Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/1469 K.2021/3309

Dava konusu istem: Davacı ile davalı idare arasında … tarihinde imzalanan "KÜKAB Katı Atık Toplama, Taşıma ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi"nin feshedilmesi üzerine devir işlemleri için oluşturulan devir komisyonunun 28/02/2019 tarihli 10. toplantısında alınan tüm kararlar ile anılan toplantı tutanağı ve eklerine ilişkin, anılan sözleşmenin 5.2.5. maddesi uyarınca davacının görüşünün bildirilmesinin istenilmesine dair … tarih ve … sayılı … İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (KÜKAB) işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2582, K:2020/10399 sayılı kararıyla;

İmtiyaz sözleşmesi hükümlerinin değerlendirilmesinden; münhasıran imtiyaz konusu işi yapmak üzere özel amaçlı sermaye şirketi kurulmasının zorunlu olduğu, yüklenicinin tüm mali faaliyetlerini, yeminli mali müşavirlere denetlettireceği ve denetleme raporunu idareye sunacağı, ancak bu denetimin idarenin genel denetim yetkisini ortadan kaldırmadığı, davacının bir hesap döneminde elde edeceği net dönem kârının %100’ünü (yüzde yüzünü) idareye ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği,

EKAY tesisleri ile EKAY ek tesislerinin makine ve ekipmanının, her türlü borçtan âri, bakımlı, kullanılabilir durumda idareye devredileceği; sözleşme ekinde araç ve ekipman bedel tespit listesi olarak sunulan ve idare tarafından yükleniciye devredilecek olan araç ve ekipman için sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu listedeki genel toplam miktarına her yıl, yıllık ÜFE ve TÜFE artış oranlarının ortalaması alınarak oluşturulacak artış oranına göre belirlenecek olan miktarın, sözleşme sonunda idareye devredileceği,

EKAY ve EKAY ek tesisleri ile tüm taşınmaz malların da sözleşme süresinin sona ermesiyle, normal aşınma ve yıpranmalar dışında her türlü borç ve yükümlülüklerinden arındırılmış vaziyette, çalışır, bakımlı ve kullanılabilir şekilde hiçbir bedel ve hak talep edilmeksizin idareye devredilmesi gerektiği,

İmtiyaz sözleşmesinin, anılan sözleşmenin 6.3. maddesi uyarınca feshedilmesi halinde, fesih tarihinden sonra idarenin belirleyeceği 4 ve davacının belirleyeceği 3 temsilci olmak üzere toplam 7 kişiden oluşan bir devir kurulunun oluşturulması, devir kurulu başkanı ve en az 5 üyenin katılımı ile devir kurulunun toplanması ve toplantıya katılanların oy çokluğu ile devir işlemlerine ilişkin karar alınması ve devir işlemlerinin en geç iki ay içinde tamamlanması gerektiği,

Sözleşmenin 5.2. maddesi hükümleri uyarınca, sözleşme kapsamında devir işlemlerinin iki ay içerisinde tamamlanarak davalıya devir işleminin gerçekleştirilmesi zorunluluğunun bulunması karşısında davacı tarafından, devir kurulu için belirlediği üyelerin toplantıya katılma yükümlülüğünü yerine getirmelerinin sağlanması gerektiği,

Hukukun genel ilkelerinden olan dürüstlük kuralının 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde açıkça düzenlendiği, anılan maddede; herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunun ve bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağının hüküm altına alındığı,

Uyuşmazlıkta; imtiyaz sözleşmesinin 30/11/2018 tarih ve 23 sayılı KÜKAB Meclisi Kararı ile feshedilmesi üzerine, devir kurulunun ilk toplantısının 28/12/2018 tarihinde, 10. toplantısının 28/02/2019 tarihinde yapıldığı, devir kurulu tarafından 27/06/2019 tarihinde, devir kurulunun 10. toplantısına ek olarak toplantı yapıldığı ve bu tutanağın nihai devir kurulu tutanağı olduğu belirtildiği ve 3 nüsha olarak düzenlenen bu tutanak idare ve yüklenicinin değerlendirme ve takdirlerine arz edildiği,

Davacı tarafından, devir kurulunun 27/06/2019 tarihli toplantısında sadece toplantı tutanağı düzenlendiği, devir tutanağının oluşturulmadığı ve bu tutanağın kendilerine tebliğ edilmediği iddia edilmiş ise de; sözleşmede öngörülen devir kurulunun iki aylık çalışma süresinin sona erdiği, devir kurulunun iki aylık çalışma süresi sona erdikten sonra 27/06/2019 tarihinde, devir kurulunun 10. toplantısına ek olarak toplantı yapıldığı ve bu tutanağın nihai devir kurulu tutanağı olduğunun belirtildiği ve üç nüsha olarak düzenlenen bu tutanağın idare ve yüklenicinin değerlendirme ve takdirlerine arz edildiği ve toplantıda bulunan davacı temsilcilerinin tutanağı muhalefet şerhi ile imzaladığı hususları dikkate alındığında, davacının iddiasının yerinde görülmediği,

Davacı tarafından, devir kurulunun yetkisini aşarak devre konu olmayan bilgi ve belgeleri istediği, devre konu olmayan hususlar üzerinde hak iddia ettiği iddia edilmiş ise de; davacı şirketin münhasıran uyuşmazlığa konu imtiyaz sözleşmesi kapsamında belirlenen işi yapmak üzere kurulmuş olduğu, devir kurulunun 10. toplantısında alınan kararlar ile davacıdan istenilen belgelerin sözleşmenin 5.2.2. maddesinde açıklanan devir işlemlerinin gerçekleştirilmesine yönelik olarak sözleşme kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olduğu,

öte yandan devir kurulu tarafından istenilen bilgi ve belgeler incelenerek devir kapsamına alınacakların belirleneceği devir tutanağının düzenleneceği, devir tutanağının düzenlenmesiyle birlikte nelerin devre tabi olacağının ortaya çıkacağı ve bu iddiaların devir tutanağında değerlendirilmesinin gerektiği, nihai devir kurulu tutanağının 27/06/2019 tarihinde düzenlendiği dikkate alındığında, davacının bu iddiasının da yerinde görülmediği,

Yine davacı tarafından; devir kurulunun toplantı yeter sayısı olmadan toplanarak karar aldığı iddia edilmiş ise de; davacı ile davalı arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesinin uygulanması süresinde sözleşmeye aykırılık iddiası ile ilgili olarak çok sayıda açılmış dava bulunduğu, dolayısıyla taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğu, davacı şirketin devir işlemlerinin tamamlanması için imtiyaz sözleşmesinin 5.2 maddesinde düzenlenen görev ve yükümlülüklerini getirmesinin zorunlu olduğu,

davacı şirket tarafından belirlenen 3 üyenin 4 nolu toplantıda bir sonraki toplantının 08/02/2019 tarihinde yapılmasına oybirliğiyle karar verilmesine ve 6, 7, 8 ve 10. toplantı tarihlerinin davacıya tebliğ edilmesine rağmen, devir kurulu toplantılarına katılmamalarının dürüstlük kuralları ile bağdaşmayacağı ve devir işlemlerinin iki ay içinde tamamlanması zorunluluğu dikkate alındığında, devir kurulunun toplantı yeter sayısının sağlanmadan toplandığından bahsedilemeyeceğinden davacının bu konudaki iddiasının da yerinde görülmediği,

Bu durumda; sözleşmenin 5.2. maddesinde belirlenen iki aylık sürenin sadece devir kurulu toplantıları için öngörülmediği, bu sürenin aynı zamanda devri gereken tesis ve araç, ekipman ile işin davalıya devir işleminin tamamlanması sürecini de içerdiğinden,

devir işlemlerinin iki ay içinde tamamlanmasının zorunlu olduğu anlaşıldığından ve devir komisyonunun 28/02/2019 tarihli 10. toplantısında alınan kararların devir işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla alındığı ve istenilen belgelerin imtiyaz sözleşmesinin 5.2.2. maddesinde belirtilen hususlara ve devir işlemlerinin gerçekleştirilmesine yönelik sözleşme kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olduğu ve davacı şirketin münhasıran imtiyaz konusu işi yapmak üzere kurulmuş özel amaçlı sermaye şirketi olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, devir kurulunun toplantı yeter sayısı olmadan toplanarak karar aldığı, devir kurulunun başkan ve beş üye ile birlikte toplanması gerektiği halde 4 üye ile toplandığı, sözleşmenin 2.1.4 maddesinde belirtilen araç ve ekipman davacıya devredilmediğinden bedelinin davacıdan istenilemeyeceği, davacıdan istenilen gelir tablosu ve bu tabloya esas belgelerin devre konu olmadığı, davacının kiracısı olan Ritim Enerji Üretim Ltd.

Şti. tarafından yaptırılan tesise davacının malik olmadığı ve EKAY ek tesislerinden olmadığından devre konu olmadığı, devir kurulunca dava dışı üçüncü şahısların mülkiyet hakkının ihlal edildiği, 31/12/2018 tarihli bilanço itibarıyla davacının kayıtlarında bulunan arazi, arsa, tesis-makine ve cihazlar ile demirbaşların ve devam eden yatırımların parasal tutar ve dökümlerinin istenildiği, EKAY ek tesislerine ait makine ve ekipman dışındaki diğer makine ve ekipmanın devre konu olmadığı,

davacıdan istenilen çevre izin belgesi, ambalaj atıkları TAT belgesi, ambalaj atıklarının geçmişe dönük resmi beyanlarının tamamı, işletmeye yönelik çevre mevzuatı kapsamında yapılan beyanların tamamı, gözlem kuyuları analiz periyotları ve analiz sonuçları, endüstriyel atık yönetim planı, çevre mevzuatı kapsamında ilgili kurumlarla yapılan yazışmalar ve sızıntı suyu yönetim planının devredilebilir belge olmadığı ve devre de konu olmadığı, davacıya ait olmayan ve sözleşme eki teknik şartname de yer almayan Gediz transfer istasyonunun devir kapsamında olmamasına rağmen raporda yer verildiği,

Tavşanlı ayrıştırma tesisinin (ayrıştırma bandı dışında) EKAY ek tesisleri dışında olduğundan devre konu olmadığı, yeminli mali müşavir raporunun sözleşmenin 2.1.4. maddesinde belirtilen araç ve ekipman bedelinin ÜFE ve TEFE hesabının 2013 yılı 11. ayına göre yapılmasının ve hesaplamanın yıllık artış oranlarına göre yapılması gerektiği halde endekse göre yapılması nedeniyle hatalı olduğu, çevre mühendisi tarafından düzenlenen uzman raporunun hukuka aykırı olduğu, devir kurulu işlemleri ile devre konu olmayan hususlar üzerinde hak iddia edildiği

ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.