Danıştay 9. Daire E.2023/8322 K.2024/4126

İstemin konusuistemin konusu

Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

Genel Müdürlüğü'nce ihale edilen... ihale kayıt numaralı "İTM.351 Referanslı 380 kV Keban Şalt-2 TM Yenileme(Farklı Sahada) (DAP) Yapım" işi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından imzalanan sözleşme nedeniyle ödenen 620.827,87-TL'nin iadesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle iadesi istemiyle açılan davayı; dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, ilgili vergi dairesi müdürlüğüne düzeltme başvurusu yapılmadan doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı'na yapılan şikayet başvurusu sonrasında davanın açıldığının anlaşıldığı,

olayda, 213 sayılı Kanunun 122. maddesinde vergi hatalarını düzeltme yetkisinin vergi dairesinde olduğu ve 124. maddesinde ise vergi dairesine yapılan düzeltme talebi reddolunan mükelleflerin şikayet yolu ile Gelir İdaresi Başkanlığına başvurabileceğinin hükme bağlandığı dikkate alındığında, yetkili vergi dairesi müdürlüğüne düzeltme başvurusunda bulunulmadan doğrudan şikayet yoluna başvurularak tesis ettirilen işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle incelenmeksizin reddeden ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idareye yapılan başvurunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında olduğu, 213 sayıl Vergi Usul Kanunu'nun 124. maddesi kapsamında düzeltme-şikayet başvurusu yapılmadığı, Anayasa Mahkemesinin 28/04/2021 tarih ve 31468 sayılı Resmi Gazete'de yaymlanan 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararı ile döviz kazandırıcı faaliyetler için getirilen "yabancı firmalarca da teklif verilmesi" şartının iptal edilmiş olduğu, iptal edilen kanun hükmündeki belirsizlik ve öngörülemezlik nedeniyle davacının fazladan tutar ödediği ve eksik bedelle bir iş aldığı, ödenen verginin faiziyle iadesinin gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dairemizce davacı tarafından Vergi Dava Müdürlüğüne 2577 sayılı Yasa'nın 10. Maddesi uyarınca başvuru yapılabileceği kararda belirtildiğinden temyiz isteminin reddi ile gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü'nce ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "İTM.351 Referanslı 380 kV Keban Şalt-2 TM Yenileme(Farklı Sahada) (DAP) Yapım" işi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından imzalanan sözleşme nedeniyle ödenen 620.827,87-TL'nin iadesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri; altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse, ilgilinin bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği;

ancak, bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün (vergi davalarında otuz gün) içinde dava açabilecekleri belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü'nce ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İTM.351 Referanslı 380 kV Keban Şalt-2 TM Yenileme(Farklı Sahada) (DAP) Yapım" işi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından 28/01/2021 tarihinde imzalanan sözleşme nedeniyle 27/01/2021 tarihinde 620.827,87-TL damga vergisi ödendiği, 12/10/2021 tarihinde davalı Gelir İdaresi Başkanlığı'na başvurularak ödenmiş olan tutarın iadesinin istenildiği; başvurunun zımnen reddi üzerine anılan işlemin iptali ile 620.827,87-TL'nin faiziyle iadesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki düzenlemelere göre; ilgililer İdari Yargılama Usulü Kanunu 10. madde uyarınca, "idari davaya konu olabilecek idari işlem tesis ettirmek amaçlı" yaptıkları müracaatlara, zımnen veya açık olarak verilen ret yanıtlarına karşı aynı yasanın 7. maddesinde belirtilen 30 günlük dava açma süresi içerisinde Vergi Mahkemesinde dava açabileceklerdir.

Uyuşmazlıkta; sözleşme damga vergisini doğuran olay, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü ile davacı şirket arasında 28/01/2021 tarihli sözleşmenin imzalanmasıdır. Dava konusu işlemin Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile oluşan yeni hukuki durum karşısında iptal kararının sonuçlarından yararlanmak amacıyla yapıldığı ve iptal kararı da dayanak gösterilerek Gelir İdaresi Başkanlığı'na başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Dava dosyası ile Dairemizin ... esaslı dosyasının birlikte incelenmesinden, davacı şirketin anılan iş kapsamında tahsil edilen ihale kararı damga vergisinin iadesi istemiyle 10/03/2021 tarihinde Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne düzeltme başvurusunda 31/03/2021 tarihinde ise Gelir İdaresi Başkanlığı'na şikayet başvurusunda bulunduğu, başvurunun zımnen reddi üzerine bu işleme karşı da düzeltme-şikayet hükümleri kapsamında 03/06/2021 tarihinde dava açıldığı,

iş bu dosyada ise davacı tarafından 27/01/2021 tarihinde doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı'na başvuru yapıldığı anlaşılmış olup, bu başvurunun herhangi bir vergi hatasına bağlı düzeltme talebi içermemesi nedeniyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ve devamı madde hükümleri uyarınca vergi hatalarının düzeltilmesine ilişkin bir başvuru olmadığı,

2577 sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca idari davaya konu olabilecek idari işlem yaratmak amacıyla Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra yeni oluşan hukuki durum nedeniyle yapılan bir başvuru olduğu görüldüğünden olayda dava konusu zımnen ret işlemi yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak, davacı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca, uyuşmazlık konusu damga vergisini tahakkuk ettirip tahsil eden vergi dairesi müdürlüğüne başvurulması gerekirken doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı'na başvuru yapılmış olması ve zımnen reddedilmesi nedeniyle bu aşamada Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.