Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2013/14267 K.2017/726

Hüküm veren Danıştay Onbeşinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü: Dava; davacının ... İli, ... İlçesi, ...Köyü'nden, terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığından bahisle uğradığını ileri sürdüğü zararının, 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yaptığı başvurunun kısmen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesi'nce, Mardin İl Jandarma Komutanlığınca ara kararına cevaben gönderilen yazıda ...Köyü'nün 1994-2003 yılları arası boş kaldığının belirtildiği, bu nedenle köyün boş olarak kaldığı sürenin 10 yıl olduğu, ancak idarece gönderilen hesap cetvelinin incelenmesinden köyün boş kaldığı sürenin 7 yıl olarak kabul edildiği ve hesaplamanın da 7 yıl üzerinden yapıldığı,

ayrıca davacının ev ve ahırına yönelik hesaplamanın Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca her yıl yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ hükümlerinin esas alınması suretiyle, Komisyonca, binaların, niteliğine ve yapımında kullanılan malzemeye göre bir ayrıma tabi tutularak köy tipi ev için I. Sınıf B Grubu'ndaki, betonarme ev için II. Sınıf B Grubu'ndaki, ahır-samanlık için ise I. Sınıf A Grubu'ndaki m² birim maliyet değerlerinin esas alınması suretiyle hesaplama yapılması gerekirken ev ve ahır zararının hesabında kullanılan birim fiyatının eksik olduğu,

bu nedenle eksik hesaplama sonucu tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda karar verilmiştir.

Davalı idarece kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyize konu Mahkeme kararının, yapı zararlarının hesabına ilişkin gerekçesi incelenecek olursa;

Mahkemece, yapı zararlarının komisyon kararının verildiği tarihteki m² birim fiyatları üzerinden hesaplanmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilmiştir.

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'de yapı yaklaşık birim maliyetlerinin yüklenici kârı dahil edilerek belirlendiği belirtildiğinden, müteahhit eliyle inşa edilmeyen köy evlerinde/ahırlarında yapı yaklaşık birim maliyetlerindeki müteahhitlik kârı düşülerek(müteahhit kârından arındırılarak) zarar hesabı yapılması gerekmektedir.

Durum böyle olunca, yapı zararının hesabında işlem tarihindeki m² birim fiyatlarının uygulanması gerekmekle birlikte müteahhit eliyle inşa edilmeyen bu yapılara ilişkin m² birim maliyetlerine müteahhitlik kesintisi uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığından ve davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerden uyuşmazlık konusu yapı zararlarının hesabında, işlem tarihindeki m² birim fiyatları üzerinden müteahhitlik kesintisi yapılarak zarar hesabı yapıldığı anlaşıldığından aksi yönde verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Mahkeme kararının, ...Köyü'nün 1994-2003 yılları arasında boş kaldığı, bu nedenle zarar hesabının 10 yıl üzerinden yapılması gerektiğine ilişkin gerekçesi incelenecek olursa;

Davalı idarece köyün 1995-2001 (1995 ve 2001 yılları dahil edilmiştir.) yılları arası boş kaldığı kabul edilerek zarar hesabı 7 yıl üzerinden yapılmıştır.

20/08/2013 tarihli ... Köyü Muhtarı ...ve Jandarma görevlilerince düzenlenen tutanakta, 1992-1993 yılında bölgede artan terör olayları nedeniyle köy halkının köyde bulunan evlerini kendiliğinden terk ederek yakın illerdeki akrabalarına gittikleri, 1994 yılının sonlarında köyde hiçbir ailenin ikamet etmediği, 2003 yılının yaz ayına kadar köyde ikamet eden ailenin olmadığının belirtildiği, Mahkemece anılan tutanak uyarınca köyün 1994-2003 (1994 ve 2003 yılları dahil edilmiştir.)yılları arası 10 yıl boş kaldığının kabul edildiği görülmektedir.

27/08/2012 tarihli keşif tutanağında, 1994-2002 yıllarında taşınmazların kullanılamadığı belirtilmiş anılan tutanak Köy Muhtarı ... tarafından da imzalanmıştır.

Boşaltılan köylere ilişkin listelerde ...Köyü'nün 1994 yılında boşaldığı, 2002 yılında köye dönüş yapıldığı belirtilmektedir.

... İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı'nın 26/08/2013 tarih ve 36 sayılı yazısında, 24/12/1995 tarihinde yapılan milletvekili genel seçimleri ile mahalli idareler ara seçiminde ...Köyü boş olduğundan köyde sandık kurulu oluşturulmadığı, 03/11/2002 tarihinde yapılan milletvekili genel seçiminde sandık kurulu oluşturulduğu belirtilmiştir.

Durum böyle olunca, boşaltılan köylere ilişkin listelerde ... Köyü'nün 1994 yılında boşaltıldığı, 2002 yılında köye dönüşlerin olduğunun belirtilmesi, 03/11/2002 tarihinde yapılan milletvekili genel seçimlerinde köyde sandık kurulu oluşturulması hususları birlikte değerlendirildiğinde ... Köyü'nün 1994-2001 (1994 ve 2001 yılları dahil edilmiştir.) yılları arasında 8 yıl olarak boş kaldığı sonucuna varılmış olup zarar hesabının 10 yıl üzerinden yapılması gerektiğine ilişkin Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.