Danıştay Danıştay 13. Daire Başkanlığı E.2015/5502 K.2015/4574

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

Dava; 04.06.2015 tarih ve 2015/140 sayılı Fon Kurulu kararının iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesi'nce; dava konusu işlemin mahkeme kararına dayalı olarak alındığı; davacının mevcut hukukî durumunu değiştirmediği; ortada idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığından, davanın esasının incelenmesine hukuken imkân bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş, bu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Anayasa'nın 138. maddesinin 4. fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu; bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında da: Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun idarî dava türlerinin sayıldığı 2. maddesinde; iptal davaları, idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin, idarî davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise; 14. maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendinde yazılı hâlde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında, 4389 sayılı Kanun kapsamında ortaya çıkan Fon alacağına mahsuben Fon'a devredilen taşınmazda fuzuli şagil olduğundan bahisle ecrimisil tahakkuk ettirilerek 11.07.2006 tarih ve 7802 sayılı ödemeye çağrı mektubu ve 04.09.2006 tarih ve 150 sayılı ödeme emrinin düzenlendiği, anılan alacağın ödenmemesi üzerine bu kez davacının mal bildiriminde gösterdiği iki adet taşınmazının haczedilerek satışına karar verildiği, davacı tarafından ödemeye çağrı mektubu, ödeme emri ve satış işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:..., ...tarih ve E:.., K:2012/1441, ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararlarıyla bu işlemlerin iptaline karar verildiği, anılan kararların Dairemizin 29.04.2015 tarih ve E:2013/654, K:2015/1676, 29.04.2015 tarih ve E:2013/769, K:2015/1677, 29.04.2015 tarih ve E:2013/164, K:2015/1678 sayılı kararlarıyla onandığı, anılan iptal kararları üzerine dava konusu işlem ile, 6183 sayılı Kanun kapsamında başlatılan takiplerin sonlandırılarak, bu kapsamda konulan tüm hacizlerin kaldırılmasına,

6183 sayılı Kanun kapsamında yapılan taşınmaz satışlarının kesinleşerek taşınmazların alıcılar adına tescil edilmiş olmaları ve satış işlemlerinden önceki hukukî ve fiili durumuna geri gelmesinin sağlanmasının hukuken mümkün olmaması nedeniyle satış ve takip sonucu yapılan tüm tahsilatların neması ile birlikte iade edilmesine, anılan davaların temyiz taleplerinden feragat edilmesine ve takibe konu alacağın genel hükümler kapsamında başlanılan dava ve takibine devam edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerine göre idare, yargı kararını uygulama konusunda bağlı yetki içinde olup yargı kararlarının icaplarını gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır. Yargı kararının yerine getirilmesinde idare, kararın icabına göre ya işlem tesis edecek ya da eylemde bulunacaktır. Söz konusu eylem ve işlemlerin dava konusu edilmesi hâlinde yargı mercilerince, sadece yargı kararının icaplarının yerine getirilip getirilmediği yönünde sınırlı bir inceleme yapılması gerekmektedir.

Bakılan uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin yargı kararının yerine getirilmesine ilişkin bir işlem olduğu, anılan işlemde her ne kadar davacı hakkında 6183 sayılı Kanun kapsamında başlatılan takiplerin sonlandırılmasına karar verilmiş ise de, 6183 sayılı Kanun kapsamında yapılan taşınmaz satışlarının kesinleşerek taşınmazların alıcılar adına tescil edilmiş olmaları ve satış işlemlerinden önceki hukukî ve fiili durumuna geri gelmesinin hukuken mümkün olmadığından bahisle satış ve takip sonucu yapılan tüm tahsilatların neması ile birlikte iadesine karar verildiği dikkate alındığında,

dava konusu işlemin davacının hukukunu etkileyen idarî davaya konu edilebilecek nitelikte kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esasına girilerek hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerekirken, işlemin idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle işin esası görüşülmeksizin verilen Mahkeme kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.