Danıştay 9. Daire E.2023/7729 K.2024/1629

2-(DAVACI) ... Halı Dayanıklı Tüketim Malları Gıda İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılına ait defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden katma değer vergisi indirimlerinin reddi yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Aralık döneminden 2017/Ocak dönemine devreden katma değer vergisinin "0,00-TL" olarak dikkate alınması gerektiğinden bahisle 2017 yılına ilişkin olarak düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca katma değer vergisi beyanlarının düzeltilmesi neticesinde adına 2017/Ocak, Şubat, Nisan, Temmuz, Eylül dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergileri ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Mahkemenin E:... sayılı dosyasında yapılan inceleme ve tespitler kapsamında, davacı şirketin 2016/Aralık döneminden 2017/Ocak döneminde devreden indirilebilir katma değer vergisi tutarının 38.084,52 TL olduğu yönündeki tespitinden hareketle davacının 2017 katma değer vergisi beyan tablosunun Mahkemece yeniden düzenlenmesi neticesinde, davacı şirketin 2017/Ocak döneminde ödemesi gereken katma değer vergisinin bulunmadığı, 2017/Şubat döneminde ödenmesi gereken katma değer vergisinin 14.445,76-TL olduğu, 2017/Nisan döneminde ödenmesi gereken katma değer vergisinin 84.813,15-TL olduğu,

2017/Temmuz döneminde ödenmesi gereken katma değer vergisinin 59.693,80-TL olduğu, 2017/Eylül döneminde ödenmesi gereken katma değer vergisinin ise 141.878,89-TL olduğu anlaşıldığından; dava konusu 2017/Şubat dönemine ilişkin olarak tarh edilen tekerrür hükümleri uygulanan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin 9.614,60-TL tutarındaki katma değer vergisine ilişkin kısmı ile 43.265,70-TL tutarındaki tekerrür hükümleri uygulanan üç kat vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmında ve 2017/Ocak dönemine ilişkin olarak tarh edilen tekerrür hükümleri uygulanan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka uygunluk,

dava konusu 2017/Şubat dönemine ilişkin olarak tarh edilen katma değer vergisinin 14.445,76-TLlik kısmı ile 2017/Nisan, Temmuz, Eylül dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen katma değer vergilerinde ve bu tutarlar üzerinden hesaplanarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı, 2017/Şubat dönemine ilişkin olarak tarh edilen katma değer vergisinin 14.445,76-TL'lik kısmı ile 2017/Nisan, Temmuz, Eylül dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen katma değer vergileri üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan kısımlarına ilişkin olarak ise.

2014/Nisan dönemine ait katma değer vergisi tarhiyatına ilişkin vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alındığı ve anılan vergiyi içeren ihbarnamenin 24/06/2014 tarihinde kesinleştiği görüldüğünden.

2017/Şubat dönemine ilişkin olarak tarh edilen katma değer vergisinin hukuka uygun bulunan kısmı ile 2017/Nisan, Temmuz, Eylül dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen katma değer vergileri üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle %50 oranında artırımlı kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine,

2017/Ocak dönemine ilişkin olarak tarh edilen tekerrür hükümleri uygulanmış üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin ve 2017/Şubat dönemine ilişkin olarak tarh edilen 9.614,60-TL tutarındaki katma değer vergisi ile bu tutar üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen 43.265,70-TL vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının davanın kabulüne ilişkin kısmında kaldırma nedenlerinin bulunmadığı ve davalı idare istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların da kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte olmadığı, Mahkeme kararının, dava konusu tarhiyatlara ilişkin olarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının tekerrür uygulanarak artırılan kısmı dışındaki, cezalı tarhiyatlar yönünden davanın reddedilen kısmında, kaldırma nedenlerinin bulunmadığı ve davacı taraf istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların da kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte olmadığı,

istinaf başvurusuna konu kararın, davada reddine karar verilen tarhiyatlara ilişkin olarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının tekerrür uygulanarak artırılan kısmı yönünden;artırım tutarının, tekerrüre esas alınan 98,73 TL tutarındaki vergi ziyaı cezasından fazla olamayacağı sonucuna varılmakla uyuşmazlık konusu üç kat vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının, 98,73 TL tutarına isabet eden kısmında hukuka aykırılık,

ceza fazlasında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının 98,73TL tutarını aşan ceza fazlası yönünden davacı istinaf başvurusunun kabulüne, bu kısım yönünden Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne, diğer kısımlar yönünden davacı ve davalı idare istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Diğer bilgi ve veri kaynakları dikkate alınmadan eksik inceleme yapıldığı, ibraz edemediği bir kısım alış faturalarının yüklenilen katma değer vergilerinin reddedilmesi nedeniyle bu alışlara dair gerçekliğin ortaya çıkabilmesi amacıyla karşıt inceleme yapılması gerektiği, bahse konu faturalara dahil yüklenilmiş olan katma değer vergilerinin reddedilerek 2016/Aralık dönemine ilişkin sonraki döneme devreden katma değer vergisinin 38.084,52TL olduğu yönündeki belirlemenin hukuka aykırı olduğu, defter ve belgeler Mahkemeye ibraz edildiği halde üç kat vergi ziyaı cezasının bir kata indirilmediği iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmiştir.

DAVALININ İDDİALARI

Usule uygun olarak gerçekleştirilen tebligata rağmen defter ve belgelerin davacı şirket kanuni temsilcisi tarafından ibraz edilmediği, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın aleyhe kısmının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri; aynı Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrasında da yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar yasal defterlere kaydedilmek koşuluyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.

Bu hükümler karşısında, katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için indirim konusu yapılacak verginin fatura veya benzeri belgeler ile gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmesi ve söz konusu belgelerin kanuni defterlere kaydedilmiş olması gerekmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Defter Tutma" başlıklı ikinci kısmında, kanuni defterlerin neler olduğu, bu defterlerin tasdik ettirilmesinin mecburi olup olmadığı, tasdik zamanı, tasdik makamı ve tasdik şekline ilişkin olarak düzenlemeler yapılmış olup Kanunun 220. maddesinde, yevmiye defteri tasdiki zorunlu defterler arasında sayılmıştır. Anılan Kanunun 30. maddesinin 2. fıkrasının 3. bendinde de bu Kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmının tutulmamış veya tasdik ettirilmemiş veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemiş olmasının re'sen takdir sebebi olduğu hükme bağlanmıştır.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler uyarınca, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisini indirim konusu yapılabilmeleri için fatura ve benzeri vesikaların kanuni defterlere kaydedilmesi gerekmektedir.

Dosyanın ve iş bu dava konusu tarhiyatın matrah yönünden bağlı olduğu 2016/Ağustos-Aralık dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan ve Dairemizin E:... sayılı dosyasında görülen dosyanın incelenmesinden, davacının mahkemeye sunduğu kısmen tasdiksiz yevmiye defterinin tasdiksiz kısmının ve bu tasdiksiz kısma yapılan kayıtların yasal deftere yapılan kayıt olarak kabul edilmemesi ve fotokopi faturalara ilişkin katma değer vergisi indirimlerinin kabul edilmemesi suretiyle yeniden oluşturulacak beyan tablosu esas alınarak bu kısma yönelik davalı temyiz isteminin kabul edilerek Vergi Dava Dairesi kararının bu kısmının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına karşıyım.