Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2012/5555 K.2017/6152

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:

Dava; davacı şirkete 5510 sayılı Kanun hükümlerine muhalefet ettiği gerekçesi ile aynı Kanun'un 102. Maddesi uyarınca verilen ...-TL idari para cezasına ilişkin ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 15.04.2010 gün ve 6038452 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesi'nce; davacı şirkete ait iş yerinde sigortasız olarak çalıştırıldığı ileri sürülen işçilerin bu iş yerinde çalışıp çalışmadıklarının ancak bu döneme ilişkin olarak davalı idarece prim tahakkuk ettirilmesi ve bunun tebliğ edilmesi suretiyle tespit edileceğinden, davalı idarece bu husus yerine getirilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ve davacı tarafından davalı kuruma ödenen meblağın iadesi talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, anılan Mahkeme kararının usul hükümlerine aykırı olduğu ileri sürülüp temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait işyerinde Sosyal Güvenlik Kontrol Memurlarınca yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanak ile; sigortalı çalışanlar dışında 49 kişinin daha çalıştığı, denetim anında ismi tespit edilemeyen bu kişilerin iş yerini terk ettiği, davacı şirket yetkilisince bu kişilerin kendi iş yerinde çalışmayıp çevre bahçelerde zeytin topladığını ve yağmurdan kaçarak davacı işyerine sığındıklarının belirtildiği, bu tutanağın davalı şirket yetkilisince de imzalandığı,

bu tutanak dikkate alınarak düzenlenen 15.12.2008 gün ve ... sayılı raporda çalışan 49 kişi için işe giriş bildirgesi, aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmediğinin tespit edilmesi üzerine davacıya, işe giriş bildirgeleri, aylık prim hizmet belgelerinin süresinde verilmemesi gerekçesiyle idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir.

Evrensel Ceza Hukuku ilkeleri çerçevesinde, bir fiilden ötürü ceza verilebilmesi için fiilin somut bilgi ve belgeler ile aksine ihtimal verilmeyecek şekilde ispatlanmasının gerekeceği tartışmasızdır.

Olayda, davacıya ait işyerinde yapılan denetim sırasında, Sosyal Güvenlik Kontrol Memurları tarafından hazırlanan yerel denetim tutanağı ile söz konusu iş yerinde 49 işçinin çalıştığı tespitinin yapıldığı ayrıca bu konuda başka tespitler yapılmadan yalnızca bu tutanak dikkate alınmak suretiyle dava konusu işleme dayanak alınan rapor hazırlandığı görülmüş olup, davacıya ait iş yerinde 49 işçi çalıştırıldığı hususunun somut bilgi ve belgelerle açık bir biçimde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.

Kişi hakkında ceza yaptırımı uygulanabilmesi için fiilin, somut bilgi ve belge ile aksine ihtimal verilmeyecek şekilde ispatlanarak sübuta erdirilmesi ve bunun üzerine ceza yaptırımı uygulanması gerektiğinden, tutanakta tespit edilen hususların açıkça ortaya konulamaması nedeniyle verilen para cezasında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda; belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekteyse de, farklı bir gerekçeyle dava konusu işlemi iptal eden ve davalı idareye ödenen meblağın iadesine karar veren İdare Mahkemesi kararı sonucu itibariyle hukuka uygun bulunmaktadır.