Danıştay Danıştay 5. Daire Başkanlığı E.2014/7898 K.2015/11032

Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesince işin gereği düşünüldü:

Davacı, görevli olduğu 'nda Mülkiye Müfettişince yapılan denetim sonucunda düzenlenen 10.10.2013 tarih ve 25/82 sayılı tazmin raporu ile tespit olunan kamu zararının kendisinden tahsiline yönelik 18.02.2014 tarih ve 257-62 sayılı işlemi ile bu işleme yapılan itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.

... 1. İdare Mahkemesince verilen .... günlü, .... sayılı kararla; kamu zararlarının tahsiline ilişkin hükümler dikkate alındığında davaya konu alacağın davacıdan, genel hükümlere göre adli yargı yerinde açılacak bir dava sonucuna göre tahsilinin gerektiği; buna göre dava konusu işlemin uyuşmazlık konusu kamu alacağının rızaen ödenmesi hususunda yapılan bir ön işlem olduğu; tek başına herhangi bir hüküm ve sonuç doğurmadığı ve bu yönüyle kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem niteliğinde olmadığı; davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Davacı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71. maddesinde; kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmış; maddenin devamında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak durumlar sıralanmış; kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgiliden tahsil edileceği belirtilmiş;

kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usul ve esasların, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmış olup; anılan madde uyarınca hazırlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde de kamu zararı tanımına benzer biçimde yer verilmiş ve Yönetmelikte, söz konusu zararların tespit, takip ve tahsil usulü maddeler halinde açıklanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; Alanya Belediyesi'nde İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişince yapılan denetim sonucu düzenlenen tazmin raporunda hizmet alım ihalelerinde yapılan fazla ödemelerin ilgililerden tahsil edilmesi yönünde görüş belirtildiği; anılan rapora istinaden yapılan fazla ödemelerin ve hesaplanan borç miktarının ödenmesinin ilgililerden istenilmesine ilişkin davalı İdarenin 18.02.2014 tarih ve 257-62 sayılı işlemi ve bu işleme yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemler, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.

Uyuşmazlık, Alanya Belediyesinde tespit edilen kamu zararından, davacının sorumlu tutularak ödemesinin istenilmesine ilişkin işlemden doğmaktadır.

Bu işlemin icrasının rızaen ödenmediği takdirde adli yargıda açılacak bir dava yoluyla yapılacak olması, onun kesin ve icrai olmadığını göstermemektedir.

Dava konusu işlemin idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir nitelik taşıdığı ve davacının hukukunu etkilediği anlaşıldığından; uyuşmazlığın esası yönünden incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.