Danıştay 9. Daire E.2024/2543 K.2024/6108

Dava konusu istem: ... İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası üzerinden, davacıya alacağına mahsuben ihale edilen ve davacı adına 29/06/2022 tarihinde tescil edilen İzmir İli, Bornova İlçesi, ... Mahallesinde kayıtlı 36 adet taşınmaz için 2008 yılı 2. taksiti ila 2014 yılllarına ilişkin emlak (bina, arsa), taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı, gecikme zammı ve çevre temizlik vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümünün cebri icra yoluyla iktisap edilen taşınmazlardan dolayı davacının emlak vergisi mükellefiyetinin iktisap tarihinde başlayıp başlamayacağı ve ihale tarihinden önceki dönemlere ilişkin emlak vergisi borçlarından eski malik ile birlikte müteselsil sorumluluğunun bulunup bulunmadığının belirlenmesine bağlı olduğu,

Medeni Kanun'un "Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması" başlıklı 705'inci maddesi hükmü ile İcra İflas Kanununun 134'üncü maddesi hükümleri, Emlak Vergisi Kanununun 30'uncu maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde, genel hukuk ilkeleri kapsamında, cebri icra ile edinilen taşınmazların mülkiyetinin tapuda tescilden önce kazanıldığı sabit olduğundan, anılan taşınmazların ihale yoluyla davacı tarafından mülkiyetinin iktisap edildiği tarihten itibaren emlak vergisi mükellefiyeti tesis edilerek,

edinilme tarihi itibarı ile geçmiş dönemlere ilişkin müteselsil sorumluluğu da doğduğundan, ihale tarihi (2015) öncesine ait emlak (bina ve arsa) vergileri ile taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı ve çevre temizlik vergisi borçlarından eski maliki ile davacı müteselsilen sorumlu olduğundan, geçmiş dönem vergi borçlarının tahsili amacı ile düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ödeme emri içeriği borcun zaman aşımına uğradığı, ihalenin feshi davaları nedeniyle, tapuya tescilin ancak 29/06/2022 tarihinde mümkün olduğu, Medeni Kanun'un 705. maddesine göre cebri icra yoluyla mülkiyetin kazanılması halinde, tasarruf imkanının tapu kütüğüne tescil şartına bağlı olduğu, bu nedenle tescilden önce malik sıfatı bulunmadıkları için borçlardan sorumlu olmadıkları, eski malik ... Endüstrisi A.Ş. hakkında iflas kararı verildiği, davalı kurumun hem iflas masasından hem müvekkil şirketten mükerrer olarak tahsilat yapmaya çalıştığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

6111 sayılı yasa uyarınca yapılandırılan borçlar nedeniyle kesilen ve yeniden işlemeye başlayan zaman aşımı süresinin 2013 yılında uygulanan banka haczi ve tapu haczi nedeniyle tekrar kesildiği, bu durumda 2008 ila 2013 dönemi borçlar için, 2014 takvim yılı başından yeniden başlayan zaman aşımı süresinin 31/12/2018 tarihinde sona erdiği,

bu döneme ilişkin borçların zaman aşımına uğradığı görüldüğünden, davacının zaman aşımıma yönelik itirazlarının borcum yoktur kapsamında incelenerek 2008/2 ila 2013 dönemlerine ait borçlar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, 2014 dönemi borçlar yönünden Daire kararında belirtildiği şekilde inceleme yapılması gerektiği, çevre temizlik vergileri yönünden ise gerek Emlak Vergisi Kanununda, gerekse Belediye Gelirleri Kanununda müteselsil sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası üzerinden, davacıya alacağına mahsuben ihale edilen ve davacı adına 29/06/2022 tarihinde tescil edilen İzmir İli, Bornova İlçesi, ... Mahallesinde kayıtlı 36 adet taşınmaz için 2008 yılı 2. taksiti ila 2014 yılllarına ilişkin emlak (bina, arsa), taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı, gecikme zammı ve çevre temizlik vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 113. maddesinde: Zamanaşımı, süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkması olduğu, zamanaşımı, mükellefin bu hususta bir müracaatı olup olmadığına bakılmaksızın hüküm ifade edeceği, 114. maddesinde: vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un, 58. maddesinde kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un tahsil zamanaşımını düzenleyen 102. maddesinin 1. fıkrasında; amme alacağının, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrayacağı, zamanaşımının kesilmesi başlıklı 103. maddesinde; ödeme, haciz tatbiki, cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, ödeme emri tebliği, mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi, bu muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması, ihtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

amme alacağının teminata bağlanması, kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi, iki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi ve amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması hallerinde zamanaşımının kesileceği, kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımının yeniden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davaya konu ödeme emirleri içeriği emlak vergisi borcunun 2008 yılı 2. taksiti ila 2014 yılllarına yıllarına ilişkin olduğu, taşınmazların eski maliki ...

Endüstrisi A.Ş. tarafından 6111 sayılı Yasadan yararlanarak borçların yapılandırıldığı, davalı idarenin 23/01/2013 tarihli yazısı ile eski malikin banka hesaplarına ve tapu kaydına haciz konulduğu, 6 yıl sonra 07/02/2019 tarihli yazısı ile tüm bankalara, tapu dairesine ve trafik tescil büro amirliğine gönderilen yazılarda tutarı belirtilen borç için haciz uygulanmasının istenildiği, ... İcra Müdürlüğünce davalı idareye yazılan ... tarih ve ...

Talimat sayılı yazı ile vergisi ihtilaflı taşınmazların ekli ilandaki satış günleri itibarıyla ihale suretiyle satılacağından bahisle, emlak vergisi borcu var ise tutarın bildirilmesinin istenildiği, davalı idarenin bu yazıyla taşınmazların satışından bilgi sahibi olduğu, ... İcra Müdürlüğünün ...

Talimat sayılı dosyasında 14/12/2015 ve 15/12/2015 tarihlerinde yapılan ihale sonucu vergisi ihtilaflı taşınmazların davacı şirkete alacağına mahsuben satıldığı, davacı adına tapuda tescilin ise ortaya çıkan hukuki ihtilaflar nedeniyle 29/06/2022 tarihinde gerçekleştiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından 25/08/2022 tarihinde verilen emlak bildirimleri üzerine, davalı idarece taşınmazların davacıya ihale edildiği tarih iktisap tarihi kabul edilerek, 2015 yılından başlayarak emlak vergisi mükellefiyeti tesis edildiği,

ihale tarihi öncesine ait emlak (bina ve arsa) vergileri ile taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı, gecikme zammı ve çevre temizlik vergisi borçlarından davacının müteselsilen sorumlu olduğundan bahisle 02/03/2023 tarihinde düzenlenen ödeme emirinin davacıya tebliği üzerine de, anılan ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olay tarihi itibarıyla yürürlükte olan Emlak Vergisi Kanunu 30. madde hükmüne göre taşınmazı devralanın geçmiş döneme ait ödenmeyen emlak vergisinden müteselsilen sorumlu olduğu görülmekte ise de, davacının yargılamanın tüm aşamalarında zaman aşımı itirazında bulunduğu, üstteki paragrafta anlatıldığı üzere dosya kapsamında mevcut 2011 yılında yapılan yapılandırma başvurusu, 2013 yılında yapılan banka ve tapu haczi ve bundan 6 yıl sonra yinelenen haciz işlemlerine ilişkin belgelerin işlem dosyasında ekli olduğu,

6111 sayılı Yasa uyarınca yapılandırılan borçlar nedeniyle kesilen ve yeniden işlemeye başlayan zamanaşımı süresinin 2013 yılında uygulanan banka haczi ve tapu haczi nedeniyle tekrar kesildiği, bu durumda 2008/2. taksiti ila 2013 dönemi emlak vergisi borçları için, 2014 takvim yılı başından yeniden başlayan zaman aşımı süresinin 31/12/2018 tarihinde sona ereceği dikkate alındığında, davacının zamanaşımı iddialarının borcum yoktur kapsamında incelenerek,

uyuşmazlık konusu borç dönemlerine ilişkin emlak vergisi ve fer'ilerinden oluşan alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususunda bir değerlendirme yapılmaksızın verilen temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.

Diğer yandan, gerek Emlak Vergisi Kanununda, gerekse dava konusu çevre temizlik vergisinin düzenlendiği 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun "Çevre Temizlik Vergisi" başlıklı 44. maddesinde taşınmazı devralanın, devir öncesi borçlardan müteselsil sorumluluğuna ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, kararın çevre temizlik vergisine ilişkin kısmında da hukuka uyarlık görülmemiş olup, yeniden verilecek kararda bu hususun dikkate alınması gerekmektedir.