Danıştay 9. Daire E.2025/30 K.2025/966

Dava konusu istem:Davacı tarafından, vergiye uyumlu mükelleflere tanınan vergi indiriminden yararlandırılması gerektiği ihtirazı kaydıyla verilen 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde tahakkuk ettirilen kurumlar vergisinin %5'i oranındaki vergi indiriminden yararlandırılmaması işleminin iptali ile fazladan ödenen 257.191,71.TL'nin tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince, fazladan ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faizi ile birlikte iadesine ilişkin kısmı yönünden verilen bozma kararına uyarak dosyayı yeniden incelemek suretiyle; davacının 2018 yılı kurumlar vergisi beyanında vergiye uyumlu mükellef indiriminden yararlanması gerektiği kesinleşen yargı kararıyla tartışmasız hale geldiği, ancak beyanname ve tahakkuk fişine göre davacının ilgili yıl için ödenecek vergisi çıkmadığından indirimden yararlanmasının mümkün olmadığı,

vergi indirimi tutarının kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihi izleyen bir tam yıl içinde davacının beyanı üzerine tahakkuk edecek diğer vergilere mahsup edilebileceği ve bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilemeyeceği, Dairelerinin ara kararına davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, takip eden bir tam yıl içinde davacının beyanı üzerine tahakkuk etmiş vergiler bulunmasına rağmen kullanılamayan indirimin mahsubu talebinde bulunulmadığının anlaşıldığı,

bu durumda, vergiye uyumlu mükellef indiriminden doğan hakkını beyan üzerine tahakkuk tarihinde kullanabilme olanağı olmamakla birlikte yasayla tanınan bir yıllık süre içinde de kullanma isteğinde bulunmadığı anlaşılan davacının tazmini gerekecek bir zararının bulunmadığı sonucuna varıldığından, 257.191,71 TL kurumlar vergisinin tecil faiziyle birlikte iadesine dair Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Vergiye uyumlu mükelleflere tanınan vergi indiriminden yararlandırılması gerektiği ihtirazı kaydıyla verilen 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde vergi indimi tutarının hesaplanmaması nedeniyle anılan tutarın yasal süresi içinde vergi borçlarına mahsubunun istenemediği, vergi indirimi uygulamasından haksız ve hukuka aykırı şekilde yararlandırmadığından vergi indirim tutarı 257.191,71 TL'nin iadesi gerektiği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Vergiye uyumlu mükelleflere tanınan vergi indiriminden yararlandırılması gerektiği ihtirazı kaydıyla verilen 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde tahakkuk ettirilen kurumlar vergisinin %5'i oranındaki vergi indiriminden yararlandırılmaması işleminin iptali ile fuzulen ödenen 257.191,71.TL'nin tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

Olay tarihinde yürürlükte bulunan haliyle "Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi" başlıklı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde, "Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’i, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirilir.

Şu kadar ki hesaplanan indirim tutarı, her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından fazla olamaz. İndirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutar, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebilir. Bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarlar red ve iade edilmez.

Söz konusu indirimden faydalanabilmek için;

1. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş (Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.) ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olması (Her bir beyanname itibarıyla 10 Türk Lirasına kadar yapılan eksik ödemeler bu şartın ihlali sayılmaz.),

2. (1) numaralı bentte belirtilen süre içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması (Yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararlarıyla veya 213 sayılı Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine göre tamamen ortadan kaldırılmış olması durumunda bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.),

3. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla, vergi aslı (vergi cezaları dâhil) 1.000 Türk lirasının üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmaması, şarttır.

İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört takvim yılında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan fiilleri işlediği tespit edilenler, bu madde hükümlerinden yararlanamazlar.

Bu maddede geçen vergi beyannamesi ve vergi ibareleri, Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine verilmesi gereken vergi beyannameleri ile bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergileri ifade eder.

Birinci fıkrada yer alan tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan tutarın %5’ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı, birinci fıkrada yer alan oranı ve tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, kanuni oran ve tutarına getirmeye; Maliye Bakanlığı, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinin birinci fıkrasında, maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’ine isabet eden vergi indirim tutarını, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirileceği, indirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutarın, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebileceği düzenlenmiştir.

Olayda, davacının 2018 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin incelenmesinden, mahsup edilecek vergiler toplamının fazla olması nedeniyle ödenmesi gereken kurumlar vergisinin çıkmadığı, dolayısıyla kurumlar vergisi beyannamesinden kaynaklanan bir kurumlar vergisi ödemesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacının izleyen yıl içinde beyanı ile tahakkuk edecek vergilerinin ödenmesi sırasında vergi indirimi konusu yapılamayan tutarın mahsubu imkanından yoksun kaldığı hususunun davacının vergi indiriminden faydalanılamaması suretiyle yapılan tahakkukun, vergi indirim tutarına isabet eden kısmının iptali ile ortaya konulması sonucunda; vergi indirim tutarının, kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihi izleyen bir tam yıl içinde davacının beyanı üzerine tahakkuk edecek diğer vergilere mahsup edilebileceği ve bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilmeyeceği de açıktır.

Ancak dava konusu olayda olduğu gibi davacının cari dönemde ihtirazı kayıtla verdiği kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde göstererek mahsuba konu ettiği 257.191,71.TL indirim tutarının davalı idarece kabul edilmemesi üzerine bu olumsuz işleme karşı dava açıp sonrasında yargı kararı ile iptal edildiği hallerde davacılardan iptale konu edilen işlemden önce izleyen dönem içinde mahsup talebinde bulunmasını beklemek davacılar açısından hak kaybına sebebiyet vereceğinden, Dairemizin bozma kararına uyularak verilen Daire kararında yer verilen,

davacının takip eden bir tam yıl içinde beyan edilen tahakkuk ve tahsil edilmiş vergiler bulunmasına rağmen kullanılamayan indirim tutarının mahsubu talebinde bulunulmadığı belirtilerek hüküm kurulması hukuka uygun düşmemiştir.

Buna göre.

Bölge İdare Mahkemesinin 26/09/2024 tarihli ara kararına istinaden davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihi izleyen bir tam yıl içinde beyanı üzerine tarh tahakkuk ve tahsil edilen vergiler toplamının, vergi indirimi tutarından fazla olduğu anlaşıldığından, davacının vergi indiriminden yararlandırılmaması suretiyle vergi indirim tutarının kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihi izleyen bir tam yıl içinde davacının beyanı üzerine tahakkuk ettirilen vergilere mahsup imkanı tanınmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından,

vergi indiriminden yararlandırılmaması nedeniyle ödenen 257.191,71 TL'nin tecil faiziyle birlikte iadesine dair Vergi Mahkemesi kararını kaldırarak davanın bu kısmının reddine hükmeden Bölge İdaresi Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.