Danıştay 9. Daire E.2024/7496 K.2025/3667

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Turizm Gıda İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve gecikme faizi, 2013/Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası borçlarına isabet eden kısım yönünden; dayanağı asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... sayılı ödeme emrine ilişkin ikinci tebligata dayanak olan ilk tebligatın neden yapılamadığına ilişkin gerekli açıklamaların tebliğ alındısında yer almadığından hukuka uygunluk bulunmadığı,

ödeme emrinin diğer kısımları yönünden ise dayanağı asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... sayılı ödeme emrinin şirket müdürünün MERNİS adresine ikinci kez çıkarıtıldığı, tebliğ alındısında tebligat pusulasının usulüne uygun olarak tebliğ zarfına yapıştırılmasına rağmen, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren pusulanın kapıya yapıştırıldığına dair hususun tebliğ zarfı üzerine şerh ve imza edilmediği görüldüğünden asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun olarak kesinleşen bir kamu alacağı bulunmadığından dava konusu ödeme emrinin buna ilişkin kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne,

ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emrinin 2013 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve gecikme faizi, 2013/Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası borçlarına isabet eden kısım yönünden; dayanağı asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... sayılı ödeme emrinin tebliğine ilişkin 27/10/2020 tarihli ilk tebliğ alındısında,"muhatabın gösterilen adreste sorulduğu muhatap tanınmıyor olduğundan tebliğ yapılamadı" ibaresinin tebligat parçasının idarede kalan nüshası üzerine yazılarak dağıtıcı kaşesi eklenerek davalı idareye iade edildiği,

ikinci tebligatta ise, "muhatabın gösterilen adresinden sorulduğu, muhatab adresten ayrılmış olduğundan ve yeni açık adresi bilinmediğinden ve merciin isteği üzerine kapıya 2 no'lu haber kağıdı asılıp muhatap vergi dairesine davet edildi." şerhini içerdiği,

bu şekilde yapılan tebligatın hukuka uygun olduğu ve 27/11/2020 tarihinde kapıya yapıştırılmak suretiyle tebliğ edildiği ve bu çerçevede asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin usulüne uygun olarak kesinleştiğinden ilgili dönemde kanuni temsilci olan davacı adına düzenlenen ve bu borçlara istinaden yapılan takibin hukuka uygun olduğu görüldüğünden, istinafa konu kararın bu kısma ilişkin hüküm fıkrasında hukuki isabet bulunmadığı, Vergi Mahkemesi kararının diğer kısmının ise hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle davalı istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, istinafa konu kararının kısmen kaldırılmasına,

2013 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve gecikme faizi, 2013/Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası borçlarına isabet eden kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Mükellefiyeti terkin edilen şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin elektronik tebligat gönderilemeyeceği, ödeme emri içeriği alacağın zamanaşımına uğradığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Asıl borçlu şirket adına tahakkuk eden ve şirket malvarlığından tahsil edilemeyen amme alacaklarının tahsili amacıyla davacı adına ödeme düzenlenen ödeme emrinin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, ... Petrol Turizm Gıda İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 8. Maddesinde; hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu kanunda yazılı müddetlerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul Kanunu hükümlerinin tatbik olunacağı belirtilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni ve İdari Süreler" başlıklı 14. maddesinde; vergi muamelelerinde sürelerin vergi kanunları ile belli edildiği, Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde onbeş günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliğ yapacak olan idarenin belirleyeceği ifade edilmiştir.

Aynı Kanunun 102. maddesinde; tebliğ olunacak evrakı içeren zarfın posta idaresince muhatabına verileceği ve bu durumun muhatap ile posta memuru tarafından tebliğ alındısına tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunacağı, bu Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması durumunda (Bulunamama durumu o adresten geçici ayrılmaları da kapsar.) durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek,

tebliğ evrakının gönderildiği idareye iade edileceği, bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılacağı, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeplerle tebliğ edilemezse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusulanın kapıya yapıştırılacağı, bu durumun, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek,

tebliğ evrakının, gönderildiği idareye iade edileceği, tebliğ evrakının pusulanın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ yapılmış sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

485 nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin Ek:1 bölümünde iki kısımdan oluşan pusula örneğine yer verildiği, söz konusu pusulanın "Tebligat Pusulası (Muhatap)" başlığını taşıyan kısmında. “Tebliğ evrakını gönderen idareden alabileceğiniz duyurulur. Tebellüğden imtina edilmesi halinde pusulanın kapıya yapıştırıldığı tarihte tebliğ yapılmış sayılır.

Yerleşim yeri adresine ikinci defa gidildiği halde tebliğ yapılacak olanların bu adreste bulunamaması durumunda (geçici ayrılmayı da kapsar) tebliğ evrakının pusulanın kapıya yapıştırıldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde alınması halinde alındığı gün, bu süre içerisinde alınmaması halinde 15. günde tebliğ yapılmış sayılır.” şerhinin matbu olarak yer aldığı, pusulanın diğer kısmı olan "Tebligat Pusulası" başlığını taşıyan ve idarede kalacak olan kısmında ise söz konusu şerhin yer almadığı görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu ödeme emrinin 2013 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve gecikme faizi, 2013/Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası borçlarına isabet eden kısma yönelik hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup, davacı tarafından ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın söz konusu kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu ödeme emrinin 2013 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve gecikme faizi, 2013/Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası borçları dışında kalan kısmına yönelik davalı idare temyizi yönünden;

Yukarıda belirtilen ve 485 nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin Ek:1 bölümünde yer verilen ve iki kısımdan oluşan pusula örneğinde de görüldüğü üzere, iki kısımdan oluşan tebligat pusulasının "Tebligat Pusulası (Muhatap)" başlığını taşıyan ilk kısmı, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakının da aynı sebeplerle tebliğ edilememesi durumunda kapıya yapıştırılacak olan ve tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren matbu bir pusula olduğu, tebligat pusulasının diğer kısmının ise "Tebligat Pusulası" başlığını taşıyan ve idarede kalacak olan kısım olduğu,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesine göre ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakının da aynı sebeplerle tebliğ edilememesi durumunda, adreste bulunamama, adresin kapalı olması vb. sebepler ile birlikte tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren tebligat pusulasının (muhatap) kapıya yapıştırıldığına dair hususun tebliğ zarfı üzerine şerh ve imza edilerek adresin kapısına "Tebligat Pusulası (Muhatap)" başlıklı matbu pusulanın doldurularak yapıştırılmasının yeterli olduğu,

İdarede kalacak olan Tebligat Pusulası başlıklı kısmın ise, yapılan tebligatı belgelendirme ve gerektiğinde delillendirme işlevi gördüğü anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; temyize konu kararda dava konusu ödeme emrinin 2013 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve gecikme faizi, 2013/Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası borçları dışında kalan kısmı borcun dayanağı asıl borçlu şirket adına düzenlenen 2017/1001 sayılı ödeme emrinin şirket müdürünün MERNİS adresine ikinci kez çıkarıtıldığı,

tebliğ alındısında tebligat pusulasının usulüne uygun olarak tebliğ zarfına yapıştırılmasına rağmen, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren pusulanın kapıya yapıştırıldığına dair hususun tebliğ zarfı üzerine şerh ve imza edilmediği görüldüğünden asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun olarak kesinleşen bir kamu alacağı bulunmadığından iptal edilmiş ise de;

adrese ikinci kez çıkarılan tebliğ evrakı üzerine "muhatabın bilinen adresine ikinci kez gidildi adreste tanınmıyor Adrese tebligat pusulası bırakıldı." şerhi ile tebliğ evrakının tebliğ edilemeyip kapıya bırakıldığının posta memuru tarafından beyan ve imza edildiğin anlaşılmaktadır.

Öte yandan, temyize konu ödeme emrinin buna ilişkin kısımının dayanağı asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin şirketin kanuni temsilcisi İbrahim Engin'in ikamet adresi olan "... Mah. ... Sk. ...

Yenişehir/MERSİN" adresine posta yoluyla ilk olarak 06/09/2019 tarihinde tebliğe çıkarıldığı, tebliğ gerçekleştirilemediğinden iade edildiği, daha sonra aynı adrese 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 14 ve 102. maddeleri uyarınca münasip bir süre beklenmeksizin 3 (üç) gün sonra 09/09/2019 tarihinde ikinci kez tebliğe çıkarıldığı, iki tebligat arasında beklenilen sürenin makul kabul edilemeyeceği, münasip süre beklenmeksizin yapılan bu tebligatın usulüne uygun olmadığı anlaşıldığından,

dava konusu ödeme emrinin 2013 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve gecikme faizi, 2013/Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası borçları dışında kalan kısmının dayanağı asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin usulsüz tebliğ edilmesi nedeniyle usulüne uygun kesinleşmeyen amme alacağının tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinin buna ilişkin kısmında hukuka uygunluk, temyize konu kararın bu kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.