın incelenmesinden, mükellefiyetini 30/05/2018 tarihinde sonlandıran davacı adına yapılan cezalı tarhiyatların ve kesilen özel usulsüzlük cezalarının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 29/10/2019 tarihinde davacıya elektronik tebligat yoluyla tebliğ edildiği, söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle açılan işbu davanın ise 24/04/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, gerçek kişi mükelleflerin ölüm veya gaipliğine karar verilmesi halleri dışında elektronik tebligat sisteminden çıkmaları mümkün görülmediği gibi elektronik tebligat adresinin kapatılmasını gerektiren haller arasında mükellefiyetin sona ermesi hali yer almadığından, mükellefiyetleri sona erse de gerçek kişilere elektronik ortamda tebliğ yapılabileceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin davacıya 29/10/2019 tarihinde usulüne uygun olarak elektronik ortamda tebliğ edildiği, işbu davanın ise 24/04/2020 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, 15 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra açılan davanın süre aşımı yönünden reddi gerekirken, bu kısım yönünden davayı kabul eden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.