Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/1002 K.2021/1087

Dava konusu istem: TCDD Genel Müdürlüğü, Kırklareli ili, ... Yol Bakım Onarım Şefliğinde yol bakım onarım şefi olarak görev yapan davacının, sağlık mazereti nedeniyle Halkalı 134. Yol Bakım Onarım Şefliği emrine atanma talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan TCDD Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı Genel Yazısı'nın "Mazerete Dayalı Yer Değişimleri" kısmında yer alan "Sağlık Durumu Nedeniyle Yer Değişimleri" başlıklı (B) bendinin ilk paragrafının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 28/11/2019 tarih ve E:2016/8698, K:2019/6675 sayılı kararıyla;

22/06/1993 tarih ve 21615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan TCDD Personel Yönetmeliği'nin "Nakil" başlıklı 71. maddesinde; "Personel görev ve unvan eşitliği gözetilmeden, kazanılmış hak aylık derecesi ile bulundukları kadro derecesine eşit veya daha üst, Kuruluş içinde başka yerlerdeki kadrolara naklen atanabilir." hükmüne, "Personelin İsteği Üzerine Nakil" başlıklı 73. maddesinde de "Nakiller hizmet gereği, sağlık zorunluluğu ya da personelin isteği üzerine yapılır.

Nakil isteğinde bulunabilmek için, en az 2 yıl aynı işyerinde çalışmış olmak şarttır.

Sağlık veya eş durumu nedeniyle yapılan nakil isteklerinde bu şart aranmaz.

Boş kadro bulunmaması ve personelin isteği halinde, kazanılmış hak ve aylık derecesinin en çok 3 derece altında, Kuruluş içinde başka yerlerdeki kadrolara naklen ataması yapılabilir. Bu şekilde alt dereceye atananların boş kadro bulunması halinde, süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine atanmaları mümkündür." hükümlerine yer verildiği,

TCDD Genel Müdürlüğünün 12/12/2014 tarih ve 86685 sayılı Genel Yazısı'nın "Mazerete Dayalı Yer Değişimleri" kısmında yer alan "Sağlık Durumu Nedeniyle Yer Değişimleri" başlıklı (B) bendinin ilk paragrafının iptali istemi yönünden;

Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı, normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunların yürürlüğünü Anayasa'dan, tüzüklerin yürürlüğünü kanunlardan, yönetmeliklerin ise yürürlüğünü kanun ve tüzüklerden aldığı, dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesinin mümkün bulunmadığı,

belirtilen hiyerarşinin, yönetmelikler bakımından bir ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinde. Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilecekleri kuralına yer verildiği,

İdare hukukunda normlar hiyerarşisinde yönetmeliklerden sonra gelen düzenleyici işlemlerden olan genelgeler, kılavuzlar ve genel yazıların, bir yönetmeliğe veya üst hukuk normuna dayalı olarak hazırlandığı, genelgeler, kılavuzlar ve genel yazılar ile yönetmelik ve/veya üst hukuk normu hükümlerine açıklık getirilmek suretiyle uygulamaya geçirilmesinin amaçlandığı,

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Haydarpaşa 131. Yol Bakım Onarım Şefliğinde yol sürveyanı olarak görev yapmakta iken girdiği görevde yükselme sınavında başarılı olması nedeniyle ... tarih ve ... sayılı emir ile Pehlivanköy 172. Yol Bakım Onarım Şefliği'ne yol bakım onarım şefi olarak atandığı, kızının sağlık durumu nedeniyle Halkalı Yol Bakım Onarım Şefliği'ne atanma isteminin ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddi üzerine, anılan işlem ile bu işlemin dayanağı olan TCDD Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı Genel Yazısı'nın "Mazerete Dayalı Yer Değişimleri" kısmında yer alan "Sağlık Durumu Nedeniyle Yer Değişimleri" başlıklı (B) bendinin ilk paragrafının iptali istemiyle incelenmekte olan davanın açıldığının görüldüğü,

TCDD Personel Yönetmeliği'nin 73. maddesi ile personelin isteği üzerine yapılacak olan nakil işlemlerinde nakil isteğinde bulunabilmek için en az iki yıl aynı işyerinde çalışmış olma şartının sağlık veya eş durumu nedeniyle yapılan nakil isteklerinde aranmayacağının düzenlenmiş olmasına karşın, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı Genel Yazısı'nın "Mazerete Dayalı Yer Değişimleri" kısmında yer alan "Sağlık Durumu Nedeniyle Yer Değişimleri" başlıklı (B) bendinin ilk paragrafında personelin, görev yaptığı işyerine atandığı tarihten önce kendisi, eşi ve birlikte ikamet ettiği annesi, babası,

bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin var olan hastalığı nedeniyle aynı işyerinde bir yılını doldurmadan yer değişikliği talebinde bulunamayacağına ilişkin düzenleme ile yönetmelik hükmünü kısıtlayıcı nitelikte bir sınırlama getirildiği,

Anayasa'nın güvencesi altına alınan bir hakkın, üst hukuk normlarına aykırı bir biçimde sınırlandırılması niteliğinde bulunan dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu,

Davacının, sağlık mazereti nedeniyle Halkalı 134. Yol Bakım Onarım Şefliği emrine atanma talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi yönünden;

Hukuka aykırılığı tespit edilen davaya konu Genel Yazı hükmünün uygulama işlemi niteliğinde olan sağlık mazereti nedeniyle yer değişikliği başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı,

Bununla birlikte, dava konusu bireysel işlemin iptali yolunda verilen kararın, davacının sağlık özrü sebebiyle doğrudan atanması sonucunu doğurmayacağı; davalı idarece, davacının talebi hakkında dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuattaki sağlık özrüne ilişkin hükümler çerçevesinde kadro ve hizmet durumu da değerlendirilerek, sonucuna göre bir işlem tesis edileceğinin tabii olduğu gerekçesiyle davaya konu düzenleyici işlem ile bireysel işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının, dava konusu emrin yayımlandığı tarihten sonra kendi isteğiyle Yol Bakım Onarım Şefi olarak Pehlivanköy 172.

Yol Bakım Onarım Şefliğine atandığı, çocuğunun sağlık durumu nedeniyle, atanma işleminden feragat etme hakkına sahip olmasına rağmen bu hakkını kullanmadığı, yeni işyerinde bir yıl çalışma şartını kabul ederek yeni görevine başladığı, gerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda gerekse de TCDD Personel Yönetmeliğinde mazeret sebebiyle yer değişikliği taleplerinde idareye takdir hakkı verildiği, idarenin her durum ve şartta personelin talepte bulunduğu işyerine atama yapma zorunluluğu olmadığı, davacının yer değişikliği talebinde bulunduğu işyerinin müstakil bir işyeri olduğu,

kadrodan fazla Yol Bakım Onarım Şefi çalıştırılmasının mümkün bulunmadığı; davacının, talebi üzerine 23/02/2016 tarihinde Köprüler Şefi olarak İzmit 11. Yol Bakım Onarım Müdürlüğüne yer ve görev değişiminin yapıldığı, halen Halkalı 141 Yol Bakım Şefliğinde görev yaptığı, davayı açmakta menfaatinin kalmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, devam eden yargılama sürecinde uzun süren bir mağduriyetinin olduğu, davalı idarenin takdir yetkisini, kanunlara ve yargı kararlarına aykırı bir şekilde kullanamayacağı, dava devam ederken, davadan bağımsız olarak, kurum içi hizmet gereklilikleri ve zorunluluk nedeniyle talebiyle Kocaeli/İzmit 11 Demiryolu Bakım Müdürlüğü Köprü Şefliği'ne atandığı, bu süreçte verilen yürütmeyi durdurma kararının uygulanmadığı, akabinde 14/05/2019 tarihinde, Halkalı 141 Yol Bakım Şefliğine hizmet gerekleri çerçevesinde naklen atandığı,

sürecin yargı kararının uygulanması ile ilgisiz geliştiği, iptal kararı doğrultusunda, iptale konu idari işlem/emir ile ilgili hiçbir düzenlemeye hali hazırda gidilmediği, dava ile menfaat ilişkisinin sürdüğü belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 08/01/2012 tarih ve 28167 sayılı Resmî Gazete yayımlanan ve davacının görevde yükselme suretiyle yol bakım onarım şefi olarak atandığı tarihte yürürlükte bulunan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Bağlı Ortaklıkları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 11 ila 15. maddeleri incelendiğinde, görevde yükselme eğitimi ve sınavına ilişkin sürecin boş kadroların ilanı ile başladığı, bu boş kadrolar için başvuruların yapıldığı, yazılı sınavın atanmak istenilen boş kadroya ait görevin alanı ve niteliğine göre düzenlendiği, yazılı sınavdan başarılı olanların sözlü sınava tabi tutulduğu,

sınava girilen kadroya atama yapıldığı ve atama yapılacak kadroların tespitinde ilgililerin tercihlerinin başarı sıralamasına göre esas alındığı görülmektedir. Dolayısıyla, görevde yükselme sınavına katılacak kişiler tarafından, atanabilecekleri boş kadrolar ve yerleri önceden bilinmektedir.

Atanılacak yerler ve kadrolar önceden bilindiğine ve görevde yükselme sınavına girildiğine göre, sınavdan sonra atanılan yerde belli bir süre çalışmadan tekrar naklen atama yapılmasının kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olacağı, ancak görevde yükselme sınavı sonucu atanan personelin, atandığı yerde göreve başladıktan sonra ortaya çıkacak mazeret durumlarına dayalı olarak yapacağı yer değiştirme taleplerinin değerlendirilmesi gerekeceği açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Haydarpaşa 131. Yol Bakım Onarım Şefliğinde yol sürveyanı olarak görev yapmakta iken girdiği görevde yükselme sınavında başarılı olması nedeniyle 16/12/2014 tarihinde Pehlivanköy 172.

Yol Bakım Onarım Şefliği'ne yol bakım onarım şefi olarak atandığı, kızının sağlık durumu nedeniyle Halkalı Yol Bakım Onarım Şefliği'ne atanma isteminin ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedildiği; davacının kızının, "sol UPJ darlığı" nedeniyle İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji polikliniğinden 25/06/2012 tarihinden beri takip edildiği, 1 veya 3 ay aralıklarla ultrasonografi çekildiği, çocuk nefroloji ünitesi bulunan bir merkezde takibinin uygun olacağı anılan Hastane'nin 18/12/2014 tarihli heyet raporundan anlaşılmaktadır.

Bu durumda, kamu görevlilerinin eş, sağlık ve can güvenliği durumuna ilişkin özürleri ile hizmetin yeterli personelle aksamadan yürütülmesini dengeli bir şekilde bir arada dikkate almak zorunda olan idarenin, davacının görevde yükselme suretiyle atanmasından önce var olan sağlık mazeretini ileri sürerek bulunduğu atama isteminin reddine ilişkin dava konusu işlemde kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bireysel işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.