Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2016/914 K.2016/1540

Davanın Özeti

Davacı tarafından, direksiyon usta öğretici olarak çalışmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 03.06.2013 gün ve 3595 sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen 29.05.2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin 27. maddesinin 1. fıkrasının "ç" bendinin ikinci cümlesinde yer alan "yüksekokul mezunu olup" ibaresinin; Yönetmelik değişikliğinden önce usta öğreticisi sertifikasını aldığı, kazanılmış hakkı bulunduğu, değişiklik nedeniyle mağdur olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

Davalı 'nın Savunmasının Özeti : Dava konusu düzenlemenin artan trafik kazaları nedeniyle meydana gelen olumsuzlukları gidermek ve Avrupa Birliği Müzakereleri nedeniyle karayolları trafiği alanında yeni düzenleme yapma zorunluluğundan doğduğu, eğiticilerin eğitim kalitesi açısından önem arz ettiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

Davalı 'nin Savunmasının Özeti : Davacının lise mezunu olduğu, talepte bulunduğu tarihte Yönetmelikte değişiklik yapıldığı, dava konusu işlemin Yönetmeliğe uygun olarak tesis edildiği, hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi :

Düşüncesi : Dava konusu Yönetmelik maddesinde hizmet gereklerine, kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı, bu madde yönünden davanın reddi; davacı hakkında tesis edilen bireysel işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı :

Düşüncesi : Dava; Turgutlu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 03.06.2013 gün ve 3595 sayılı işlemi ile dayanağı olduğu belirtilen 29.05.2013 gün ve 28661 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin 27. maddesinin 1 no'lu bendinin (ç-2) alt bendinin iptali istemiyle açılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 123. maddesinde; "Motorlu taşıt sürücüsü yetiştirmek, yetişmiş olanlara sınav sonucu sertifika vermek, trafik ile ilgili öğretim ve eğitim yaptırmak üzere kamu kurumları ile diğer hakiki ve hükmi şahıslara Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ilgili mevzuatına göre sürücü kursları açma izni verilir.

Sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması, hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konuları ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliği, teminat miktarları, sertifika sınavlarının esas ve usulleri, sertifika aranmayacak sürücü belgesi sınıfları ve bunların sınavları İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca çıkartılan yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.

03.02.1987 gün ve 19361 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin "Kurs Öğreticilerinde Aranacak Şartlar" başlıklı 33. maddesinin (d-1) bendinde, direksiyon eğitimi dersi öğreticileri için "en az lise mezunu olmak" şartı aranmakta iken; bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran ve 29.05.2013 gün ve 28661 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin "Eğitim Personelinde Aranacak Şartlar" başlıklı 27. maddesi ile aynı görev için "en az yüksekokul mezunu olmak" şartı getirilmiş, anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinde ise.

Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce, özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarında yöneticiler hariç en az bir yıl eğitim personeli olarak görev alan veya halen görevde bulunan eğitim personelinin özlük haklarının saklı olduğu şeklinde düzenleme yer almıştır.

Dava konusu Yönetmelik maddesinde yapılan düzenlemenin; bu konuda karar alma ve düzenleme yetkisi bulunan idarece, Avrupa Birliği müzakereleri ve ülkemizde trafik alanında yaşanan olumsuzlukların giderilmesini teminen kaliteli ve nitelikli direksiyon öğreticisi yetiştirilmesi amacıyla yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Bu hali ile dava konusu Yönetmelik maddesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka ve mevzuata bir aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Turgutlu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 03.06.2013 gün ve 3595 sayılı işlemi hakkında ise;

Olayda; davacının, dava konusu Yönetmelik maddesi ile getirilen düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce sürücü kursunda direksiyon öğreticisi olarak çalışma imkanına sahip iken, Yönetmelik maddesi sonrasında direksiyon öğreticisi olabilmek için en az yüksekokul mezunu olma şartı getirilmesi sebebiyle çalışma imkanının elinden alındığı ve Yönetmeliğin yayımından önce görev alan eğitim personelinin haklarını koruyan Geçici 1. maddenin sertifika almış ancak henüz çalışmaya başlamamış personeli koruma altına almadığı görülmektedir.

Danıştay Sekizinci ve Onbeşinci Dairelerince 2013/5368 esas sayılı dosya ile ilgili olarak birlikte yapılan toplantıda; "...idare tarafından eski Yönetmelik döneminde en az bir yıl görev almış kişiler ile yeni yönetmeliğin yayım tarihi itibariyle halen görevde bulunan kişilerin özlük hakları korumak suretiyle bir geçiş hükmü getirilirken, eski Yönetmelik döneminde eğitim personeli olabilecekken, getirilen yeni Yönetmelik uyarınca eğitim personeli olarak çalışma şansı kalmayan henüz çalışmaya başlamamış ve fakat idarenin açtığı kursları tamamlayarak sertifika almış kişilerin geçiş hükmü kapsamına alınmamasının haklı beklenti ve eşitlik ilkesine aykırı..." olduğu gerekçesiyle Geçici 1. maddenin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, davacının geçmişe dönük haklarına koruma getirmeyen Geçici 1. maddenin hukuka aykırılığı yargı kararı ile ortaya konulduğundan, bu maddeye dayalı olarak tesis edilen Turgutlu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işlemi de hukuki dayanaktan yoksun kalmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmelik maddesi açısından davanın reddi, davacı hakkında tesis olunan işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü: Dava, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 03.06.2013 gün ve 3595 sayılı işlemi ile işlemin dayanağı olduğu belirtilen 29.05.2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin 27. maddesinin 1. fıkrasının "ç" bendinin ikinci cümlesinde yer alan "yüksekokul mezunu olup" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 123. maddesinde. 1. fıkrasında, motorlu taşıt sürücüsü yetiştirmek, yetişmiş olanlara sınav sonucu sertifika vermek, trafik ile ilgili öğretim ve eğitim yaptırmak üzere kamu kurumları ile diğer hakiki ve hükmi şahıslara Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ilgili mevzuatına göre sürücü kursları açma izni verileceği, 2. fıkrasında; sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması,

hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konuları ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliği, teminat miktarları, sertifika sınavlarının esas ve usulleri, sertifika aranmayacak sürücü belgesi sınıfları ve bunların sınavları İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca çıkartılan yönetmelikle belirleneceği hükmü yer almaktadır.

Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin 27. maddesinin 1. fıkrasının "ç" bendinin ikinci cümlesinde yer alan "yüksekokul mezunu olup" ibaresi yönünden; Anılan Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; eğitim personelinin kursta görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici gibi görevlileri ifade ettiği düzenlenmiştir.

03.02.1987 gün ve 19361 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin "Kurs Öğreticilerinde Aranacak Şartlar" başlıklı 33. maddesinin (d-1) bendinde, direksiyon eğitimi dersi öğreticileri için "en az lise mezunu olmak" şartı aranmakta iken; bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran ve 29.05.2013 gün ve 28661 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin "Eğitim Personelinde Aranacak Şartlar" başlıklı dava konusu 27. maddesi ile aynı görev için "en az yüksekokul mezunu olmak" şartı getirilerek.

1. fıkrasının "ç" bendinde; " Direksiyon eğitimi dersi için.

1) Üniversitelerin direksiyon eğitimi ile ilgili alanlarından ön lisans veya lisans mezunu olup öğreticilik yapacağı sınıftan sürücü belgesi sahibi olmak, 2) Yüksekokul mezunu olup öğreticilik yapacağı sınıftan en az üç yıllık sürücü belgesi sahibi olmaları koşuluyla Bakanlık veya millî eğitim müdürlüklerince verilmiş “Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi”ne sahip bulunmak (Herhangi bir sınıftan “Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi” bulunanlar başka bir sınıf sürücü belgesi aldığında bir yıl sonra yeni sertifika grubunda eğitim verebilir.) gerekir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin, Avrupa Birliği Müzakereleri ve ülkemizde karayolları trafiği alanında yaşanan olumsuz durumlar göz önünde bulundurularak kaliteli ve nitelikli direksiyon öğreticisi yetiştirilmesi amacıyla kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun bir şekilde gerekli düzenlemeleri yapma ve karar alma konusunda yetkisi bulunan İdare tarafından tesis edildiği görülmektedir.

Ayrıca motorlu taşıt sürücü kurslarında kursiyerlere direksiyon ve teorik ders eğitimi verecek olan eğitim personeli için yüksekokul mezunu olma şartının verimi ve eğitimin kalitesini arttıracağına da kuşku bulunmamaktadır.

Bu durumda direksiyon usta öğreticileri için eğitim personelinin niteliğinde değişiklik yapan dava konusu düzenlemede kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Turgutlu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 03.06.2013 gün ve 3595 sayılı işlemi hakkında ise;

Yukarıda ifade edildiği üzere direksiyon eğitimi dersi öğreticileri için "en az lise mezunu olmak" şartı aranmakta iken; bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran dava konusu Yönetmelik ile bu görevde bulunacaklar için "en az yüksekokul mezunu olmak" şartı getirilmiş, anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinde ise; Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce, özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarında yöneticiler hariç en az bir yıl eğitim personeli olarak görev alan veya halen görevde bulunan eğitim personelinin özlük haklarının saklı olduğu şeklinde düzenleme yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; lise mezunu olan ve Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü'nün açmış olduğu Motorlu Taşıt Sürücüleri Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Kursuna katılarak 30.04.2013 tarihinde "Kurs Bitirme Belgesi"ni alan davacının Direksiyon Usta Öğreticisi olarak görevlendirilmesi amacıyla yapılan teklifin Turgutlu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 03.06.2013 gün ve 3595 sayılı işlemi ile Yönetmelikte aranılan "yüksekokul mezunu olma" şartını sağlamadığından bahisle reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; davacının, dava konusu Yönetmelik maddesi ile getirilen düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce sürücü kursunda direksiyon öğreticisi olarak çalışma imkanına sahip iken, Yönetmelik maddesi sonrasında direksiyon öğreticisi olabilmek için en az yüksekokul mezunu olma şartı getirilmesi sebebiyle çalışma imkanının elinden alındığı ve Yönetmeliğin yayımından önce görev alan eğitim personelinin haklarını koruyan Geçici 1. maddenin sertifika almış ancak henüz çalışmaya başlamamış personeli koruma altına almadığı görülmektedir.

Bu bağlamda, Danıştay Sekizinci ve Onbeşinci Dairelerince 2013/5368 esas sayılı dosya ile ilgili olarak birlikte yapılan toplantıda; "...idare tarafından eski Yönetmelik döneminde en az bir yıl görev almış kişiler ile yeni yönetmeliğin yayım tarihi itibariyle halen görevde bulunan kişilerin özlük hakları korumak suretiyle bir geçiş hükmü getirilirken, eski Yönetmelik döneminde eğitim personeli olabilecekken, getirilen yeni Yönetmelik uyarınca eğitim personeli olarak çalışma şansı kalmayan henüz çalışmaya başlamamış ve fakat idarenin açtığı kursları tamamlayarak sertifika almış kişilerin geçiş hükmü kapsamına alınmamasının haklı beklenti ve eşitlik ilkesine aykırı..." olduğu gerekçesiyle Geçici 1. maddenin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, davacının geçmişe dönük haklarına koruma getirmeyen Geçici 1. maddenin hukuka aykırılığı yargı kararı ile ortaya konulduğundan, bu maddeye dayalı olarak tesis edilen Turgutlu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işlemi de hukuki dayanaktan yoksun kalmıştır.

Ayrıca yargı kararları doğrultusunda 27.08.2014 tarih ve 29101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Geçici 1. maddede de "Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce, özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarında yöneticiler hariç eğitim personeli olarak görev alan veya halen görevde bulunan eğitim personeli ile bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılan Motorlu Taşıt Sürücüleri Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Modüler Programı kurslarına katılıp sertifika alan direksiyon usta öğreticilerinin özlük hakları saklıdır." şeklinde değişiklik yapılmıştır.

Bu durumda davacının direksiyon usta öğreticisi olarak çalışmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Turgutlu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 03.06.2013 gün ve 3595 sayılı işleminin İPTALİNE, Yönetmeliğin 27. maddesinin 1. fıkrasının "ç" bendinin ikinci cümlesinde yer alan "yüksekokul mezunu olup" ibaresi yönünden davanın REDDİNE, aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin haklılık oranı dikkate alınarak ...-TL'sının davacı üzerinde bırakılmasına; ...-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı 'na verilmesine,