Danıştay 9. Daire E.2024/2913 K.2024/6693

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. ile imzalanan "5.Bölge Ayırım Dağıtım Hizmetleri Doğrudan Temin Sözleşmesi"nin süresinin sona erdiği 28/06/2019 tarihinden itibaren ilk 6 aylık süre için sözleşme hükmü uyarınca Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.'nin makam oluruna istinaden süre uzatım yazısıyla ; ikinci 6 aylık süre için ise ek sözleşmeler imzalanmak suretiyle süre uzatımı yapılması nedeniyle ödenen sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, sözleşme süresinin sona ermesi üzerine, sözleşmenin 8. maddesinde yer alan, "PTT'ce gerek görülmesi halinde sözleşme süresi altı aya kadar mevcut sözleşme birim fiyat ve şartlarıyla uzatılabilir" hükmü doğrultusunda ve yapılan ek sözleşmelerle uzatma süresinin on iki aya kadar çıkarılabileceği hükmü eklenerek anılan sözleşme süresinin sekiz defa olmak üzere toplam on iki ay uzatılması, süre uzatımlarının ek sözleşme düzenlenene kadar sözleşme harcama yetkilisinden "olur" alınmak suretiyle yapılması,

doğrudan temin sözleşmesi kapsamında süre uzatımı sebebiyle uzatılan süreler için bütçeden yüklenici şirkete ödenecek tutarın belirlenmesinin harcama yetkilisi tarafından "olur" verilmeden yapılamayacak olması, 20/01/2020 tarihinden itibaren sözleşme süresi uzatımlarının ek sözleşmelerle yapılması, süre uzatımlarına ilişkin "olur" ve ek sözleşmelerin damga vergisi açısından vergiyi doğuran olay olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından,

488 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrası, 2. ve 3. maddeleri ile 14. maddesinin 3. fıkrası hükümlerine göre her "olur" ve ek sözleşmenin sonucunda yüklenici olan davacının hakedişlerinin artması sebebiyle hakedişlerdeki artış nispetinde damga vergisi tahakkuk edeceğinden davacıdan süre uzatımı kapsamında ödenecek hakedişlerinden damga vergisi tahsil edilmesinde ve bu vergilerin iadesi isteminin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin "olur"lara ilişkin kısmı yönünden olayda, davacı ile PTT A.Ş. arasında imzalanan doğrudan temin sözleşmesinin süresinin sona ermesi üzerine harcama yetkilisinden alınan olur ile anılan sözleşme sürelerinin uzatıldığı dönemler için taraflar arasında söz konusu sözleşmeye ek başkaca bir belgenin imzalanmadığı tartışmasız olup "olur" yazılarının 488 sayılı Kanun'un aradığı anlamda damga vergisine tabi bir sözleşme olarak kabul edilemeyeceğinden, dava konusu işlemin "olur"lara ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı;

dava konusu işlemin "ek sözleşmeler"e ilişkin kısmı yönünden, damga vergisine tabi kağıtların hükümlerinin uzatılmasına ilişkin kağıtların damga vergisine tabi tutulabilmesi için, kağıdın imzalanması, yani hukuken tekemmül ettiği anda yoruma yer vermeyecek şekilde (ilk) sözleşme süresinin uzatılması sonucunu doğurması, başka deyişle kendiliğinden uzama sonucunu doğurmasının gerektiği, taraflara süre uzatımı konusunda ileriye dönük anlaşma veya yetki veren kağıtların bu anlamda sözleşme süresini kendiliğinden uzatan kağıtlar olarak kabul edilmesi kıyas yoluyla vergilendirmeye neden olacağından kabulüne hukuken olanak bulunmadığı,

olayda, damga vergisi uyuşmazlık konusu 20/01/2020, 20/02/2020 ve 20/04/2020 tarihli "5. Bölge (İzmir) Ayrım Dağıtım Hizmetlerine İlişkin Ek Sözleşme" başlıklı sözleşmeler incelendiğinde, sözleşmelerin "süre uzatımı" başlıklı 2. maddelerinde, "PTT'ce gerek görülmesi halinde" sözleşme süresinin sırasıyla yedi ay, dokuz ay ve oniki ay uzatılabileceği hususunda PTT A.Ş.'ye yetki verildiği,

bu haliyle söz konusu sözleşmelerin mevcut sözleşmenin süresinin kendiliğinden uzatılması sonucunu doğurmadığı açık olup, söz konusu kağıtların Kanun'un 2. maddesi uyarınca vergiye tabi tutulmalarında hukuka uyarlık bulunmadığı;faiz istemine gelince, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112/4.hükmü uyarınca damga vergilerinin kesinti tarihlerinden itibaren tecil faizi oranına göre hesaplanacak faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiği;

gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, damga vergilerinin kesinti tarihlerinden itibaren tecil faizi oranına göre hesaplanacak faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Vergilendirme işleminde vergi hatası bulunmadığı, davacı iddialarının hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu, ihale makamından alınan "olur" ile sözleşme süresinin uzatılmasında alınan "olur" sözleşme bedelini değiştirir mahiyette olduğundan söz konusu "olur"un damga vergisine tabi olduğu, ek sözleşmelerle sözleşme süresinin uzatılmasında süre uzatımına ilişkin düzenlenen ek sözleşmelerin de damga vergisine tabi olduğu, faizin yasal dayanağının bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Damga Vergisi Kanunun 1,2 ve 4/3.maddesi hükümleri ile davacı ve Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. arasında imzalanan 28/06/2019 tarihli ayırım-dağıtım hizmetlerine ilişkin doğrudan temin sözleşmesi hükümlerinin dava konusu olay kapsamında değerlendirilmesinden, doğrudan temin sözleşmesi taraflarının sözleşmedeki hak ve yükümlülüklerine dair iradelerinin yanında, davacının "PTT A.Ş. tarafından gerek görülmesi halinde sözleşme süresinin mevcut sözleşme birim fiyat ve şartları ile uzatılabileceğine" dair iradesini de ihtiva etmesi karşısında,

davacının süre uzatımına dair bu iradesi gözetilerek PTT A.Ş. tarafından sözleşme süresinin sözleşme birim fiyat ve şartları ile uzatıldığına dair alınan "olur" üzerine tesis edilen ve davacı tarafından tebellüğ edilip bir örneği dosyaya sunulan süre uzatım yazılarının,

28/06/2019 tarihli sözleşmenin süresinin uzatılmasına ilişkin olması ve anılan yazıların bir hususu ispat veya belli eden içeriğe sahip olması nedeniyle damga vergisine tabi olduğu sonucuna varıldığından ve kağıdın damga vergisine tabi tutulabilmesi için imzaların aynı kağıt üzerinde bulunması gerekmediği gibi süre uzatımının mektupla yapılmasının da varılan bu sonuca bir etkisi bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin "olur" üzerine tesis edilen süre uzatım yazıları ile sözleşme süresinin uzatılması dolayısıyla alınan sözleşme damga vergisine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı.

Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin "ek sözleşmeler" ile sözleşme süresinin uzatılması dolayısıyla alınan sözleşme damga vergisine ilişkin kısmına gelince, olayda, 28/06/2019 tarihli sözleşmede yazılı sürenin mektup, şerh ve ek sözleşme gibi herhangi bir belge düzenlenmeden sözleşmede yazılı hüküm uyarınca kendiliğinden uzamadığı, aksine taraflarca süre uzatıma dair ek sözleşmeler yapılarak süre uzatımının sağlandığı, sözleşme süresinin uzatılmasına dair düzenlenen ek sözleşmelerin Damga Vergisi Kanunu 14.maddesi uyarınca damga vergisine tabi olduğu sonucuna varıldığından, kararın bu kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı;

anlaşıldığından temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dosya tekemmül ettiğinden davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. ile imzalanan "5.Bölge Ayırım Dağıtım Hizmetleri Doğrudan Temin Sözleşmesi"nin süresinin sona erdiği 28/06/2019 tarihinden itibaren ilk 6 aylık süre için sözleşme hükmü uyarınca Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.'nin makam oluruna istinaden süre uzatım yazısıyla ; ikinci 6 aylık süre için ise ek sözleşmeler imzalanmak suretiyle süre uzatımı yapılması nedeniyle ödenen sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1. maddesinin 1. fıkrasında, kanuna ekli (I) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu. 2. maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi olduğu.

10. maddesinde ise, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre bu kağıtlarda yazılı paranın; maktu vergide, kağıtların mahiyetlerinin esas alınacağı, belli para teriminin kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 14. maddesinde, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı, mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar veya nispette vergi alınacağı hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, makam oluruna istinaden süre uzatım yazısıyla süre uzatımı yapılması nedeniyle alınan sözleşme damga vergisine ilişkin kısmının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup, davalı tarafından ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın söz konusu kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının,ek sözleşmeler imzalanmak suretiyle süre uzatımı yapılması nedeniyle alınan sözleşme damga vergisine ilişkin kısmına yönelik davalı tarafın temyiz isteminin incelenmesine gelince;

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; belli para parayı ihtiva eden sözleşmelerin damga vergisine tabi olduğu, belli para parayı ihtiva eden sözleşmelerin süresinin uzatılması halinde aslından alınan ile aynı oranda damga vergisi alınacağı anlaşılmaktadır.

Bölge İdare Mahkemesince, ek sözleşmelere ilişkin sözleşme damga vergisi yönünden,damga vergisi uyuşmazlık konusu 20/01/2020, 20/02/2020 ve 20/04/2020 tarihli "5. Bölge (İzmir) Ayrım Dağıtım Hizmetlerine İlişkin Ek Sözleşme" başlıklı sözleşmeler incelendiğinde, sözleşmelerin "süre uzatımı" başlıklı 2. maddelerinde, "PTT'ce gerek görülmesi halinde" sözleşme süresinin sırasıyla yedi ay, dokuz ay ve oniki ay uzatılabileceği hususunda PTT A.Ş.'ye yetki verildiği,

bu haliyle söz konusu sözleşmelerin mevcut sözleşmenin süresinin kendiliğinden uzatılması sonucunu doğurmadığı açık olup, söz konusu kağıtların Kanun'un 2. maddesi uyarınca vergiye tabi tutulmalarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusu kabul edilmiş ise de, yukarıda belirtildiği üzere, belli para parayı ihtiva eden sözleşmelerin süresinin uzatılmasının damga vergisine tabi olması nedeniyle olayda, asıl sözleşmenin tarafları arasında 20/01/2020, 20/02/2020 ve 20/04/2020 tarihlerinde düzenlenerek imzalanan "1.

Bölge (İstanbul Avrupa Yakası) Ayrım Hizmetlerine İlişkin Ek Sözleşme"ler ile süresinin uzatıldığı gözetildiğinde belli para parayı ihtiva eden sözleşmenin ek sözleşmeler ile süresinin uzatılması dolayısıyla süre uzatımına ilişkin düzenlenen ek sözleşmelerinde damga vergisine tabi olduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda; düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemin ek sözleşmeler imzalanmak suretiyle süre uzatımı yapılması nedeniyle ödenen sözleşme damga vergisine ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının ek sözleşmeler nedeniyle ödenen sözleşme damga vergisine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.