Danıştay 9. Daire E.2023/7896 K.2024/1630

2-(DAVACI) ... Halı Dayanıklı Tüketim Malları Gıda İnşaat Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılına ait defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Ağustos-Aralık dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının yasal defter ve belgeleri mahkemeye sunması üzerine, davalı idarece düzenlenen... tarih ... sayılı görüş ve öneri raporunda yevmiye defterinin... tarihinden sonraki ... sayfasının noter tasdiki bulunmaması nedeniyle yasal defter olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı bu kısma ilişkin tüm katma değer vergisi indirimlerinin reddi gerektiği, yevmiye defterinin tasdikli kısımlarında kayıtlı faturalardan asılları sunulmayan faturalarda yer alan indirimlerin de reddi gerektiği,

yalnızca tasdikli kısımda yer alan e-arşiv faturalara konu indirimlerin kabul edildiğinin belirtildiği bu değerlendirmelere göre yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyan tablosunun oluşturulduğu, Mahkemece bu tespitlerin değerlendirilmesinden alım satım silsilesi içerisinde idareye gerçekte ödenen verginin, yalnızca fatura asıllarının bulunmaması yahut tutulan defterin tasdikli olmaması nedeniyle mükerrer olarak tahsili riskini ortaya çıkaracağı, böyle bir durumun vergi indirimi müessesesi ile ulaşılmak istenen amaçla ve hukuki güven ilkesi ile bağdaşmayacağı,

re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda ve vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin tespiti amacıyla, davacı tarafından ibraz edilen defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, akabinde dosyaya sunulan ve taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporunda yer verilen katma değer vergisi beyan tablosunun hükme esas alınabilir nitelikte olduğu kanaatine varılarak ek bilirkişi raporunda yer alan katma değer vergisi beyan tablosuna göre, davacı şirket tarafından 2016 hesap döneminde ödenmesi gereken katma değer vergisi bulunmadığı görüldüğünden;

dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatların kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Diğer bilgi ve veri kaynakları dikkate alınmadan eksik inceleme yapıldığı, ibraz edemediği bir kısım alış faturalarının yüklenilen katma değer vergilerinin reddedilmesi nedeniyle bu alışlara dair gerçekliğin ortaya çıkabilmesi amacıyla karşıt inceleme yapılması gerektiği, bahse konu faturalara dahil yüklenilmiş olan katma değer vergilerinin reddedilerek 2016/Aralık dönemine ilişkin sonraki döneme devreden katma değer vergisinin 38.084,52TL olduğu yönündeki belirlemenin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın devreden katma değer vergisinin belirlendiği tutarın tespitine ilişkin kısmı yönünden bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Yasal defter ve belgelerin davacı şirketin kanuni temsilcisi tarafından ibraz edilmediği, vergi inceleme raporunda da ortaya konulduğu şekliyle cezalı tarhiyatın hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri; aynı Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrasında da yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar yasal defterlere kaydedilmek koşuluyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.

Bu hükümler karşısında, katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için indirim konusu yapılacak verginin fatura veya benzeri belgeler ile gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmesi ve söz konusu belgelerin kanuni defterlere kaydedilmiş olması gerekmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Defter Tutma" başlıklı ikinci kısmında, kanuni defterlerin neler olduğu, bu defterlerin tasdik ettirilmesinin mecburi olup olmadığı, tasdik zamanı, tasdik makamı ve tasdik şekline ilişkin olarak düzenlemeler yapılmış olup Kanunun 220. maddesinde, yevmiye defteri tasdiki zorunlu defterler arasında sayılmıştır. Anılan Kanunun 30. maddesinin 2. fıkrasının 3. bendinde de bu Kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmının tutulmamış veya tasdik ettirilmemiş veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemiş olmasının re'sen takdir sebebi olduğu hükme bağlanmıştır.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler uyarınca, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisini indirim konusu yapılabilmeleri için fatura ve benzeri vesikaların tasdikli kanuni defterlere kaydedilmesi gerektiğinden, davacının mahkemeye sunduğu kısmen tasdiksiz yevmiye defterinin tasdiksiz kısmının ve bu tasdiksiz kısma yapılan kayıtların yasal deftere yapılan kayıt olarak kabul edilmesi ve fotokopi faturalara ilişkin katma değer vergisi indirimlerinin kabul edilerek davanın bu kısmını kabul eden mahkeme kararına yönelik itiraz istemini reddeden Vergi Dava Dairesi kararının bu kısmının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına karşıyım.